Ocena brak

Zdejmowanie protez stałych

Autor /zenon80 Dodano /03.02.2014

Zabieg zdejmowania protez stałych (szczególnie koron i mostów) jest czynnością wykonywaną bądź to w ramach przygotowania protetycznego przy zmianie projektu leczenia, bądź też w przypadkach powikłań doprowadzających do konieczności usunięcia zębów filarowych. Konieczność usunięcia protezy stałej zachodzi również w przypadkach nieszczelności brzeżnej koron i próchnicy wtórnej zębów filarowych, złej konstrukcji przęsła, powodującej uraz tkanek podłoża oraz uszkodzenia uzupełnień w postaci odłamania lub pęknięcia przęsła. Jest to zabieg uciążliwy zarówno dla pacjenta, jak i lekarza, szczególnie w przypadkach uzupełnień wykonanych z twardych stopów wysokotopliwych oraz wówczas, kiedy tkanki okołozębowe zębów filarowych są objęte stanem zapalnym.

Zabieg zdejmowania koron i mostów rozpoczyna się na ogół od pionowego przecięcia korony, na powierzchni obwodowej i poprzecznego na powierzchni żującej lub brzegu siecznym. Cięcie należy wykonywać specjalnymi instrumentami na karnicy turbinowej z intensywnym chłodzeniem. Ważne jest przy tym odpowiednie ułożenie dłoni lekarza, która powinna być oparta na zębach sąsiednich, brodzie lub policzku pacjenta, co zapewnia większą precyzję ruchów oraz zapobiega skaleczeniu przy poślizgu ostrego instrumentu lub zmianie jego kierunku przy nagłym zaklinowaniu na metalowej koronie w trakcie zabiegu. Konieczna jest praca z czynnym ssakiem, jako dodatkowym zabezpieczeniem w razie złamania instrumentu, ochroną przed odłamkami nacinanych konstrukcji.

Szczególną trudność w przecinaniu sprawiają elementy lane, których grubość zwykle przekracza średnicę instrumentu tnącego. Poleca się używanie wiertarki turbinowej i specjalnych wierteł szczelinowych, które umożliwiają cięcie na dowolną grubość korony. Wiele firm produkuje obecnie przeznaczone specjalnie do tych celów wiertła i frezy o właściwościach mechanicznych, które zapewniają przecinanie elementów lanych, każdego rodzaju stopów stosowanych we współczesnej protetyce. Można też najpierw zmniejszyć grubość ściany korony lanej przez zeszlifowanie, co następnie pozwoli na łatwe jej przecięcie.

Kolejną czynnością przy zdejmowaniu koron i mostów jest odgięcie brzegów i ścian bocznych koron przy użyciu odpowiednich dźwigni, które mają wygodną, umożliwiającą mocny uchwyt rękojeść. Końcówkę instrumentu wprowadza się w szparę przecięcia i ruchami wyważająco-półobrotowymi rozchyla się brzegi korony. W przypadku konieczności zdejmowania mostów o kilku koronach trzeba każdą z nich przeciąć i rozszerzyć wzdłuż linii przecięcia tak, aby uzyskać możliwość przesuwania koron po zębach filarowych - co umożliwi zdjęcie całej konstrukcji. W przypadkach koron i mostów lanych sztywność ich ścian - wynikająca z grubości stopu - niejednokrotnie nie pozwala na wystarczające poszerzenie obwodu koron. Wówczas cięcie należy przedłużyć do przeciwległego brzegu przydziąsło-wego korony. Przecinając koronę trzeba ją ciągle zraszać wodą, aby zapobiec przegrzaniu miazgi kikutów zębowych i oparzeniu tkanek przyzębia. W ostrych stanach zapalnych przyzębia zdejmowanie konstrukcji stałych związane jest z dolegliwościami bólowymi, wówczas zabiegi te należy wykonywać w znieczuleniu.

Zdejmowanie protez stałych ułatwia przyrząd o umownej nazwie „zbijak”. Jest on zbudowany z ramienia z przesuwalnym ciężarkiem i wymiennych końcówek. Końcówki są dostosowane do zaczepiania o brzeg koron protetycznych zębów dolnych i górnych, a uderzenie ciężarkiem

0    ogranicznik na ramieniu prowadzącym powoduje przesunięcie korony na zębie filarowym. Zastosowanie zbijaka daje możliwość zdejmowania uzupełnień stałych oraz koron i mostów osadzonych próbnie, bez niebezpieczeństwa ich uszkodzenia. Zbijak jest także pomocny w ostatniej fazie zdejmowania używanych już trwale koron i mostów, tzn. po przecięciu

1    odchyleniu ścian koron na zębach filarowych. Są jednak duże ograniczenia w stosowaniu tej metody zdejmowania, ze względu na uraz przekazywany na tkanki zębów filarowych i przyzębie doprowadzający potencjalnie do pęknięcia lub złamania kikutów koronowych i/lub uszkodzeń przyzębia przez zerwanie włókien aparatu zawieszeniowego. Dlatego używanie zbijaka do zdejmowania koron zacementowanych na stałe, bez uprzedniego ich przecięcia i rozchylenia należy uznać za niedopuszczalne mimo, iż zalecają to niektórzy producenci.

Przy zdejmowaniu mostów pomocna jest pewna odmiana zbijaka dodatkowo wyposażonego w pętle umożliwiające ich założenie na przęsło mostu. W użytkowaniu tego typu urządzeń (zbijaków) obowiązuje szczególna? ostrożność ze względu na wspomnianą już możliwość uszkodzenia ozębnej zębów filarowych oraz pęknięcia lub złamania kikutów zębów filarowych mostu. Z tych powodów zastosowanie zbijaka należy ograniczyć tylko do instrumentu pomocniczego w końcowej fazie zdejmowania po przecięciu i odchyleniu ścian koron filarowych oraz do zdejmowania koron i mostów osadzonych tymczasowo z zastosowaniem specjalnych materiałów pozwalających na łatwe ich usuniecie.

W niektórych przypadkach zdjęte korony i mosty o częściowo rozciętych koronach filarowych - po odpowiedniej adaptacji - mogą być wykorzystane jako uzupełnienia tymczasowe. Wszelkiego typu wkłady koronowe i koronowo-korzeniowe usuwa się za pomocą wierteł, przy czym wkłady ulęgają uszkodzeniu. Stopień trudności tego zabiegu zależy od rodzaju wkładu i materiału, z którego wkład został wykonany. Wkłady koronowe wykonane z akrylu lub stopów średniotopliwych mogą być wyborowane, natomiast usunięcie wkładów koronowo-korzeniowych wykonanych z twardych stopów wysokotopliwych często nie jest możliwe.

W trakcie zdejmowania protez stałych należy przeciwdziałać następującym powikłaniom: przegrzaniu miazgi i oparzeniu tkanek miękkich, uszkodzeniu zęba filarowego i zębów sąsiednich, połknięciu zdejmowanego elementu lub złamanego instrumentu, czy też skaleczeniu tkanek jamy ustnej pacjenta lub ręki operatora. Wykonując zabieg przecinania koron metalowych - zwłaszcza używając wiertarki turbinowej - należy zadbać o ochronę oczu, zakładając okulary ochronne.

 

Podobne prace

Do góry