Wisła Czarne

Osada wczasowa Wisła Czarne to obecnie część miasta Wisły w Beskidzie Śląskim. Za początek największej polskiej rzeki uznaje się źródło Czarnej Wisełki (1106 m n.p.m.), na pd.-zach. zboczu Baraniej Góry (1220 m n.p.m.). Jest ono mało efektowne: woda sączy się skąpo z błotnistego podłoża...

Czerwińsk nad Wisłą

Wieś gminna w powiecie płońskim, w Kotlinie Warszawskiej, na pr. wysokim  brzegu Wisły, 9 km na wsch. od Wyszo­grodu. Sanktuarium Maryjne prowadzone przez księży Salazjanów. Wzmiankowany w 1065. Od końca XI w. do 1795 własność biskupów płockich, którzy osadzili tu kanoników regularnych lateraneńskich...

FLIS, to jest Spuszczanie statków Wisłą i inszymi rzekami do niej przypadającymi

FLIS, to jest Spuszczanie statków Wisłą i inszymi rzekami do niej przypadającymi, poemat S.F. Klonowica, wyd. w Krakowie 1595. Opis podróży flisaków, a więc temat epicki, został tu ujęty w formę wierszową właściwą pieśni lirycznej - strofę saficką; podobne sprzeczności wykazuje utwór w warstwie...

TORUŃ, m. nad środk. Wisłą, na jej prawym brzegu, o istotnym znaczeniu strategicznym z racji przeprawy przez tę rzekę

Od 1793, czyli II rozbioru Polski, w granicach Prus. Kiedy 17 XI 1806 dotarł tu 5 korpus Lannes’a, miasta bronił silny prus. garnizon pod dow. gen. Lestocąa. Francuzi nie mieli art., dlatego też musieli cofnąć się pod Bydgoszcz, pozostawiając na lewym brzegu niewielką osłonę w Podgórzu.

30 XI...

KUPIEC JAN, pseud. Topór, Toporek z pszczyńskich lasów, Janek znad Wisły

KUPIEC JAN, pseud. Topór, Toporek z pszczyńskich lasów, Janek znad Wisły, ur. 15 IV 1841 w Bielsku, zm. 11 XII 1909 w Łące pod Pszczyną, śl. poeta lud., zbieracz folkloru, działacz oświat, i polityczny. Syn komornika, prawie całe życie spędzał w rodzinnej Łące. Ukończył szkołę elementarną...

NIEROZSĄDNE ŚLUBY. Listy dwojga kochanków na brzegach Wisły mieszkających przez F. B. zebrane

NIEROZSĄDNE ŚLUBY. Listy dwojga kochanków na brzegach Wisły mieszkających przez F. B. zebrane, romans listowny F. Bernatowicza, wyd. w Warszawie 1820, t. 1-2. Fabułę stanowią dzieje namiętnej, a „występnej" w rozumieniu świata miłości, najeżone przeszkodami (różnice stanowe, majątkowe i wyznaniowe...

HEJ! TY WISŁO...

Popularna Pieśń 9 z Werbla domowego Jana Kantego Gregorowicza.

Hej! ty Wisło, modra rzeko, pod lasem.

A mam ci ja pęk fujarek za pasem. I-S.

WISŁA, czasopismo geogr.-etnogr.

WISŁA, czasopismo geogr.-etnogr., wydawane w Warszawie 1887-1905, początkowo pod red. A. Gruszeckiego, 1888-99 J. Karłowicza i nast. E. Majewskiego; podejmowano próby wznowień 1916 i 1922. Wydawnictwo ważne dla rozwoju pol. ludoznawstwa, dzięki Karłowiczowi osiągnęło wysoki poziom nauk. i skupiło...

WISŁA. Tygodnik ilustr., poświęcony literaturze, sztuce i sprawom społ.

