Ocena brak

Wolność słowa w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej i Stanów Zjednoczonych

Autor /Dzixon Dodano /17.11.2006

Magdalena Trybalska
Wolność słowa
w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej i Stanów Zjednoczonych.

Definicja wolności słowa

Wolność według słownika języka polskiego to „możliwość podejmowania decyzji zgodnie z własną wolą (…); niezależność osobista i swoboda” . Jeżeli zaś chodzi o definicję prawną to A. Łopatka definiuje pojęcie jako: „możliwość podejmowania decyzji i działania zgodnie ze swoim wyborem” . Kiedy „wolność” rozpatrujemy ze strony słowotwórczej okaże się natomiast, że „Wol” oznaczać będzie wyrażanie woli, a „-ność” pewne przemieszenie. Kiedy złożymy razem te dwa znaczenia powstanie - „podróżująca wola”. Jest to „chęć osiągnięcia pewnego pożądanego stanu rzeczy” . Wolność jednak podlega naturalnym ograniczeniom zarówno ze strony innych ludzi jak i otoczenia, czy też przyrody. Od początku ludzkości człowiek więc walczył o wolność pokonując bariery.
By połączyć pojęcie wolności ze słowem założyć musimy, iż słowo jest powiązane z ideą wolności. Jest narzędziem jej służącym. Słowo jest bowiem nie tylko systemem znaków, ale i instrumentem za pomocą którego ludzie komunikują się ze sobą. Słowo jest determinantą tego, jak ludzie postrzegają się wzajemnie. Zestawione więc słowa „wolność” i „słowa” tworzą nowe znaczenie. Jest to próba ochrony swobodnego wyrażania siebie, a zatem „głęboko humanistycznego wysiłku” . Dążeniem jest porozumienie między interlokutorami dotyczące osiągnięcia celu lub „obietnicy” nie przeszkadzania w osiąganiu tego celu. Obietnica staje się więc pewnym prawem jednostki. Prawo to jest nadane, ponieważ służy „całej społeczności do odkrywania prawdy. Nie wklucza to jednak poddania tego prawa ograniczeniom. O ograniczeniach Łopatka wypowiada się następująco: „niezbędne staje się wyznaczenie granicy między korzystaniem z tej wolności, a jej nadużywaniem. Korzystanie z niej jest zbawienne, nadużywanie zaś szkodliwe, a często niebezpieczne zarówno dla samego zainteresowanego, jak i dla społeczeństwa. Granice dla swej wolności wyrażania opinii ustanawia w pierwszym rzędzie sam korzystający z wolności” . Nie zawsze jednak sam wyrażający opinię odpowiednio ogranicza się. Wynika to z różnego poczucia odpowiedzialności jednostki. Do subiektywnego odczucia opiniującego należy wiec mieć ograniczone zaufanie. Zwykle bowiem ludzie nie są wobec siebie obiektywni pragnąc dla siebie wolności ograniczanej jak najmniej, a wolności innych ograniczanej w większym stopniu .
Spór o wolność słowa jest wiec nieunikniony i trwający ciągle, ponieważ wynika on z różnic między ludźmi, a także brak obiektywizmu między ocenianiem praw swoich jak i inny ludzi.

Zarys historyczny

Polsko-litewska tradycja wolności słowa dotyczy głownie słowa mówionego. Praktykowana była jako prawo polityczne, nie osobiste głownie przez szlachtę. Wyprowadzone z prawa naturalnego było przywilejem, a nie wartością jak obecnie.

Podobne prace

Do góry