Ocena brak

Zbieżności oraz różnice między stanem obrony koniecznej a stanem wyższej konieczności uregulowane w polskim Kodeksie Karnym

Autor /Dora_Peppers07fca Dodano /23.08.2007

Do dnia dzisiejszego uzasadnienie obrony koniecznej poszukuje się poprzez w tzw. prawie naturalnym i określa się go , jako przyrodzone, podmiotowe prawo każdego człowieka.
Teoria wyręczania umowy politycznej, mówi iż państwo (jego organy) zobowiązane są do obrony obywateli przed zamachami na ich dobra. Jeżeli tego nie czyni, to każdy obywatel ma prawo wyręczyć organy państwa w stosowaniu koniecznych środków dla odparcia zamachu.

Obrona konieczna jest instytucją, która broni prawa przed bezprawiem i służy umacnianiu idei prawa. W okresie dominacji nauki prawa karnego wysunięto koncepcję, zgodnie z którą obrona konieczna to nie prawo a obowiązek obywatelski do podjęcia obrony dobra indywidualnego bądź społecznego. Funkcją obrony koniecznej jest zwalczanie zjawiska przestępczości. Współcześnie ciągle aktualnym uzasadnieniem obrony koniecznej jest naturalne i przyrodzone wręcz instynktowne prawo każdego człowieka do obrony swoich dóbr a idea solidaryzmu społecznego wystarczająco uzasadnia tzw. pomoc konieczną,
czyli występowanie w obronie dóbr cudzych.
Ustawowymi cechami obrony koniecznej jest konieczność odpierania bezpośredniego, bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro. O konieczności tej obrony nie decyduje proporcja między wartością dobra bronionego ani też możliwość uniknięcia zamachu
np. poprzez ucieczkę. Aby obrona była skuteczna zawsze musi być intensywniejsza
od zamachu, w innym przypadku nie doprowadziłaby do jego odparcia . Osoba działająca
w ramach obrony koniecznej zwykle nie ma sposobności do racjonalnego wyboru odpowiednich środków obrony oraz ich intensywności i adekwatnego miarkowania. Napadnięty nie jest zobowiązany ostrzec napastnika, że będzie się bronił. Napastnik dokonując zamachu na zdrowie lub życie innej osoby nie musi być przygotowany na obronę ze strony napadniętego. Głównym założeniem obrony koniecznej jest odparcie ataku. Odpieranie to powinno być świadome i celowe. Może dotyczyć tylko osoby-zamachowca nie zaś osób trzecich bądź zwierząt. O uprawnieniu do obrony koniecznej świadczy sam fakt wystąpienia bezprawnego zamachu i jego charakter - a nie rodzaj doznanych obrażeń w czasie trwania zamachu. Bezprawny jest atak wtedy, gdy dochodzi do naruszenia obowiązku prawnego w świetle jakichkolwiek dziedzin prawa a nie tylko w rozumieniu prawa karnego. Zamach musi być przystępny. Może być zachowaniem dziecka bądź osoby niepoczytalnej czy też działającej w błędzie. Zachowanie sprzeczne jedynie z panującymi normami moralnymi nie może być uznane za bezprawne.
Obrona konieczna nie pełni tych samych funkcji co kara. W szczególności przy obronie koniecznej nie chodzi o zaspokojenie społecznego poczucia sprawiedliwości czy też danie satysfakcji broniącemu się. Celem obrony jest odparcie zamachu i zapewnienie ochrony dobrom prawnym.

Podobne prace

Do góry