Ocena brak

Wzrastanie kości

Autor /kulka Dodano /19.12.2013

W języku klinicznym występują często zamiennie używane określenia wzrost i wzrastanie (rośnięcie). W istocie słowo wzrost (ang. size, franc. taille, niem. Wuchs) jest nazwaniem wymiaru długości czy wysokości ciała, podczas gdy słowo wzrastanie lub rośnięcie (ang. growth, franc. croissance, niem. Wachseń) oznacza biologiczną cechę wieku rozwojowego. Rośnięcie młodego organizmu determinuje wielkość jego wzrostu. Kości długie rosną na długość na swoich końcach w wyniku rozmnażania się komórek chrząstki nasadowej, ułożonych w kolumnach w długiej osi kości. Intensywne rozmnażanie odbywa się w strefie rozrodczej kolumn, w częściach zaś położonych bliżej przynasad komórki chrząstki powiększają się i ulegają zwyrodnieniu. W części te wnikają następnie od strony przynasad naczynia krwionośne, zaś wokół nich pojawiają się zwapnienia, zapoczątkowujące tworzenie kości gąbczastej. Ten typ kostnienia śródchrzęstnego występuje we wszystkich kościach długich z wyjątkiem obojczyka, który wyróżnia się typem kostnienia śródbłoniastego (kostnienie na podłożu tkanki łącznej).

Przyrost grubości polega na odkładaniu się nowych warstw kości na jej powierzchni od strony okostnej (tzw. apozycja). Grubienie kości jest więc skutkiem funkcji kościotwórczej okostnej. Resorpcja i tworzenie kości występują równocześnie przez całe życie człowieka. U młodych dorosłych oba te procesy równoważą się.

Rośnięcie nasad. Chrząstka otaczająca jądro kostnienia nasady, pozornie jednolita, składa się w istocie z dwóch warstw, z których każda spełnia inną rolę.

1.    Warstwa powierzchniowa, położona od strony jamy stawu tworzonego przez nasadę, zachowuje przez całe życie człowieka właściwości chrząstki stawowej.

2.    Warstwa głęboka stanowi właściwą chrząstkę nasady i w miarę dojrzewania szkieletu ulega typowej przemianie w kość gąbczastą (kostnienie na modelu chrząstki szklistej).

Dynamika rośnięcia szkieletu. Szybkość przyrostów szkieletu człowieka zmienia się w trakcie rozwoju organizmu. Można wyróżnić następujące okresy zmieniającej się prędkości rośnięcia (podane lata oznaczają wiek biologiczny, a nie metrykalny):

1.    Szybkie wzrastanie zarówno u chłopców, jak i u dziewczynek do 5.-6. roku życia.

2.    Zwolnienie rośnięcia chłopców do wieku lat 12, dziewczynek zaś do lat 10.

3.    Pokwitaniowy skok wzrostowy, obejmujący wiek 13-15 lat u chłopców i 11-13 lat u dziewcząt.

4.    Większe przyrosty w okresie młodzieńczym, utrzymujące się u chłopców do wieku 16-18 lat, u dziewczynek do 14-15 lat.

5.    Zwolnione rośnięcie młodzieży, utrzymujące się przeciętnie u chłopców do 25. roku życia, u dziewcząt zaś do 21. roku życia.


Podobne prace

Do góry