Ocena brak

Zmiany w organizmie kobiety w czasie ciąży

Autor /maziajka Dodano /16.01.2014

Podstawową jednostką hormonalną w czasie ciąży jest układ — matka—łożysko—płód (ryc. 3). Matka jest dawcą cholesterolu, który po przekształceniach enzymatycznych przechodzi w progesteron, androgeny, a ostatecznie w estrogeny, szczególnie w estriol. Udział w tych przemianach ma również płód. Jego nadnercza — przez układ enzymatyczny — przeprowadzają transformację łożyskowego pregnenolonu w siarczan dehydroepiandrosteronu (DHA-S). Wątroba płodu, zawierająca enzym: 16 a-hydroksylazę, decyduje o powstaniu 16 a-hydroksydehydroepiandrosteronu (16 a-OH-DHA-S), łożysko  natomiast nie ma tych zdolności enzymatycznych, przeprowadza tylko aromatyzację z prekursorów androgennych. W powstawaniu est-riolu mogą być 4 ścieżki: naturalna ścieżka E3, fenolowa, ścieżki ,,D” i z DHA.

Estrogeny w moczu znajdują się jako oddzielne frakcje E1 (estron), E2 (estradiol), E3 (estriol) oraz estetrol. W związku z tym istnieje możliwość ilościowego ich oznaczania oraz ustalenia wzajemnych relacji względem siebie, co może być wykorzystane w diagnostyce i monitorowaniu przebiegu ciąży, jako wyraz witalności płodu.

Progesteron blokuje w postaci mechanizmu obronnego mięśniów-kę macicy przed niepotrzebnym pobudzeniem skurczowym i osłania labilny jeszcze układ podwzgórze—przysadka—gruczoły płciowe oraz chroni płód przed zwiększonym stężeniem androgenów u płodów żeńskich lub zwiększonym stężeniem estrogenów u płodów męskich. Ma on również ochraniać przed feminizacją lub masku-linizacją zewnętrznych narządów płciowych.

Hormony peptydowe łożyska zaczynają się wydzielać natychmiast po zagnieżdżeniu się jaja. Hormony (hCG) pobudzają ciałko żółte do ciągłego wydzielania estrogenów i progesteronu; hCG osiąga szczyt swego działania w 80—90 dniu cyklu: 25 000—30 000 j. w 100 ml surowicy (ryc. 4).

W drugim trymestrze ciąży hCG szybko spada do niskich wartości, następuje zanikanie komórek Langhansa, a zastępują je komórki 

zespólni, w których narasta wytwarzanie hormonów sterydowych; w moczu natomiast wzrasta wydalanie pregnandiolu. Okres pomiędzy spadkiem hCG a wzrostem pregnandiolu jest momentem krytycznym dla ciąży i w tym czasie może nastąpić poronienie. Po przejściu elementów łożyska w zespólnię rfabłonka kosmków przejmuje on dalszą funkcję wydzielania estrogenów||ijprogesteronu oraz hPL (laktogen łożyskowy), prolaktyny i hormonu tyreotropowego łożyska. Estrogeny, z których 90% stanowi estriol, wydzielane są do końca ciąży.

Estrogeny wytwarzane są z androgenów przez łożysko, po uprzedniej hydroksylacji w organizmie płodu (nadnercza, wątroba i wyjątkowo przez nadnercza ciężarnej), Estetrol produkowany jest w wątrobie płodu.

Progesteron wydziela się w ilości od 10 do 100 mg na dobę (z czego na czystą postać progesteronu przypada 20—30%), a od 25 do 300 mg na dobę w moczu — pregnandiolu.

Zdolność łożyska do syntezy i inaktywowania kortykosteroidów jest mniejsza niż w odniesieniu do estrogenów.

Prostaglandyny— wielonienasycone kwasy tłuszczowe o 20 atomach węgla — występują prawie we wszystkich tkankach (kwas pro-stanowy), Najlepiej poznane prostaglandyny F, Ł Fs mają pobudzający lub hamujący wpływ na mięśnie gładkie. Mogą; zwiększać lub obniżać ciśnienie krwi w poszczególnych narządach. Typowy efekt ich działania to- skurcz małych tętnic obwodowych. Pobudzają motorykę macicy W czaęię owulaęjffl w czasie porodu, Mają również wpływ na czynność ośrodkowego układu nerwowego.

