Ocena brak

Zębowce

Autor /Karmazyn Dodano /31.01.2012

Walenie to rząd ssaków wodnych, który dzieli się na dwa podrzędy: fiszbinowce i zębowce. Liczniejszą grupę stanowią walenie zębowe. Zaliczamy do nich zarówno małe delfiny i orki jak również głęboko nurkujące ogromne kaszaloty oraz obdarzone niezwykłym kłem narwale.
Zębowce są potomkami ssaków lądowych. W ciągu milionów lat ewolucji w ich budowie zaszły ogromne zmiany. Przód czaszki przekształci! się w długi dziób, na którym osadzone są stożkowate zęby, lepiej przystosowa­ne do chwytania ryb niż układ siekaczy, kłów i trzonowców, występujący u ssaków lądowych.
Walenie nie mają krtani i strun głosowych. Wydają dźwięki za pomocą specjalnych balonowatych komór znajdujących się w czaszce. Po­wietrze, przemieszczając się przez wąskie szcze­liny z jednej komory do drugiej, produkuje dźwięki, które odbijają się od dźwiękoszczelnych kości i kierują się w stronę tkanki tłuszczowej, znajdującej się w okolicy czołowej, tworzącej tak zwany melon, który wchodzi w skład układu echolokacyjnego waleni.
Melon jest widoczny z zewnątrz pod postacią wybrzuszenia na szczycie głowy. Jest wypeł­niony mieszaniną substancji o charakterze tłuszczowo-woskowym zwaną spermacetem i działa jak soczewka, skupiająca drgania głosowe. Fale dźwiękowe odbijają się w różnym stopniu od obiektów posiadających różną gęstość. Na przy­kład od kości dźwięk odbija się inaczej niż od miękkich tkanek, powietrza czy podwodnych przeszkód. Odbita fala dźwiękowa jest odbierana przez wrażliwy rejon na szczęce i po przejściu przez specjalny kanał pobudza malutką kostkę ulokowaną blisko ucha. Tam przechodzi na błonę bębenkową jak u każdego ssaka.
Zdobywanie pokarmu.
Echolokacja służy nie tylko do nawigacji - jej głównym zadaniem jest lokalizacja ofiar, na które polują walenie. Jest ona niezwykle potężnym i użytecznym narzędziem, które może służyć również jako broń obezwładniająca. W ciemnych lub zamulonych wodach zwinne zwierzęta, takie jak kałamamice lub ośmiornice są najpierw loka­lizowane dźwiękiem, a następnie ogłuszane po­tężną falą dźwięku.
Niektóre z większych zębowców nurkują bar­dzo głęboko i docierają do pokarmu, który nie może być wykorzystany przez inne drapieżniki. Grindwale żerujące w małych grupach osiągają głębokość do tysiąca metrów, gdzie polują na przystosowane do życia na dużych głębokościach specjalne gatunki kalamarnic. Zejście w dół i po­wrót na powierzchnię zabiera im około 20 minut.
Kaszaloty nurkują jeszcze głębiej. Ich szcze­gólnie duży melon wydaje się być częścią super czułego systemu echolokacyjnego, który umożli­wia chwytanie bardzo dużych kałamarnic i oś­miornic. Ślady po przyssawkach tych ostatnich na ciele kaszalotów wskazują, że walenie te mocują się czasami z olbrzymimi głowonogami docho­dzącymi nawet do 20 metrów wielkości.
Życie rodzinne.
Związki rodzinne są istotą zachowania się waleni. Relacje między matkami a potomstwem, siostrami i kuzynami odgrywają tak dużą rolę, że w ra­zie kłopotów krewniaka członkowie jego bliskiej rodziny pomagają mu, często ryzykując własne życie. Zachowania takie wykorzystywali wielo-rybnicy, którzy pozostawiali w wodzie zranione­go kaszalota, aby zwabić pozostałych członków jego grupy rodzinnej.
Bliska rodzina towarzyszy samicy podczas porodu, wynosząc ku powierzchni wody nowo­rodka, aby mógł on zaczerpnąć powietrza. U grindwali, grupki młodszych osobników tworzą tak zwane żłobki, którymi opiekują się i aktywnie chronią przed niebezpieczeństwem zarówno samice jak i samce.
Młode orki i grindwale są zależne od swoich matek przez bardzo długi czas. Chociaż młode grindwale przestają odżywiać się mlekiem matki w trzecim roku życia, a dojrzałość płciową osią­gają w trzynastym roku, to wiele młodych ssie matki jeszcze bardzo długo. Uważa się, że jest to wynik bardzo bliskich związków pomiędzy członkami rodziny.

Podobne prace

Do góry