DRUŻBACKA ELŻBIETA

ur. ok. 1695 prawdopodobnie w Wielkopolsce, zm. 14 III 1765 w Tarnowie, Poetka. Wychowywała się na dworach magnackich (m.in. Sieniawskich i Sanguszków); po zawarciu małżeństwa (przed 1725) osiadła w Sandomierskiem, utrzymując żywe kontakty z domami Sieniawskich, Sanguszków, Czartoryskich, Krasickich i in. ;...

ELŻBIETA

(hebr. 'eliszeba' mój Bóg jest pełnią), matka -*• Jana Chrzciciela wspomniana w Łukaszowej -* ewangelii dzieciństwa (Łk 1).

Pochodziła z pokolenia Aarona (nosiła imię jego żony), była krewną Maryi Panny (Łk 1,36 nie określa stopnia tego pokrewieństwa — być może ciotką lub kuzynką); pomimo...

ELŻBIETA PORTUGALSKA Św.

ur. 1271 prawdopodobnie w Saragossie, zm. 4 VII 1336 w Estremoz (wsch. Portugalia), żona Dionizego, króla Portugalii, krewna -» Elżbiety Węgierskiej.

1. Życie i działalność — Wdrożona do ascezy chrzęść, w domu rodzinnym, kontynuowała surowy tryb życia jako królowa (od 1283); oddana działalności...

ELŻBIETA WĘGIERSKA Św. - BRACTWA i STOWARZYSZENIA

W XVII w. we Włoszech działały charytatywne bractwa E.; do bardziej znanych zalicza się bractwo przy kościele św. Kosmy i Damiana w Rzymie, a z kilku piemonckich — bractwo Consorelle dell'Umiltà sotto la Vocazione di Santa E. Regina d'Ungheria, przy kościele św. E. w Savigliano, zał. 1600 dla kobiet z...

Literatura XVIII wieku - Czasy saskie - Marcin Matuszewicz, Kasper Niesiecki, Benedykt Chmielowski, Wojciech Bystrzonowski, Józef Baka, Józef Andrzej Załuski, Wacław Rzewuski, Elżbieta Drużbacka, Stanisław Leszczyński

W całej historii Polski nie ma okropniejszej, bardziej upokarzającej epoki, jak czasy panowania dwóch Sasów, Augusta II i jego syna, Augusta III. Już w wieku XVII było źle, już triumfowała anarchia i złota wolność, ale przynajmniej gospo­darzami Polski byli Polacy, a jeśli chcieli gospodarować...

Święta Elżbieta z Schönau

hebr. imię teoforyczne Elisheba - “mój Bóg jest doskonałością”, “Bóg moją przysięgą”.Św. Elżbieta z Schönau, dziewica, zakonnica. Urodziła się około 1129 r. W młodym wieku wstąpiła doklasztoru benedyktynek w Schönau, niedaleko Bonn. Mistrzyni nowicjatu, przełożona. Przewlekła i dotkliwachoroba...

Maria Tudor i Elżbieta I

Córka Henryka VIII i Katarzyny Aragońskiej, Maria Tudor, obdarzana dwoma przydomkami: Katoliczkilub Krwawej Mary, była jedną z najbardziej wówczas wykształconych kobiet, ale nie pełniła władzy królewskiej(1553-1555) mądrze. Radośnie i ufnie przyjęto jej wstąpienie na tron, po wczesnej śmierci...

DRUŻBACKA Elżbieta z Kowalskich

ok. 1695-1765, Uboga szlachcianka z Wielkopolski, najznakomitsza poetka czasów saskich i jedna z pierwszych kobiet w literaturze polskiej.

Bardzo ceniona przez współczesnych, chwalona przez Ignacego Krasickiego, nazywana nawet „dziesiątą Muzą", Minerwą, Safoną (którą na pewno nie była), pisała mierne...

ELŻBIETA ŁOKIETKÓWNA

1305-80, Córka Władysława Łokietka, królowa węg. 1320-42, trzecia żona Karola Roberta węg., matka Ludwika Węgierskiego. Po wstąpieniu przez syna na tron polski była w jego imieniu regentką Polski w 1370-75 z tytułem „starszej królowej Polski".

Dbając o interesy dynastii andegaweńskiej, za co była...

