Ocena brak

ZABURZENIA ROZWOJOWE jelita cienkiego

Autor /kornelcia Dodano /20.11.2013

Zaburzenia rozwojowe dotyczące jelita cienkiego można podzielić na kilka kategorii. Zarośnięcie(atresia) lub duplikatura jelita cienkiego zdarzają się bardzo rzadko. Atresia daje natychmiastowe objawy niedrożności (ileus) w życiu noworodkowym i musi być natychmiast usunięta operacyjnie, lekarz praktyk nie będzie więc mieć z tym do czynienia. Natomiast duplicatura jelita cienkiego może długo pozostać nie zauważona z powodu braku objawów. Jest to rodzaj cysto-watego tworu zazwyczaj położonego w krezce jelita cienkiego. Że jest to duplikatura jelita poznać można po tym, że zawiera błonę mięśniową i wnętrze wysłane błoną śluzową. Duże twory mogą wywierać ucisk na sąsiednie tkanki. Zidentyfikowanie takiego tworu następuje dopiero w czasie zabiegu operacyjnego.

Uchyłki (diverticula) jelita cienkiego spotyka się głównie w części proksymalnej, a postępowanie lekarskie jest podobne jak w uchyłkach dwunastnicy, które omówiono uprzednio.

Osobnego omówienia wymaga wszakże uchyłek jelita krętego (Meckela) — diverti-culum ilei (Meckeli). Jest to najczęstsza anomalia jelita cienkiego, powstająca z niekompletnego zarośnięcia płodowego przewodu żółtkowego. Przewód ten uchodzi do jelita krętego ok. 80 cm przed jego ujściem do jelita ślepego (caecum), naprzeciw przyczepu krezki. Ujście to bywa dosyć szerokie, stąd od strony światła jelita robi wrażenie uchyłka. Uchyłek ten może pozostać całkowicie bezobjawowy. Zdarza się jednak, że ujście tego ślepego i szczątkowego przewodu bywa wysłane błoną śluzową typową dla żołądka, a nie jelita. Fakt ten powoduje, że ta błona śluzowa po bodźcu pokarmowym reaguje na gastrynę i wydziela kwas solny, przeciw któremu otaczająca błona śluzowa nie ma dostatecznej ochrony. Powstają odczyny zapalne, nadżerki, krwawienia — nieraz nawet poważne — a może też powstać w tym miejscu wrzód trawienny. Dlatego to uchyłek jelita krętego może się ujawnić albo nie dającymi się wytłumaczyć krwotokami, albo bólami* które mogą sprawiać duże trudności diagnostyczne. Przypominać mogą albo bóle wrzodowe, albo — ze względu na umiejscowienie bólu — sugerować mogą zapalenie wyrostka robaczkowego. Objawy te występują często we wczesnym dzieciństwie, jednak mogą ujawnić się dopiero w wieku dojrzałym. Jeśli przystąpiono do zabiegu operacyjnego z rozpoznaniem zapalenia wyrostka robaczkowego, a nie znaleziono w nim stanu zapalnego chirurg musi przeszukać pętle jelita krętego mając na uwadze diver-ticulitis ilei. Zabieg jest wtedy tak samo usprawiedliwiony i z tego samego dojścia, pozostaje więc tylko korekta rozpoznania. Gorzej, jeżeli uchyłek ten daje objawy w postaci krwotoków. Krwawienia te mają charakter wskazujący na pochodzenie z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ogromna większość tych krwotoków pochodzi z przełyku, żołądka lub z opuszki dwunastnicy.

O rzadkim pochodzeniu krwotoku z uchyłka jelita cienkiego często zapomina się, ograniczając się do wielokrotnych badań wyżej wymienionych trzech odcinków. Jeśli nawet podejmuje się zwiadowczo zabieg operacyjny, to otwiera się brzuch cięciem środkowym górnym, jak do żołądka.

Przedoperacyjne rozpoznanie uchyłka jelita krętego jest trudne. Badanie radiologiczne papką cieniującą tylko wyjątkowo jest skuteczne. Miejsce krwawienia może być rozpoznane za pomocą selektywnej angiografii tętnicy krezkowej górnej i to tylko wtedy, gdy pacjent aktualnie dość obficie krwawi, ale badanie to nie może określić dokładnie przyczyny, gdyż przyczyną takiego krwawienia może być teleangiectasia, haemangioma itp.

Najbardziej specyficzną metodą diagnostyczną jest wykazanie istnienia błony śluzowej typu żołądkowego daleko poza żołądkiem, w dolnej części brzucha, po stronie prawej lub w linii środkowej. Udaje się to uzyskać scyntygraficznie lub za pomocą gammakamery po podaniu promieniotwórczego technetu, który wydzielany jest przez błonę śluzową typu żołądkowego i ujawnia się jako pozażołądkowe skupienie radioaktywności. Niestety, metoda — choć bywa celna — daje czasem wyniki fałszywie ujemne, a nawet i fałszywie dodatnie. Jedynym leczeniem jest zabieg operacyjny.

Inne anomalie spowodowane być mogą nieprawidłową lub niepełną rotacją jelit i krezki. Zaburzeniu temu towarzyszy obecność nieprawidłowych więzadeł. Różne postaci nieprawidłowych rotacji mogą pozostać bezobjawowe i czasami przygodnie rozpoznawane bywają przez radiologów w czasie badania przewodu pokarmowego podjętego z innych wskazań.

Znaczenie kliniczne zaburzeń rotacji i nieprawidłowości więzadeł brzusznych polega na sprzyjaniu skrętowi jelit (volvulus) lub wgłobieniu (incarceratio). Występują wtedy gwałtowne objawy niedrożności (ileus). Nie ma wtedy czasu na diagnozowanie ewentualnych zmian pozycyjno-rozwoj owych i sytuacja wyjaśnia się w czasie zabiegu operacyjnego.

Pewną szczególną odmianę tych zaburzeń rozwojowych może stwarzać tętnica krezkowa górna krzyżująca się z trzecią (poziomą) częścią dwunastnicy. Powstałe stąd, a także ze zbyt wysokiego zagięcia dwunastniczo-jelitowego (więzadło wieszadłowe dwunastnicy Treitza) utrudnienie pasażu powoduje objawy tzw. niewydolności dwunastnicy. Objawia się ona obfitymi wymiotami, rozpoznawana bywa radiologicznie i leczona operacyjnie.

 

Podobne prace

Do góry