Ocena brak

ZMIANY W KRĘGOSŁUPIE W PRZEBIEGU REUMATOIDALNEGO ZAPALENIA STAWÓW

Autor /zenon80 Dodano /11.02.2014

Reumatoidalne zapalenie stawów (rzs) jest chorobą układową tkanki łącznej, która ma charakter przewlekle postępujący mimo stosowanego leczenia. W konsekwencji chory na rzs staje się osobą niepełnosprawną. Etiopatogeneza tej choroby nie jest dokładnie poznana. Uważa się, że przyczyną zachorowania mogą być czynniki genetyczne, immunologiczne, hormonalne lub egzogenne. W patomechanizmie choroby odgrywa rolę wiele czynników immunogenetycz-nych (m.in. rozregulowanie układu immunologicznego) [25,29, 33]. Zapewne nie bez znaczenia są tu długotrwałe infekcje. Znaczną rolę przypisuje się retro-wirusom, które określa się czynnikiem wyzwalającym chorobę. W patogenezie choroby istotną rolę odgrywa powstawanie kompleksów immunologicznych z autogenem — immunoglobuliną G, spotykaną w błonie maziowej, płynie stawowym oraz surowicy krwi. Licznie wydzielane cytokininy i enzymy proteolityczne w obrębie błon maziowych prowadzą do destrukcji stawów, a następnie nacieku chrząstki, kości i ścięgien. Rozpoznanie rzs opiera się na kryteriach zaproponowanych w 1987 roku przez American Rheumatism As-sociation [3].

Reumatoidalne zapalenie stawów pojawia się często między 30 a 40 rż., ale zapadalność jest największa między 40 a 60 rż. Choroba dotyczy zdecydowanie częściej kobiet niż mężczyzn [13]. Pamiętać też należy, że rzs występować może u dzieci. Wyróżnia się postać młodzieńczą rzs (juvenile rheumatoid arthritis), a ostatnio określa się tę jednostkę chorobową nazwą młodzieńczego przewlekłego zapalenia stawów (mpzs) — juvenile chronic arthritis. Choroba ta dotyczy ludzi młodych, u których objawy rozwijają się przed ukończeniem 16 rż. Historycznie przewlekłe młodzieńcze zapalenie stawów określa się też nazwą choroby Stilla. Podobnie jak i u dorosłych, czynnik chorobotwórczy mpzs nie zostałjeszcze wyjaśniony. Uważa się, że przyczyny odgrywające główną rolę w zachorowaniu na mpzs są podobne jak u dorosłych (tło genetyczne, autoimmunologiczne oraz egzogenne). Klinicznie choroba u dzieci przebiega podobnie jak u dorosłych, choć rzadziej spotyka się tu guzki podskórne typowe w rzs u dorosłych.

Początek rzs zwykle bywa podstępny, a objawy choroby rozwijają się wolno. Główne objawy to: zapalenia wielostawowe symetryczne stawów rąk. nadgarstków. kolan i stóp. Często występującymi objawami są zapalenia ścięgien zginaczy i prostowników (ienosynoviiix).

W przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów patologię spotyka się w części szyjnej kręgosłupa. Najczęściej widocznymi są podwichnięcia kręgów Cl—C2 [I, 3, 5, 6, 12. 14. 16. 19. 22]. Proces chorobowy dotyczy przede wszystkim więzadła poprzecznego kręgu szczytowego odpowiedzialnego głównie za stabilizację luku przedniego Cl z zębem kręgu obrotowego. Zmiany chorobowe spotykane są i w innych więzadlach stabilizujących kręgosłup. Zmiany chorobowe tkanki kostnej prowadzić mogą do erozji zęba kręgu obrotowego [I, 5, 6. 16. 19. 21. 29], Kauppi zwraca uwagę na destrukcję zęba kręgu obrotowego i określa fazy jego erozji z pogłębiającym się przemieszczeniem ku tyłowi kręgu szczytowego w stosunku do kręgu obrotowego [16].

Częstość zmian reumatycznych w kręgosłupie różniejest oceniana w piśmiennictwie. Mathews podaje, że 25% obserwowanych przez niego chorych z powodu rzs ma radiologiczne cechy zmian chorobowych w obrębie kręgosłupa szyjnego [23].

Lipson. opisując w 1985 roku 4 przypadki niestabilności CI C2 w przebiegu rzs które leczył operacyjnie usztywnieniem szyjno-potylicznym z użyciem przeszczepu kostnego i materiału metalowego — uważa, że niestabilność na tym poziomiejest zjawiskiem rzadkim [19], Sanlavirta i wsp. podają 3% spotkanych niestabilności Cl — C2 wśród operowanych z powodu zmian chorobowych kręgosłupa w odcinku szyjnym [29].

W naszym materiale klinicznym, obejmującym 23 operowanych chorych z rzs. rozpoznaliśmy niestabilność Cl—C2 u 20 pacjentów, natomiast niestabilność w innych segmentach odcinka szyjnego kręgosłupa stwierdzono w 5 przypadkach. Najczęściej były to zmiany chorobowe w segmencie C4— C5 lub C5— C6. Zmiany na tych poziomach były jedynymi patologiami kręgosłupa u 3 chorych z rzs, a towarzyszyły już istniejącej niestabilności szczytowo-obrotowej u pozostałych 2 chorych.

Średnia wieku chorych leczonych operacyjnie z powodu niestabilności kręgosłupa w odcinku szyjnym w Centrum Rehabilitacji wynosiła 51.5 lal. Najmłodszy chory operowany był w wieku 29 lal. najstarszy w wieku 66 lal. Wśród 23 pacjentów było 21 kobiet i 2 mężczyzn. Z wywiadu wynikało, że najkrótszy czas trwania rzs wynosił 5 lat, a najdłuższy 36 lat. Średni czas trwania reumatoidalnego zapalenia stawów u leczonych przez nas chorych wynosił 18 lal. Moment wystąpienia niestabilności kręgosłupa ustaliliśmy na podstawie informacji uzyskanej z oddziału kierującego chorego do leczenia operacyjnego. Orientacyjny najkrótszy czas trwania niestabilności do chwili operacji wynosił 2 miesiące, a najdłuższy — 25 miesięcy (średnio: 14 miesięcy).

 

Podobne prace

Do góry