Ocena brak

WERNYHORA Kozak

Autor /EdekZgredek Dodano /20.04.2012

Lirnik ukraiński, wg jednych bohater dawnego folkloru ukraińskiego, Herakles stepowy, odpowiednik polskiego Waligóry, wg innych postać historyczna, żyjąca w okresie konfederacji barskiej, zwolennik porozumienia z Polską, a przeto wróg hajdamaczyzny, prócz tego zaś - ludowy wieszczek, przepowiadający przyszłe wydarzenia dziejowe. Wkroczywszy do literatury polskiej, stał się postacią barwną i popularną.

Z bohatera przygodowego romansu Wernyhorat wieszcz ukraiński (1838) Michała Czajkowskiego i poematu Trzy wieszczby (1841) Lucjana Siemieńskiego wyrósł na wielką postać legendarnego lirnika w Beniowskim (1841) i Śnie srebrnym Salomei (1844) Juliusza Słowackiego, a na rodzaj symbolu politycznego w twórczości Jana Matejki (Wernyhora, 1883) i Stanisława Wyspiańskiego (Wesele, 1901).

Przepowiednia Wernyhory anonimowy utwór powstały prawdop. ok. 1808-09 w środowisku polskim na Ukrainie, wieszczący przyszłość Polski, będący ekstrapolacją współczesnych wypadków polit. (zwycięstwa Napoleona, powstanie Księstwa Warszawskiego), później wiele razy wzbogacany nowymi elementami, stał się ogromnie popularny ód czasu powstania listopadowego.

Joachim Lelewel opublikował Przepowiednię w 1830 w powstańczym piśmie „Patriota". Odpisy jej podtrzymywały wiarę w zwycięstwo jeszcze w czasie okupacji nm. w Polsce w 1939-45.

Podobne prace

Do góry