Hormon tyreotropowy łożyska znacznie zwiększa się,; występuje wzrost w osoczu jodu związanego z białkiem (PBI) kortykosteroidów. Nie wzmaga metabolizmu, ponieważ wiąże się z hormonem gru| czołu tarczowego (tarczycy)}; który znosi jego działanie metaboliczne.

Wzrost stężenia l7-hydrokśykoHykosteró||ów w moczu i w osoczu też nie daje cech nadmiernej czynności glikokortykosteroidów, gdyż istnieje taka sama analogia, jak z hormonem tarczycowym. Wzrost w osoczu białka wiążącego sterydy nadnerczowe ,,transkor|yny-’ powodowany jest działaniem estrogenóywPod kottiec ffląży zwiększa się poziom aldosteronu. Angfotensyna li h wydzielana przez komórki aparatu przykłębkowego nerek, uwalnia aldosteron z nadnerczy. Układ renina-angiotensyna-aldosteron jest układem regulującym z jednej strony ciśnienie, z drugiej gospodarkę mineralno-białkowo--wodną (obrzękiff Postawa wyprostna ciała może również aktywować ten układ w czasie ciąży.

Estrogeny wytwarzane przez łożysko są w większości transportowane w kierunku krwiobiegu matczynego, a nastepnie Wydalane z moczem. Estriol aktywnie produkowany przez jednostkę płodowo-* -łożyskową musi zatem odgrywać szczególną rolę w utrzymaniu ciąży. Po spełnieniu swojejMfuhkcji .'ochronnej jest on wydzielariy przez ciężarną z moczem jako 15 sc-hydroksyestriol i stanowi w ba-dahiachfflndeks żywotności płodU^

W okresie ciąży ustala się taka temperatura ciała matki, jak w drugiej połowie cyklu miesiączkowego^ i utrzymuje naftym poziomie do 18 tygodnia ciąży. Cykl przemian nabłonka pochwy jest również charakterystyczny dla przebiegu ciąży prawidłowej®! zagrpr żonej. W czasie ciąży w rozmazie pochwowym obserwuje się brak dojrzewania do komórek superficjalnycłi^rozmaz charakteryzuje się głównie obecnością-, komórek intermedialnych oraz wytworzeniem się charakterystycznych komórek ciążowych.

W związku ze wzrostem całego jaja płodowego powiększa się również macica, na skutek przerostu, rozrostu i tworzenia warstw włókien mięśniowych. Waga macicy wzrasta z 60 do 1000 g.

Rozciąganie się ściai|, brzucha może spowodować powstanie jaśniejszych pręg, określanych mianem rozstępów ciążowych?; podobne pręgi piogą się pojawiać^ również na biodrach i piersiach. Sun powiększają się, a okolice brodawek ciemnieją; z brodawek wydziela się żółty płyn zwany;4siarą.

W czasie ciąży zmiany w organizmie mafiki dotyczą wszystkicl| narządów i układów. Rolę stepjjącą obejmuje układ wewnątrzwyi dzielniczy.|pkład( nerwowy zaś przechodzi pod jego wpłpvv^odwros-tnie niż przed ciążą. Dlatego też mówDsię o odmiennym stanie.

Pod wpływem hormonów wydzielanych przez, łożysko Następuje przerost, rozrost npowstają nowe elementy; w szczególności w wielu gruczołach wydzielania wewnętrznego, a zwłaszcza w przysadce, jajnikach,^nadnerczach, gruczole tarczowym i trzustce. Przedni płai przysadki powiększając się uciska na skrzyżowanie nerwu wzrokowego, co doprowadza do zmniejszenia pola widzenia ciężarnej,

W niektórych narządach występują zmiany nie tylko fizyczne, ale i funkcjonalne. Wzrasta do ok. 1250 ml objętość krwi krążącej, a szczyt występuje w 34 tygodniu ciąży. W związku z rozrzedzeniem liczba krwinek w tym czasie obniża się do 3,7 mnona. Pod koniec ciąży wybitnie podnosi się ciśnienie żylne w kończynach dolnych i w związku z tym łatwo rozwijają się żylaki kończyn, sromu i odbytu; szczególnie pogarsza ten stan długotrwałe stanie, a. nawet siedzenie.

Przemiana flaterii w czasie sjąży wzrasta, następuje przyrost wagi ciała (do.12 kg w końcu ciąży). Dochodzi do zatrzymywania soli w organizmie, co objawia się początkowo zbyt dużym przyrostem wagi ciała, najczęściej ponad 350 g na tydzień, alńastępnie obrzękami.

Podobne prace

Do góry