WISŁA. Tygodnik ilustr., poświęcony literaturze, sztuce i sprawom społ., pismo wyd. wKrakowie 1912; red. i wydawca W. Zapała, kierownik lit. W. Prokesch, kierownik artyst. W. Wodzinowski. Pismo miało charakter eklektyczny, a jego współpracownicy pochodzili gł. z Galicji. W W. drukowano m. in. wiersze A...

PŁYNIE WISŁA, PŁYNIE

Pop. piosenka ludowa.

Płynie Wisła, płynie

po polskiej krainie,

zobaczyła Kraków,

pewnie go nie minie. 1-4.

MODLIN, twierdza poi. na płn. od Warszawy u ujścia Narwi do Wisły

Decyzję o jej budowie podjął Napoleon podczas pobytu w 1807 w Warszawie. Miała tworzyć wraz z Pragą i Serockiem system fortyfikacji zabezpieczających stolicę Ks. Warszawskiego, a jednocześnie stanowiła przyczółek pozwalający swobodnie manewrować na obu brzegach Wisły.

Twierdzę budowano...

OSTRÓWEK, przyczółek mostowy na prawym brzegu Wisły na wprost Góry Kalwarii

Broniony w 1809 przez 1,6 tys. żoł. austr. pod komendą płk. Czerwenki. Austriacy wybudowali tu most przez Wisłę, którym zamierzali przerzucić na prawy brzeg poważne siły. Przyczółek został zdobyty w nocy z 2 na 3 V 1809 przez grupę gen. Sokol-nickiego (głównie 6 pp. płk. Juliana Sierawskie-go)...

PRAGA, wsch. część Warszawy, na prawym brzegu Wisły

W I 1807 Napoleon rozkazał zmodernizować znajdujące się tam fortyfikacje z czasów powstania kościuszkowskiego. Zajmowali się tym inżynierowie franc., którym podporządkowano poi. żoł. wykonujących prace ziemne. 1807--1809 wyburzono kilkaset domów, by oczyścić przedpole fortyfikacji.

Na mocy...

TCZEW, m. nad Wisłą, na Pomorzu Gdańskim

Zdobyte 23 II 1807 przez dyw. gen. Dąbrowskiego. Była to pierwsza duża bitwa stoczona przez Polaków w tej kampanii przeciwko Prusakom, a potem Rosjanom.

Po parogodzinnych utarczkach na przedpolu miasto zostało wzięte szturmem przez poi. piech. -głównie przez 1 pp. Antoniego Sułkowskiego. Część...

CZERWIŃSK nad WISŁĄ

Parafia i sanktuarium maryjne w dekanacie wyszogrodzkim w diecezji płockiej. Pierwsze wzmianki o Cz. pochodzą z 1065; prawa miejskie miał 1373-1869; 1410 w okolicy Cz. nastąpiło połączenie wojsk pol.-Iitew. w drodze na Grunwald; 1422 król Władysław Jagiełło nadał szlachcie w Cz. tzw. przywilej...

JABŁONNA, m. na prawym brzegu Wisły, 17 km na płn. od Warszawy

Gdzie w 1778 bp płocki Michał Poniatowski, brat króla, wybudował klasycy-styczny pałac według projektu Dominika Merliniego. W epoce napoleońskiej ulubiona rezydencja ks. Józefa Poniatowskiego. 23 XII 1806 był tu przejazdem Napoleon, udający się pod Pułtusk.

Tu także 1 I 1807 Napoleon spotkał po...

SANDOMIERZ, m. na lewym brzegu Wisły, w pobliżu ujścia Sanu

O które dwukrotnie w czasie kampanii 1809 walczyły wojska Ks. Warszawskiego z Austriakami.

Po podjęciu przez ks. Poniatowskiego ofensywy w Galicji, 15 V pod S. dotarł gen. Rożniecki z bryg. kaw. (2,5 i 6 p. jazdy), 2 bat. 6 pp. i dwiema komp. 8 pp. Równocześnie pojawił się tam gen. Sokol-nicki z bryg...