LEGENDA NA DZIEŃ ŚW. JANA APOSTOŁA I EWANGELISTY

W legendzie o św. Janie apostole [jednej z piękniejszych u Jakuba de Voragine] splatają się w jedno motywy bardzo stare, sikające głęboko w starożytność chrześcijańską, z wątkami stosunkowo świeżej daty'. Anegdota o spotkaniu apostola z heretykiem Ceryntem pojawia się już u św. Ireneusza...

LEGENDA NA DZIEŃ ŚW. JAKUBA MŁODSZEGO APOSTOŁA

Św. Jakub apostoł [zwany Młodszym - w odróżnieniu od drugiego apostoła tegoż imienia, którego święto obchodzi Kościół 25 lipca - lub Sprawiedliwym dla swej wierności prawu Mojżeszowemu, cenionej także i przez Żydów], autor listu wchodzącego w skład kanonu Nowego Testamentu, był pierwszym...

LEGENDA NA DZIEŃ ŚWIĘTYCH SZYMONA I JUDY APOSTOŁÓW

Dzieje apostołów, o których życia po Wniebowstąpieniu Pańskim nic przechowały się żadne autentyczne wiadomości [w przeciwieństwie np. do Piotra, Pawła lub Jana], a zwłaszcza tych, którzy mieli głosić Ewangelię w krajach Wschodu, legenda kształtowała w sposób nader podobny: wszędzie, gdzie się...

ALBERT WIELKI św.

Doktor Kościoła [1193-1280], dominikanin, rwany dlatego prze z Jakuba de Voragine »bratem Albertem', jeden z najwybitniejszych filozofów wieków Średnich i nader płodny pisarz, pozostawił także komentarze do niektórych ksiąg Pisma św. 

AMBROŻY św

Ojciec i Doktor Kościoła [338-397], biskup Mediolanu, wybitny działać/, i pisarz kościelny. W dziejach hagiografii zapisał się zarówno swymi kazaniami na cześć świętych, jak też rozbudzeniem szeregu kultów poprzednio nieznanych lub zapomnianych. Jeno imię nosiła też i nosi po dziś dzień...

AMFILOCHIUS św.

Biskup Ikonium w Azji Mniejszej, uczeń i przyjaciel św. Bazylego, a krewny św. Grzegorza z Nazjanzu, żyjący w drugiej połowie IV w., uchodził niesłusznie za autora żywota św. Bazylego, popularnego później i kilkakrotnie tłumaczonego na łacinę, który cytuje Jakub de Voragine.

AUGUSTYN św.

Ojciec i Doktor Kościoła [354-430], zaważył potężnie, jak na tylu innych dziedzinach życia kościelnego, także i na rozwoju hagiografii. Jednym z najcenniejszych jej zabytków są, jak wiadomo, jego Wyznania [Confesiioneś], pierwszy i - jako dzieło literackie - niewątpliwie najdoskonalszy obraz duszy...

BERNARD z Clairvaux św.

Doktor Kościoła [1090-1153], jedna z centralnych postaci w dziejach Kościoła wieków średnich, a przy tym bardzo płodny pisarz [kazania, traktaty teologiczno-mistyczne, komentarze do Pisma św., całość twórczości w PI. CLXXXI-CLXXXIV].

W dziedzinę hagiografii wkroczył raz tytko pisząc żywot św...

GRZEGORZ św, biskup

Jest najbardziej znarry jako autor pierwszej Historii Franków [Historia Franconan], która stanowi ważne źródło historyczne. Był on jednak nadto płodnym pisarzem na niwie hagiografii i pozostawił szereg u worów z tej dziedziny.

Są to: 1. Vitae patrum, wspomnienia o świątobliwych mężach, którzy...

HIERONIM św.

Ojciec i Doktor Kościoła [ok. 348-420], wielostronny uczony i A jest w dziejach hagiografii jedną z postaci centralnych. Po pierwsze jest autorem trzech hio grafu świętych pustelników: Pawia z Teb, Hilariona i Malchusa, które przeniosły na leren literatury łacińskiej świeżo wówczas stworzony przez...

HILARY św.

