Ocena brak

Zapotrzebowanie na tłuszcze i ich rola w organizmie kobiety ciężarnej

Autor /demetrio Dodano /09.06.2014

Tłuszcze zawarte w pożywieniu są najbardziej skoncentrowanym źródłem energii, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach oraz niezbędnych wieloniena-syconych kwasów tłuszczowych. Stanowią one również materiał budulcowy, z którego organizm czerpie składniki do budowy własnych tkanek i syntezy niektórych substancji biologicznych. Kwasy tłuszczowe ulegają w tkankach utlenianiu, wyzwalając odpowiednią ilość energii, lub są wykorzystywane do budowy tkanek.

Ttuszcz całkowity w diecie ciężarnej powinien dostarczać 30% wartości energetycznej całodziennej racji pokarmowej. Udział energii z niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT) nie powinien być mniejszy niż 4,5%.

Modyfikacja diety dotycząca spożycia tłuszczów w okresie ciąży powinna polegać przede wszystkim na zmianie ich jakości. Bardzo ważne w prawidłowym żywieniu ciężarnej są niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 (eikozapentaenowy i dokozaheksaenowy), których podstawowym źródłem są ryby morskie. Populacje spożywające duże ilości ryb morskich, obfitujących w kwasy omega-3, charakteryzują się niskimi wskaźnikami występowania nadciśnienia ciążowego i porodów przedwczesnych oraz większą średnią masą urodzeniową noworodków. Kwasy te wydają się ponadto przyspieszać dojrzewanie tkanki płucnej płodu. Są one szczególnie ważne w ostatnim trymestrze ciąży, odgrywają bowiem zasadniczą rolę w rozwoju mózgu i siatkówki. Z tych powodów wskazane jest więc, aby w trakcie ciąży 2-3 razy w tygodniu jedną porcję mięsa zastąpić porcją tłustej ryby morskiej, np. śledziem, makrelą lub łososiem. Na niedobory kwasów omega-3 narażone są szczególnie wieloródki i ciężarne wegetarianki, a zwłaszcza weganki.

U ciężarnych kobiet występuje również zwiększone zapotrzebowanie na kwasy tłuszczowe z rodziny omega-6, których głównym źródłem są oleje roślinne (np. słonecznikowy, sojowy, kukurydziany) oraz margaryny kubkowe miękkie produkowane z tych olejów.

Obecnie przeważa pogląd, że kwasy tłuszczowe nasycone nie są człowiekowi potrzebne, dlatego zaleca się maksymalne ograniczenie ich spożycia. Źródłem tych kwasów są tłuszcze pochodzenia zwierzęcego (smalec, słonina, masło). Są one miażdżycorodne i dlatego ich spożycie przez ciężarną nie powinno zaspokajać więcej niż 10% całkowitego zapotrzebowania energetycznego. Zmniejszając w dziennej racji pokarmowej ilość nasyconych kwasów tłuszczowych, należy jednocześnie zwiększyć spożycie jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, zawartych w oliwie z oliwek lub oleju rzepakowym ■niskoerakowym. Zawartość kwasów tłuszczowych w wybranych tłuszczach jadalnych przedstawiono w tabeli 6.6.

Zalecane jest spożywanie tłuszczów naturalnych. Tłuszcze roślinne przetworzone nie powinny być spożywane w żadnej formie i postaci przez kobiety ciężarne. Stanowią one źródło izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych - związków o dużych właściwościach aterogennych. Największa ich ilość zawarta jest w tłuszczach kuchennych i cukierniczych, a więc margarynach twardych, produktach cukierniczych oraz w produktach typu „fast food”. Wykazano, że izomery trans kwasów tłuszczowych spożywane nawet w niewielkich ilościach (2 g na dobę) przechodzą przez łożysko i odkładając się w pępowinie, stanowią zagrożenie dla płodu.

 

Podobne prace

Do góry