ELŻBIETA RAKUSZANKA

1436-1505, Córka cesarza Albrechta II Habsburga i Elżbiety Luksemburskiej, królowa polska od 1454, żona Kazimierza (zob.) Jagiellończyka. Inteligentna i wykształcona, była opiekunką pisarzy i artystów, miała wielki wpływ na politykę króla.

Zwana matką* królów a. matką Jagiellonów, miała 6 synów i 7...

CEJZIK ELŻBIETA EMILIA

Imię zak. Teresa od Przenajśw.Oblicza, ur. 18 XI 1858 w Orenburgu (Ural), zm. 17 II 1898w Nowym Mieście n. Pilicą, współzałożycielka -» obliczanek.

W Pskowie i Petersburgu uzyskała średnie wykształcenie i kwalifikacjenauczycielki; po przedwczesnej śmierci matki (1876)zajęła się w Dąbrowicy (Wołyń)...

ELŻBIETA I

ur. 7 IX 1533 w Greenwich, zm. 24 III 1603 w Richmond, od 1558 królowa Anglii.

Jako córka -* Henryka VIII i -»• Anny Boleyn odzyskała 1544 na podstawie testamentu ojca prawo dziedziczenia tronu; prześladowana przez przyrodnią siostrę królowę Marię I Tudor, objęła po jej śmierci tron; związana z...

ELŻBIETA ANNA SETON Św.

ur. 28 VIII 1774 w Nowym Jorku, zm. 4 I 1821 w Baltimore, inicjatorka kat. szkolnictwa wyznaniowego i założycielka amerykańskich -> szarytek.

Wykształcona w inteligenckiej rodzinie anglik., zawarła 1794 małżeństwo z W.M. Setonem i założyła Society for the Relief of Poor Widows and Small Children; po...

ELŻBIETA RAKUSZANKA

ur. 1436, zm. 30 VIII 1505 w Krakowie, królowa polska i litewska, żona króla -> Kazimierza IV Jagiellończyka, zw. matką Jagiellonów (m.in. św. Kazimierza i kard. Fryderyka).

Spokrewniona z pol. dynastią Piastów, wcześnie osierocona, wychowywała się na dworze Fryderyka III i Hermana, hrabiego Cilli;...

ELŻBIETA z SCHÖNAU OSB Św.

ur. 1129 prawdopodobnie w Bonn lub okolicy, zm. 18 VI 1164 w Schönau (Hesja), mistyczka, wizjonerka.

Oddana w 12 roku życia na wychowanie do klasztoru w Schönau, złożyła 1152 śluby zak.; 1157-64 była przełożoną mniszek, podczas gdy urząd opata pełnił jej brat -+ Egbert z Schönau (opactwo Schönau...

ELŻBIETA WĘGIERSKA Św.

ur. 1207 prawdopodobnie w Bratysławie, zm. 17 XI 1231 w Marburgu, patronka dzieł miłosierdzia oraz bractw, stowarzyszeń i wielu zgrom, zakonnych.

ELŻBIETA WĘGIERSKA Św. - ŻYCIE i DZIAŁALNOŚĆ

Jako córka króla węg. Andrzeja II otrzymała wychowanie na zamku Wartburg (k. Eisenach), gdzie przebywała od 4 roku życia, będąc narzeczoną przyszłego landgrafa Ludwika, którego poślubiła 1221; prowadziła ascet. tryb życia pod kierunkiem franciszkanina Rüdigera, a nast. inkwizytora Konrada z Marburga;...

ELŻBIETA WĘGIERSKA Św. - KULT

Żywy bezpośrednio po śmierci E., przyjął się w Europie wkrótce po kanonizacji; jej ciało przeniesiono 1236 ze szpitalnej kaplicy św. Franciszka w Marburgu do kościoła pod jej wezw. (obecnie kościół protest.); szerzyli go franciszkanie i dominikanie, zakony rycerskie oraz cystersi, którzy 1236 wpisali...

ELŻBIETA WĘGIERSKA Św. - W IKONOGRAFII

E. bywa przedstawiana jako księżniczka lub tercjarka franciszkańska, zwykle z atrybutami miłosierdzia (chlebem, rybą lub dzbanem) i żebrakiem u stóp, a czasem z modelem kościoła w ręku lub z różami.

Do najdawniejszych dzieł zalicza się rzeźbę z ok. 1240 (zakrystia katedry w Naumburgu) i miniaturę w...