KOMÓRKA - BUDOWA

1.    Ściana komórkowa - występuje głównie w komórkach roślin, bakterii, grzybów. Jest łatwo przepuszczalna dla większości cząsteczek, nadaje komórkom większą wytrzymałość. Zbudowana jest z martwej substancji wydzielonej przez komórkę (celulozy lub chityny).

2.    Błona komórkowa - delikatna...

KOMÓRKA EUKARIOTYCZNA (Eucaryota)

Komórka, która posiada na terenie cytoplazmy błoniaste twory (organella), umożliwiające przebieg różnych reakcji w tym samym czasie, bez wzajemnego zakłócania.

Najistotniejszą cechą tych komórek jest oddzielenie materiału genetycznego od cytoplazmy podwójną błoną białkowo-lipi-dową - powstanie...

KOMÓRKA GENERATYWNA

Komórka biorąca udział w rozmnażaniu płciowym (w przeciwieństwie do komórki somatycznej-wegetatyw-nej). Termin odnosi się zarówno do pierwotnych komórek płciowych, jak i gamet. U roślin nasiennych komórka generatywna powstaje w ziarnie pyłku. Ulega podziałowi mitotycznemu, powstają dwa jądra...

KOMÓRKA PROKARIOTYCZNA (na podstawie budowy komórki bakterii)

Bakterie to bardzo zróżnicowana pod względem gatunkowym grupa organizmów. Pod względem morfologicznym komórki bakteryjne, w zależności od gatunku, posiadają zróżnicowany kształt. W świecie prokariontów wyróżniamy trzy główne kształty komórek bakteryjnych jak: formy kuliste (ziarenkowce)...

KOMÓRKA ROŚLINNA I ZWIERZĘCA - PORÓWNANIE

Zarówno komórki organizmów roślinnych, jak i zwierzęcych należą do komórek eukariotycznych, czyli zawierających oddzielone od cytoplazmy błoną jądro komórkowe. Różnią się jednak między sobą pod wieloma względami. Różnice te dotyczą zarówno występowania różnego rodzaju struktur w komórkach (nie...

KOMÓRKA WEGETATYWNA

1. Każda komórka ciała, która nie uczestniczy w rozmnażaniu płciowym.

2. U roślin nasiennych powstaje w ziarnie pyłku, a po procesie zapylenia rozrasta się w łagiewkę pyłkową.

KOMÓRKA - ZWIĄZKI CHEMICZNE

Związkami chemicznymi nazywamy połączenie co najmniej dwóch pierwiastków, między którymi zachodzą reakcje chemiczne. Człowiek i zwierzęta pobierają ze środowiska związki chemiczne zawarte głównie w pokarmach.

Substancje te zbudowane są z pierwiastków chemicznych, wśród których najważniejsze to:

C...

KOMÓRKI LEYDIGA

Wielokątne, dwujądrzaste, pokryte mikrokosmkami komórki śródmiąższowe, zlokalizowane w męskich gonadach (jądrach). Zawierają specyficzne dla nich białkowe kryształki Reinkego. Odpowiedzialne za wytwarzanie androgenów (męskich hormonów płciowych), m.in. testosteronu.

KOMÓRKI OKŁADZINOWE

Komórki gruczołów zlokalizowanych w błonie śluzowej żołądka, odpowiedzialne za wydzielanie kwasu solnego i czynnika wewnętrznego (Castle’a, gastromuko-proteina), który umożliwia wchłanianie witaminy B12.

KOMÓRKI PARZYDEŁKOWE

Występują u parzydełkowców, zwłaszcza na ramionach i wokół otworu gębowego. Są to struktury obronne, z których po podrażnieniu wyrzucana jest nic. W zależności od rodzaju komórek, nici działają w odmienny sposób. U penetrantów cienka i sztywna nić przebija ofiarę i działa paraliżująi U...

KOMÓRKI SITOWE

Żywe komórki przewodzące asymilaty. Występują u paprotników i nago-nasiennych. Posiadają tzw. pola sitowe, rozmieszczone na całej powierzchni. Przez otwory pól sitowych pasma cytoplazmy przepływają od jednej komórki do drugiej transportując asymilaty.

KOMÓRKI SOLNE

Występują w skrzelach ryb, biorą udział w osmoregulacji. U ryb słodkowodnych wychwytują z przepływającej wody brakujące jony. Natomiast u ryb kostnoszkieletowych morskich wydalają nadmiar jonów.

KOMÓRKI - TYPY

Kształty komórek związane są z pełnioną funkcją; mogą być sześcienne, walcowate, wydłużone. Najpierwotniejszą postacią jest kula. Niektóre komórki stanowią samodzielne organizmy, np. bakterie, pierwotniaki, niektóre glony i grzyby, inne wchodzące w sktad organizmów nie są w stanie samodzielnie...

LEMOCYTY, komórki Schwanna

Komórki glejowe obwodowego układu nerwowego. Otaczają włókna nerwowe, tworząc na nich osłonkę neurolemmę lub osłonkę mielinową. Pełnią funkcję odżywczą i izolującą wobec włókien nerwowych w nerwach osłonkowych i zakończeń nerwowych w niektórych receptorach czuciowych, np. w kubkach...

n - liczba chromosomów w komórce

Oznacza pojedynczy garnitur chromosomowy w prawidłowej gamecie. Komórki somatyczne większości organizmów (diplontów) posiadają podwójny komplet chromosomów, czyli 2n. Liczba chromosomów jest stała i charakterystyczna dla gatunku, np. u człowieka 2n = 46, tj. 23 pary w komórkach somatycznych, a n = 23 w...

OSTEOBLAST, komórka kościotwórcza

Osteoblasty licznie występują w okostnej. Uczestniczą w odkładaniu zmineralizowanej substancji międzykomórkowej kości, a w przypadku złamania - w regeneracji (uzupełnianie ubytków, spajanie fragmentów kości).

OSTEOCYTY, komórki kostne

Podstawowe komórki występujące w dojrzałej tkance kostnej. Osteocyty są położone wewnątrz jamek kostnych i otoczone przez zmineralizowaną macierz. Łączą się między sobą wypustkami, biegnącymi w kanalikach kostnych i zaopatrzonych w części końcowej w złącza szczelinowe. Posiadają one w...

PARZYDEŁKA, komórka parzydełkowa

Rodzaj komórki występujący w ektoaermie parzydeł-kowców, najliczniej na ramionach i w okolicy otworu gębowego, służącej do zdobywania pokarmu i obrony. Mają kształt kulisty lub owalny, przy podrażnieniu jest wrzucana nić, uprzednio zwinięta spiralnie w jamie p. Różne typy p. mają odmienną...

PERYKARION, ciało komórki nerwowej

Część przyjądrowa neuronu. W cytoplazmie p. obok organelli typowych dla wszystkich komórek zwierzęcych, takich jak: mitochondria, aparaty Golgiego, są również organelle właściwe tylko komórkom nerwowym, tj. ciałka Nissla, tzw. tigroid, oraz srebrochłonne włókienka - neurofibryli...