Którego Jakub de Voragine cytuje w legendzie o św. Pawle apostole, był zapewne w jego mniemaniu identyczny z Hilarym, biskupem Poitiers, Doktorem Kościoła, żyjącym w IV w. Jednakże w dziełach tego ostatniego, podobnie jak i niektórych innych osobistości tego samego imienia, nie znajdujemy cytowanego...

IZYDOR św. biskup Sewilli

[ok. 570-636], najwybitniejszy, choć nadal mało oryginalny uczony i pisarz VII w.; pozostawi! m.in. niezmiernie popularną później w średniowieczu encyklopedię pt. Etymobgiae [inaczej Origines] nadto Kronikę, dziełko De viris illustńbus [na wzór Hieronima i Gennadiusa] oraz pisemko De ortu et obitu...

JAN CHRYZOSTOM [Złotousty] św.

Ojciec i Doktor Kościoła [ok. 350-407], biskup Antiochii, jeden z najwybitniejszych i najpłodniejszych pisarzy Kościoła greckiego (olbrzymia jego spuścizna wypełnia 22 tomy PG XLVII - LXVIII], upamiętnił się w hagiografii przede wszystkim swoimi uroczystymi kazaniami pochwalnymi [enkomiami] ku czci...

JAN z Damaszku św.

Doktor Kościoła [ok. 650-ok. 750], biskup w okolicach Jerozolimy, sostatni wielki teolog Kościoła greckiego, wywarł też wpływ potężny na łaciński Zachód, gdzie znany był przede wszystkim ze swego podstawowego traktatu pt. O wierze prawowitej [De fide orthodoxa], przełożonego w latach 1148-1150...

LINUS św.

Papież, bezpośredni następca św. Piotra, uchodził w wiekach średnich za autora dwu opisów: męczeństwa św. Piotra oraz św. Pawła [Martyńttm beati Petri apostoli a Lino episcopo conscriptum i Passio sancti PatiU apostoli, wydanie u Tischendorfa, Acta ąpostolorwn apocrypha, Lipsk 1891, nadto Martyrium...

Średniowieczny bohater pozytywny - Legenda o św. Aleksym

Żądanie, aby literatura była zaangażowana, nie jest wynalazkiem naszych czasów. Jest prawie tak stare jak sama literatura. Właściwie zawsze wymagano od niej, aby służyła jakiejś sprawie, by uczyła, zwalczała, krytykowała, dawała wzór, stwarzała wartości, które można by przejąć i stosować w...

TUCZKOW Aleksandr Aleksiejewicz (3 III 1778 - 7 IX 1812), gen. ros., brat Nikołaja, Pawła i Siergieja

Uczestnik wojny z Francją 1807 i Szwecją 1808, kiedy to dowodził p., następnie był dyżurnym gen. u boku dow. korpusu finlandzkiego, Barclaya de Tolly. W 1812 jako gen.-mjr dowodził bryg. w 3 dyw. piech. Odznaczył się pod Witebskiem i Smoleńskiem. Poległ pod Moźajskiem w czasie kontrataku 3 dyw. na...

TUCZKOW Nikołaj Aleksiejewicz (16 IV 1765 - 30 X 1812), gen. ros., brat Aleksandra, Pawła i Siergieja

Uczestnik wojny ze Szwecją 1788-1790 i Polską 1792, tłumił też powstanie kościuszkowskie. 1799 dowodził sewskim p. muszkie-terskim i spod Zurychu przedarł się z bagnetem w ręku do Szafuzy.

W kampanii 1806-1807 przeciwko Francji powierzono mu dyw., a potem korpus. Pod Pruską Iławą sprawował...

TUCZKOW Siergiej Aleksiejewicz (1 X 1767 - 3 II 1839), gen. ros., brat Aleksandra, Nikołaja i Pawła

Uczestnik wojny ze Szwecją 1788-1790 i Polską 1792, tłumił też powstanie kościuszkowskie. Brał udział w wojnie z Turcją 1808-1812, założył k. Izmaiła osadę nazwaną Tuczkow. W kampanii 1812 dyżurny gen. Armii Dunajskiej. Pod koniec tego roku oskarżony o przywłaszczenie zdobyczy wojennej...