Ocena brak

Właściwość sądu w sprawach cywilnych

Autor /Wit Dodano /21.02.2012

 

Jeśli chodzi o właściwość sądu w sprawach cywilnych to: 

właściwość rzeczowa podobnie jak w sprawach karnych dotyczy kompetencyjnego podziału spaw pomiędzy sądami różnego rzędu rozpoznającymi sprawę w I- instancji. Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego zasada jest tu właściwością rzeczową sądu rejonowego. Natomiast właściwość rzeczowa sądów okręgowych dotyczy tylko 5 kategorii spraw:

1. Praw niemajątkowych i dochodzonych łącznie z nimi roszczeń majątkowych, przy czym nie dotyczy to spraw o ustalenie ojcostwa, zaprzeczenie macierzyństwa, przysposobienie.

2. Ochrony praw autorskich

3. Roszczeń wynikających z prawa prasowego

4. Praw majątkowych o wyższej wartości sporu przy czym nie dotyczy to spraw o alimenty, naruszenie posiadania i zniesienie wspólności majątkowej między małżonkami.

5. Orzeczenia przypadku świadczenia na rzecz skarbu państwa, jeżeli zostało ono spełnione w zamian za dokonanie czynu zabronionego lub w celu niegodziwym.

Z kolei właściwość miejscowa pozwala na określenie, który z sądów właściwych rzeczowo jest powołany do rozpoznawania konkretnej sprawy. W kodeksie postępowania cywilnego wyróżnia się 2 rodzaje właściwości miejscowych:

1. Właściwość ogólna, dla której podstawę określenia stanowi miejsce zamieszkania pozwanego. Zgodnie z kodeksem cywilnym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Powództwo wytacza się przed sąd I- instancji, w okręgu którego pozwany ma miejsce zamieszkania. Jeśli jest ono nieznane to oznacza się właściwość miejscową według miejsca pobytu pozwanego w Polsce, a jeżeli również ono jest nieznane lub nie leży w Polsce to według określonego, znanego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce. Powyższe kryterium dotyczy ustalania właściwości miejscowej sądu cywilnego dotyczącego wyłącznie osób fizycznych.

2. Właściwość szczególna, w obrębie której wyróżnia się:

- właściwość przemienną, z którą mamy do czynienia wówczas, gdy kodeks postępowania cywilnego daje powodowi prawo wyboru sądu, przed którym może on wytoczyć powództwo. Jest to wybór pomiędzy sądem właściwości ogólnej a sądem wskazanym przez przepisach kodeksu postępowania cywilnego.

Dotyczy to między innymi spraw o roszczenia alimentacyjne oraz ustalenie ojcostwa i związane z tym roszczenia, gdzie można wytoczyć powództwo przed sądem właściwym dla osoby uprawnionej. Ponadto w sprawie roszczeń z czynu niedozwolonego powództwo można wytoczyć przed sąd, w okręgu którego nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

- właściwość wyłączną, dotyczącą sytuacji, kiedy nastąpiło wyłączenie właściwości ogólnej i przemiennej. W sprawach rodzinnych dotyczy pomiędzy innymi powództwa ze stosunku małżeństwa, które wytacza się wyłącznie przed sąd, w okręgu którego małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania pod warunkiem, że przynajmniej jedno z nich nadal w tym okręgu stale przebywa.

W przypadku braku tej podstawy, wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeśli i tej podstawy nie ma to sąd miejscowy zamieszkania powodu.

Druga sytuacja dotyczy powództwa ze stosunków między rodzicami a dziećmi oraz między przysposabiającymi, a przysposobionymi, gdzie powództwo wytacza się przed sąd miejscowy zamieszkania powoda, jeśli brak jest podstaw do jego wytoczenia według przepisów o właściwości ogólnej.

- Właściwość funkcjonalna, obejmuje zakres czynności należących do kompetencji sądu. Dotyczy ona podziały funkcji w zakresie dokonywania określonych czynności procesowych oraz prowadzenia postępowania w określonej sprawie przez konkretny sąd I- instancji i konkretny sąd II- instancji. Sąd jest z urzędu zobowiązany do badania swoich właściwości.

Podobne prace

Do góry