Melchizedek (liturgia)

Melchizedek (liturgia)

Czytaj Dalej

SŁOWIAŃSZCZYZNA W ŚREDNIOWIECZU - LOSY LITURGII SŁOWIAŃSKIEJ

 

Podczas gdy bracia przebywali w Rzymie, Państwo Wielkomorawskie przeżywało głęboki kryzys. Został on wywołany zatargiem z monarchią karolińską i przybrał niepomyślny dla Moraw obrót.

Na domiar złego Rościsław popadł w tym czasie w konflikt ze swym siostrzeńcem Świętopełkiem i został...

ALEKSANDRYJSKA LITURGIA

Od IV w. zw. liturgią św. Marka, ryt sprawowania eucharystii ukształtowany w gminie aleks. w pierwszych trzech wiekach., odtworzony głównie na podstawie pism -> Klemensa Aleks., —> Orygenesa oraz —s-Dionizego Wielkiego.

L.a. w pierwszych trzech wiekach dzieliła się na część kate-chetyczno-modlitewną...

ANTIOCHEŃSKA LITURGIA

Ryt oparty na liturgii bpa — Jakuba, rozpowszechniony w IV w. w patriarchacie antioch., zachowany przez syr. -> monofizytów (jakobitów) i —> mono-teletów (maronitów), u prawosł. Greków i Syryjczyków (melchi-tów) zastąpiony w XII w. rytem bizant. ( -» bizantyjska liturgia).

Najstarszym, pochodzącym z przełomu I...

APOLOGIA w LITURGII, apologia we mszy, apologia kapłana

(gr. apologia usprawiedliwienie), Modlitwy wyrażające poczucie winy, niegodności oraz prośbę o przebaczenie grzechów, odmawiane przez celebransa, kilkakrotnie w ciągu mszy (gł. na początku i podczas przygotowania darów ofiarnych). Geneza a. dotychczas jest nieznana.

Pojawienie się jej w VII w. w księgach...

BAROK - W LITURGII

Wpływ Soboru Tryd. na kształt liturgiib. był niewątpliwy i łatwo czytelny, zwł. w początkowym okresie(1562-1614), w którym dokonano kodyfikacji ksiąg liturg.;drugi okres (1614-1752), trwający zresztą aż po XX w., był raczejczasem narastania rozbudowanych form pobożności paraliturgicznej.

1. Wobec...

BIBLIA w DUSZPASTERSTWIE - W LITURGII

Zastosowanie B. w -> liturgii wiąże sięściśle i wynika z akcji liturg., w której następuje uobecnieniezbawczego dzieła Chrystusa; przy dobieraniu odpowiednich czytańPisma św. i tworzeniu tekstów liturg. istnieje więc koniecznośćstosowania tzw. egzegezy duchowej (zw. często egzegezaliturg. lub...

BIZANTYJSKA LITURGIA

Całość obrzędów ukształtowanychna gruncie kultury i zwyczajów bizant.; także nazwaliturgii eucharystii (msza) w Kościele prawosławnym.

I. UKŁAD i CECHY SZCZEGÓLNE — Obecnie I.b. obejmujesłużbę powsz. (obszczestwiennoje bogoslużenije), tj. liturgięeucharystii i —> godziny kanoniczne, oraz służbę...

BREWIARZ, Breviarium, Liturgia horarum

Księga liturg.Kościoła rzym., zawierająca teksty modlitwy -» godzin kanonicznych(officium divinum), przeznaczona dla duchowieństwaz wyższymi święceniami i zakonów zobowiązanych do oficjumchórowego (-> konwentualna celebra); w sensie wtórnym — modlitwagodzin kan. (stąd określenia— odmawianie b., recytacja...

CHALDEJSKA LITURGIA

Ryt ukształtowany w Chaldei, w tzw. Kościele pers. (-» Babilon II), należący do grupy rytów wsch.syr. używany w -> chaldejskim Kościele katolickim, -> nestoriańskim Kościele oraz u -> chrześcijan świętego Tomasza.

1. Geneza — L.ch. zaczęła kształtować się w Mezopotamii w kręgu gmin chrzęść...

CHRZEST - LITURGIA

Obrzęd obmycia wodą w imię Chrystusa (najczęściej stosowano formułę trynitarną) przybierał w dziejach Kościoła różne formy (zanurzenie całego ciała, zanurzenie częściowe wraz z polaniem, polanie); upatrując w nim podstawowy obrzęd inicjacji chrzęść (łącznie z bierzmowaniem i eucharystią)...

