Ocena brak

Włodzimierz Kotoński

Autor /Halszka Dodano /04.04.2013

Jednym z pierwszych entuzjastów muzyki elektronicznej i innych form muzyki eksperymentalnej był Włodzimierz Kotoński (ur. 1925). Styl kompozytora kształtował się ewolucyjnie — od zainteresowań folklorem góralskim (Tańce góralskie na orkiestrę, 1950) po awangardowe techniki twórcze. Ten nowy okres twórczości rozpoczęła punktualistyczna Muzyka kameralna na 21 instrumentów i perkusję (1958). We wszystkich utwo­rach Kotońskiego, bez względu na zastosowaną metodę komponowania, elementem nadrzędnym jest technika sonorystyczna, przy czym kompo­zytor wykazywał szczególne zainteresowanie barwami delikatnymi i pa­stelowymi. Chętnie operował instrumentarium perkusyjnym, wykazując duże znawstwo w wykorzystaniu ich możliwości dynamicznych i agogicz-nych. W Musigue en relief na orkiestrę (1959) kompozytor zastosował efekty przestrzenne, a w Trio na flet, gitarę i perkusję (1960) — elementy aleatoryzmu. Zespół instrumentów perkusyjnych obejmuje w tym utwo­rze płaski werbel jazzowy, 4 tom-tomy, parę bongosów, wielki bęben jazzowy z pedałem, 2 talerze średniej wielkości na stojakach, hi-hat o małych i cienkich talerzach, cienki tam-tam, 2 cow-bells, kastaniety oraz 4 koreańskie tempelbloki.

W Etiudzie na jedno uderzenie w talerz (1959) Kotoński wykorzystał różne efekty akustyczne powstające w wyniku wzbudzania i wybrzmie-wania jednego dźwięku talerza. Wprowadził też sześć różnych poziomów głośności. W tym celu zastosował takie eksperymenty jak: samo „za­rwanie" dźwięku, jego brzmienie ciągłe, przydźwięki, wybrzmiewanie. Etiuda na jedno uderzenie w talerz jest pierwszym polskim utworem na taśmę, łączącym materiał „konkretny" z techniką serialną właściwą dla ówczesnej muzyki elektronicznej. Od 1958 roku kompozytor był ściśle związany ze Studiem Muzyki Eksperymentalnej Polskiego Radia i w wyniku tej współpracy powstało wiele utworów muzyki elektronicz­nej. W 1967 roku Kotoński skomponował Gry dźwiękowe, które stały się jednym z pionierskich przykładów muzyki typu live electronics ('ele­ktronika na żywo'). W Textures (1984) kompozytor zrealizował ideę muzyki komputerowej.

Z innych utworów Kotońskiego, napisanych w różnych okresach twór­czości kompozytora, na uwagę zasługują: Canto per complesso da camera (1961), Pezzo na flet i fortepian (1962), Mikrostruktury (1962), ALEA czyli gra struktur aleatorycznych na l dźwięku harmonicznym (1970), cykl 4 utworów symfonicznych: Róża wiatrów, Bora, Sirocco, Terra incognita (1976-1984) oraz Żywe obrazy w ogrodach w stylu angielskim na syntezator i taśmę (1986). W utworach kameralnych i orkiestrowych istotną rolę pełnią niemal koncertujące instrumenty dęte, decydujące o kolorycie całości.

W latach siedemdziesiątych kompozytor zainteresował się ideą teatru instrumentalnego, którą zrealizował w trzech kompozycjach tego rodzaju: Multiplay na 6 instrumentów dętych blaszanych, Musical games na kwintet dęty lub dowolny zestaw 5 przenośnych instrumentów oraz Promenadzie I i II na klarnet, puzon, wiolonczelę i dwa syntezatory. Kotoński jest ponadto autorem muzyki do filmów fabularnych, krót-kometrażowych, dokumentalnych, oświatowych, animowanych, a także muzyki do przedstawień teatralnych.

Podobne prace

Do góry