Ocena brak

WERGILIUSZ

Autor /EdekZgredek Dodano /20.04.2012

Publius Vergilius Maro, 70-19 pne., wielki poeta rzymski okresu Oktawiana Augusta, ur. pod Mantuą, zmarł w Brundisium, pochowany w Neapolu. Cieszył się opieką Mecenasa i Augusta. Jego gł. dzieła to: Bukoliki (Bucolica 'Pastorałki', tytuł wzięty z Teokryta) napisane między 42 a 37 pne., zwane później Eklogami (Eclogae), zbiór 10 sielanek wzorowanych (z wyj. 4. i 7.) na Idyllach Teokryta;

Georgiki (Georgica 'wiersze wiejskie'), napisany w 36-29 pne. poemat dydaktyczny, poświęcony uprawie roli oraz pochwale (zgodnie z życzeniem Augusta) trudu rolnika; epopeja Eneida (zob. Eneasz), nie dokończona, zredagowana i wydana pośmiertnie, przyniosła mu olbrzymią sławę. Stał się najpopularniejszym poetą starożytności nie tylko dla współczesnych. Chrześcijaństwo widziało w nim proroka Wieszczącego nadejście Chrystusa (zob. niżej Czwarta ekloga).

Lud, który nie znał jego dzieł, zaczął uważać Wergiliusza za maga, mędrca, astrologa i „matematyka". W średniowiecznych legendach jest on czarodziejem umiejącym przechytrzyć demony i złe duchy. Poeta staje się w śrdw. także bohaterem utworów lit. Występuje w Wartburskim turnieju poetyckim (zob. Wartburg), w Parzivalu Wolframa von Eschenbach (zob. Parsifal), towarzyszy wreszcie Dantemu jako przewodnik w wędrówce po Piekle i Czyśćcu w Boskiej Komedii (zob. Komedia).

U Dantego symbolizuje on rozum ludzki jako wspomożyciela wiary. Nic nie świadczy dowodniej o śrdw. chwale Wergiliusza i jego pozycji największego mędrca starożytności niż sposób, w jaki Dante przedstawia w poemacie swego Mistrza; por. też Ojciec (Wirgiliusz).

Czwarta ekloga (40 pne.) Wergiliusza, witająca narodziny dziecka, które przywróci Złoty Wiek, wykładana była przez wczesny kościół i w śrdw. jako przepowiednia narodzenia Chrystusa. I Sybilla kumańska (zob. Sybilla), i Wergiliuśz zajmowali poczesne miejsce w wierzeniach śrdw. („Ultima Cumaei venit iam carminis aetas", czwarty wers Eklogi, 'Oto ostatni się czas kumejskiej pieśni pojawił', tł. Z. Abramowiczówna; to znaczy ostatni z „czterech wieków ludzkości", żelazny.)

Sybilla ukazuje się także w hymnie Dies irae{zob.). Kim był ów chłopiec-wybawiciel, o którym mówi poeta, nie udało się w sposób ostateczny ustalić.

Mógł to być syn jego przyjaciela, Azyniusza Polliona, do którego poeta się w Eklodze zwraca, albo, co prawdopodobniejsze, oczekiwane dziecko Augusta i Skribonii, które okazało się jednak córką, Julią. Wróżby wergiliańskie zob. Wróżby.

Mantua me genuit, Calabri rapuere, tenet nunc

Parthenope: cecini pascua rura duces.

Mantua dała mi życie, porwali Kalabrzy, a dzierży teraz Neapol, śpiewałem ja łany, polany, rycerzy", tł. K. Morawski; epitafium na grobie poety, jakoby ułożone przez niego samego.

Do góry