CYSTERSI, Zakon Cystersów, Sacer Ordo Cisterciensis SOCist - LITURGIA

Kształtowała się w XI-XII w. w ścisłym związku z liturgią rzym. i galijską (msza) oraz -benedyktyńską regułą (oficjum godzin kan.); po Soborze Tryd. była kilkakrotnie modyfikowana. Przewidziana do sprawowania przez wspólnoty c, odznacza się prostotą (-* cystersi III) i odrębnym śpiewem (-> chorał...

EPITAFION - LITURGIA

Większość uczonych wywodzi e. z welonów liturg., symbolizujących całun Chrystusa i kamień na jego grobie, wnoszonych w rycie wielkiego wejścia w liturgii eucharyst.; wskazują na to występujące na e. motywy eucharyst. (->- cybo-rium, adorujący serafinowie) i umieszczane na nich teksty tro-parionu Dostojny...

EWANGELIA - W LITURGII

Fragment (->- perykopa) jednej z 4 -* Ewangelii (E.), czytany (lub śpiewany) we mszy oraz podczas sprawowania sakramentów i sakramentaliów, a także w oficjum -*• godzin kanonicznych i podczas nabożeństw, wchodzący w skład -> czytań liturgicznych. Początkowo e. czytano z księgi Pisma Św., a potem...

GRUZIŃSKA LITURGIA

Liturgia wsch. wyrosła z antioch.rodziny liturg. (—» antiocheńska liturgia), która pouformowaniu się —» bizantyjskiej liturgii uległa jej wpływom.

Początki l.g. sięgają V w. i związane są z wprowadzeniemjęzyka gruzińskiego, najpierw do oficjum brewiarzowego (zaczasów św. Saby, zm. 532), a od końca VI...

HYMN - W LITURGII

H. nadaje swoisty charakter liturgii; uwydatniaznaczenie święta lub uroczystości (—> Gloria, —» TeDeum); w modlitwie liturg. pełni funkcję wprowadzenia,przypominając prawdy wiary i etapy historii zbawienia lubzapoznając z życiem i cnotami świętych, oraz jednoczeniauczestników liturgii; najczęściej...

Liturgia

(gr. “służba publiczna”). W Nowym Testamencie wyraz ten oznacza działalność kapłańską podczas sprawowania kultu (Łk 1, 23; Hbr 8, 6); w szerszym znaczeniu wyraża on także czynności związane z posługiwaniem chrześcijańskim (Flp 2, 17. 30).

W chrześcijaństwie bizantyńskim od wieku IX termi-nem tym...

Liturgia darów uprzednio konsekrowanych

Obrzęd liturgiczny, w którym nie ma konsekracji chleba i wina, a podczas Komunii św. rozdziela się Hostie konsekrowane w czasie wcześniejszych Mszy św. Stąd właśnie pochodzi niefortunne określenie: missa praesanctificatorum (“msza darów uprzednio konsekrowanych”).

W obrządku bizantyńskim taką liturgię...

Liturgia eucharystyczna

Wyrażenie używane na oznaczenie drugiej części Mszy św. następującej po Liturgii Słowa. Polega ona na ofiarowaniu chleba i wina, które się stają Ciałem i Krwią Chrystusa. Sprawowanie tej liturgii uobecnia śmierć ofiarną i zmartwychwstanie Chrystusa, a kończy się uczestniczeniem w ofiarnym Posiłku...

Liturgia godzin

Oficjalne sprawowanie kultu wspólnotowego, który się odbywa w różnych porach dnia lub nocy, a polega na odczytywaniu i słuchaniu fragmentów Pisma Świętego (albo innych źródeł) i wspólnym recytowaniu lub śpiewaniu psalmów albo innych modlitw. Uczestnicy oddają chwałę Bogu, wypełniają kapłańskie...

Liturgia słowa

Pierwsza część Mszy św., składająca się z modlitw wstępnych wspólnoty zebranej w celu sprawowania czynności kultowych oraz z czytań Pisma Świętego, przy czym ostatnie czytanie jest zawsze fragmentem Ewangelii i po nim powinna następować homilia; w niektóre dni po Ewangelii lub homilii odmawia się...