Ocena brak

Wirusy

Autor /Kazek Dodano /31.01.2012

Wirusymalutkie, jednak często mogą być śmiertelnie groźne. Wirus HIV, któ­ry powoduje AIDS stał się przyczyną śmierci wielu milionów ludzi, a choroba przez nie­go wy wołana jest jedną z najgroźniejszych, z ja­kimi zetknęła się ludzkość. Jeszcze więcej ludzi umierałoby każdego roku na inne choroby wiru­sowe, na przykład na ospę, gdyby nie wynalezio­no przeciwko nim skutecznych szczepionek. Nie­które wirusy chorobotwórcze są bardzo zjadliwe i wywołują objawy chorobowe bardzo szybko, pod­czas gdy inne, na przykład wirus HIV, po wnik­nięciu do tkanek gospodarza, mogą z nim koegzystować przez długi okres zanim go zniszczą. Wiele wirusów ma mniej dramatyczny wpływ i wywo­łują one katar, grypę, odrę, świnkę i ospę wietrzną. Są również choroby wirusowe roślin, często dra­stycznie obniżające plony.

Wirusy nie są organizmami żywymi, jak większość z nas mylnie uważa. Można je określić jako żywe związki chemiczne wykazujące zdolność do powie­lania się. Składają się z kwasów nukleinowych i białek. Nie mają budowy komórkowej, jak zwie­rzęta, rośliny i grzyby. Są pasożytami i nie mogą egzystować niezależnie poza komórkami innych istot żywych (mogą nimi być zwierzęta, rośliny, bakterie albo nawet inne wirusy). Chociaż ich obec­ność nie jest korzystna dla człowieka i innych zwie­rząt, to w królestwie roślin wywołują objawy, które są uważane za bardzo pożądane. Efekt działalno­ści wirusa powodującego pojawienie się zabar­wienia na liściach roślin normalnie jednolicie zie­lonych uważa się za estetyczny, a roślina zakażona tym wirusem jest mimo to żywotna. Nakrapiany i smugowy rysunek na płatkach kwiatowych tuli­pana Rembrandta jest również wywołany działal­nością wirusa.
Wirusy są bardzo małe. Wirus mozaiki tytonio­wej (TMV) ma pałeczkowaty kształt o długości 300 milimikronów (1 milimikron - jedna miliono­wa milimetra) i średnicy 18 milimikronów. Więk­szą jego część stanowi otoczka białkowa, zbudo­wana z ułożonych w gęstą spiralę cząsteczek. Otoczka osłania pojedynczą cząsteczkę RNA i powoduje, że wirus jest bardzo wytrzymały. RNA (kwas rybonukleinowy) jest replikacyjną częścią wirusa. Wirusy mają różnorodne kształty: wirus opryszczki, który powoduje ospę wietrzną i pół-pasiec ma kształt bryły o dwudziestu ścianach, a wirus infekujący bakterie składa się z główki, kurczącego się ogonka i włókienek. Kształt nada­je wirusowi jego zewnętrzna białkowa otoczka, w jej wnętrzu znajduje się materiał genetyczny, (DNA lub RNA) umożliwiający rozmnażanie się wirusa.

Namnażanie się.
Gdy tylko wirus dostanie się do komórki gospo­darza, natychmiast zrzuca otoczkę białkową i uwal­nia RNA. Cząsteczka RNA przekazuje komórce gospodarza instrukcję, aby zaczęła produkować szczególny enzym, który w odpowiedzi wytwarza, w oparciu o substancje zgromadzone w komórce, odwróconą kopię cząsteczki RNA (tak jak nega­tyw fotografii). Kompletny negatyw odpada od ory­ginalnego pozytywu i staje się matrycą replika­cyjną dla wielu kopii. Otaczają się one osłonkami białkowymi zbudowanymi z aminokwasów i peptydów komórki gospodarza. W sposobie namnażania się wirusów występują nieznaczne różnice.

Niektóre wirusy posiadają zamiast RNA cząstecz­ki DNA, osłonki wirusów mają zróżnicowane kształty (niektóre wirusy nie posiadają najpraw­dopodobniej otoczki) jednak wszystkie manipulu­ją komórkami gospodarzy w sposób podobny do tego, w jaki się same namnażają.

Podobne prace

Do góry