Ocena brak

Województwo warmińsko-mazurskie

Autor /bejbikot Dodano /24.01.2013

Powierzchnia 24 202 km2; 1,5 mln mieszkańców. Na 1 km2 przypada 60,0 osób. Lasy zajmują 30%, a wody 6% powierzchni województwa. Różnymi formami ochrony krajobrazu objęto 53% jego obszaru.
Geograficznie wyróżnia się tu Wysoczyznę Elbląską i Pojezierze Olsztyńskie oraz krainy Pojezierza Mazurskiego: Pojezierze Iławskie, Pojezierze Mrągowskie, Krainę Wielkich Jezior Mazurskich i Pojezierze Ełckie. Charakteryzują się one urozmaiconą rzeźbą terenu z licznymi jeziorami polodowcowymi. Najwyższe wzniesienia Pojezierza Mazurskiego to Dylewska Góra (312 m n.p.m.) i Szeskie Wzgórza (309 m n.p.m.).
Na pn. zach. Równina Warmińska przechodzi w Pobrzeże Warmińskie i dalej na pn. w Wybrzeże Staropruskie stykając się w rejonie Fromborka i Braniewa z Zalewem Wiślanym.
Ze wzgórz Pojezierza Mazurskiego spływają liczne dopływy Narwi i Pregoły. Przekopane kanały łączą większość rynnowych i morenowych jezior w atrakcyjne szlaki wodne.
Flora Pojezierza Mazurskiego obejmuje ponad 1 250 gatunków roślin. Największe kom­pleksy leśne znajdują się w środkowej i południowej części regionu, na piaszczystych równi­nach sandrowych — Puszcza Piska, Lasy Napiwodzko-Ramuckie, Lasy Taborskie i Lasy Iław­skie. W części wschodniej zachowała się Puszcza Borecka i Puszcza Romincka.
W IX-XIII w. n.e. rozległe obszary między Wisłą a Niemnem zamieszkiwały bałtyjskie ple­miona pruskie i jaćwieskie: Pomezanów, Pogezanów, Warmów, Bartów, Sambów, Galindów, Sasinów i in. Ciągłe walki na pograniczu pruskim skłoniły księcia Konrada Mazowieckiego do sprowadzenia zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie zwanego potocznie Zakonem Krzyżackim. Od 1233 rozpoczął się systematyczny podbój Prus i nawracanie ludności „ogniem i mieczem" na chrześcijaństwo. Na podbitych terenach Prus Zakon osadzał kolonistów niemieckich. Kolonizacja polska obejmowała głównie tereny południowe, a litewska północno- wschodnie. Ulegająca asymilacji w XVI i XVII w. ludność pruska ostatecznie wyginęła w czasie zarazy w 1708-11. Do wyludnionych pomorem mia­steczek i wsi sprowadzano kolonistów niemieckich, zakazawszy osiedlać się Polakom.
W 2 poł. XIX w. rozpoczęto budowę kolei żelaznych oraz kanałów łączących jeziora mazur­skie w systemy dróg wodnych. Uruchomiono regularną żeglugę na Zalewie Wiślanym.
Upadek cesarstwa niemieckiego w 1918 oraz powstanie niepodległej Polski spowodowało ożywienie działań niepodległościowych. Tereny południowej Warmii i Mazur zgodnie z pro­jektem konferencji pokojowej w Wersalu miały należeć do Polski. Po proteście Niemców uznano je za terytorium plebiscytowe. Niska świadomość narodowa, naciski administracyjne i sprowadzenie ponad 150 tys. emigrantów z Niemiec sprawiło, że plebiscyt w 1920 przy­niósł Polsce klęskę.
W latach 20. Prusy Wschodnie należały do najbardziej zacofanych prowincji Niemiec. Na­siliła się ucieczka do zachodnich części Niemiec i emigracja zamorska. Dojście Hitlera do władzy spowodowało pewne ożywienie gospodarcze, zaczęto budowę zakładów zbrojenio­wych, koszar, umocnień i dróg.
W 1939 z Prus Wschodnich wyszło niemieckie uderzenie na Polskę. Jesienią 1944 Armia Radziecka została powstrzymana na przygranicznych fortyfikacjach. Prusy Wschodnie okrzyk­nięto twierdzą nie do zdobycia. Jednak w 1945 wojska radzieckie przełamały obronę. W czasie wyjątkowo mroźnej zimy na drogach Prus Wschodnich rozgrywał się dramat lud­ności cywilnej. Ludzie zamarzali, tonęli na bombardowanych lodach Zalewu Wiślanego, byli masowo mordowani przez Rosjan, biorących odwet na pierwszym zdobytym obszarze Nie­miec.
Warmia i Mazury stanowią bardzo atrakcyjny krajoznawczo i turystycznie zakątek Polski. Obok niepowtarzalnych walorów przyrodniczych — puszcz, lasów, jezior i rzek — wpisana jest tu w krajobraz bogata i pełna dramatów historia.

Podobne prace

Do góry