Ocena brak

Ważniejsze cechy noworodka

Autor /maziajka Dodano /16.01.2014

Zdrowy, urodzony po ok. 38—42 tygodniach ciąży noworodek waży około 3,5 kg, długość jego ciała wynosi około 50 cm. Nie jest on miniaturą człowieka dorosłego. Przy porównaniu zwracają uwagę różnice w proporcjach ciała: duża głowa jakby osadzona bezpośrednio na barkach, wąskie ramiona, duży tułów, wydatny brzuch, krótkie kończyny, natomiast dłonie i stopy stosunkowo duże. Skóra noworodka jest niezmiernie delikatna i wrażliwa. Warstwa naskórka jest cienka — stąd skłonności do pojawiania się różnego typu schorzeń. Czynność gruczołów łojowych jest bardzo często wzmożona, co nieraz doprowadza do ich zaczopowania i wytworzenia się perełkowa-tych tworów na skórze nosa i policzków. Są to tak zwane prosaki. Obecność tego rodzaju zmian budzi niekiedy niepokój u matek. Prosaki same znikają. Zdrowy, urodzony o czasie noworodek ma dużą ilość tkanki tłuszczowej, która może odgrywać pewną rolę w utrzymaniu odpowiedniej temperatury ciała.

Rozwój mięśni noworodka jest słaby, poprawia się w miarę upływu czasu. Napięcie jego mięśni jest fizjologicznie wzmożone. Stwierdza się przewagę zginaczy nad prostownikami, zaznaczoną wyraźnie w kończynach górnychHHdolńyćh. Stąd to charakterystyczne ułożenie ze zgiętymi nóżkami flrączkarfri. W okresie noworodkowym w układzie kostnym przeważa tkanka chrzęstna. Stopniowo pojawiają się w niej ogniska kostnienia.

Mniejsza mineralizacja i duża liczba punktów kostnienia sprawiają, że szkielet dziecięcy jest bardziej giętki, elastyczny i ma większe zdolności do regeneracji.

Czaszka noworodka jest duża, składa się z kości połączonych tzw. szwami. Na sklepieniu czaszki noworodka znajduje się czworokątna przestrzeń, w obrębie której zamiast tkanki kostnej jest tkanka błoniasta, podatna na ucisk. Jest to ciemiączko przednie, zmniejszające się stopniowo i zarastające na początku drugiego roku życia. Czaszka rośnie tak długo, jak długo nie zarosną szwy między poszczególnymi jej kośćmi.

Kręgosłup noworodka jest prosty. Późniejszą linię wygiętą przybiera z chwilą, gdy dziecko zaczyna siadać, stać i chodzić.

W okresie życia wewnątrzmacicznego płód poniekąd jest pasożytem. Po urodzeniu, po przecięciu pępowiny, staje się niezależny od organizmu matki. W związku z przejściem do życia zewnątrzmacicz-nego w organizmie noworodka zachodzą różne zmiany, zwane adaptacyjnymi. Pierwszy krzyk dziecka — to jego pierwszy oddech. Powietrze po raz pierwszy dostaje się do płuc f wypełnia pęcherzyki płucne. Od tej pory dziecko nie korzysta już z utlenowanej krwi matki, lecz samo reguluje poprzez płuca utlenowanie krwi we własnym organizmie. Ponieważ płuca noworodka są mało pojemne, przewody nosowe wąskie, „braki” te wyrównuje dziecko częstością oddechu (częstość oddechów u noworodka wynosi do 75/mip, a częstość uderzeń serca — 130—160/min).

Można więc powiedzieć, że dziecko pokrywa swoje zapotrzebowanie na tlen, przy małej pojemności płuc i małej pojemności serca, zwiększoną częstotliwością oddechów i skurczów serca.

Skóra — różowa lub sinawa — po usunięciu mazi płodowej jest czerwona. Mówimy wtedy o rumieniu, który znika po kilku dniach.

Po .upływie 2—3 dni u 75% noworodków pojawia się żółte zabarwienie skóry. Jest to fizjologiczna żółtaczka, ustępująca stopniowo, nie powodująca żadnych dodatkowych dolegliwości. Żółtaczka, występująca w pierwszej dobie życia, zbyt intensywna lub przedłużająca się, wymaga porady lekarskiej.

W związku z przystosowaniem się do życia zewnątrzmaciczne-go w pierwszych dniach po urodzeniu następuje tzw., fizjologiczny spadek wagi. Jest on uwarunkowany zwiększonymi wydatkami energetycznymi w nowych warunkach (oddychanie, parowanie, utrata ciepła itd.) i niedostatecznym ich pokryciem wskutek powolnego zwiększania się ilości pokarmu. Po upływie kilku dni następuje przyrost wagi. Około 14 dnia życia noworodek zwykle osiąga znowu swoją wagę urodzeniową.

Znaczny spadek wagi występuje przy wysokiej temperaturze otoczenia, przy przegrzaniu oraz wtedy, gdy dziecko otrzymuje za mało płynu. Bardzo często w takich przypadkach obserwuje się jeszcze jedno zjawisko ^ mianowicie „przejściową gorączkę^ Temperatura ciała podnosi się nawet do 39°C wskutek wysuszenia. Ustępuje bardzo szybko po podaniu płynów. Jeśli nie uzyskamy jej obniżenia po napojeniu dziecka i obniżeniu temperatury otoczenia, należy zasięgnąć porady u lekarza.

W pierwszych dniach życia dziecka, na skutek wewnątrzmacicz-nego przejścia hormonów zwanych estrogenami z krwi matki do płodu — zarówno u chłopca, jak i u dziewczynki -r- może nastąpić powiększenie się sutków, niekiedy do znacznych rozmiarów. Przy ucisku wypływa z nich parę kropel białego płynu. Po upływie kilku dni obrzmienie ustępuje całkowicie. Należy tylko unikać wyciskania lub uciskania. Przy tych manipulacjach mogą dostać się do sutka drobnoustroje, co grozi powstaniem ropnia i zniszczeniem tkanki gruczołowej.

W wyjątkowych przypadkach, jeśli z powodu nadmiernego obrzęku piersi dziecko jest niespokojne, można położyć na niej okład z sody oczyszczonej lub rywanolu.

Pochodzeniem hormonalnym tłumaczy się również wystąpienie u dziewczynek krwawienia z pochwy. Krwawienie z dróg rodnych trwa kilka dni i nie wymaga leczenia.

Bardzo często zaniepokojone matki zadają pytanie, dlaczego noworodek nie otwiera oczu. Często mają wątpliwości, czy je w ogóle ma. Po kilku dniach noworodek zaczyna otwierać oczy i matka może je zobaczyć.

Wrażliwość sf sprawność zmysłów noworodka są upośledzone. W pierwszych dniach życia noworodek źle słyszy, gdyż jamy bębenkowe wypełnione są śluzowatą cieczą. Ustępuje to stopniowo i dziecko zaczyna prawidłowo reagować na dźwięki. Wrażliwość na ciepło i zimno wykształcona jest dobrze, natomiast na ból — wyraźnie mniejsza.

Zdrowy noworodek śpi prawie całą dobę. Potrzeba snu zmniejsza się stopniowo. W pierwszym tygodniu życia okresy czuwania są krótkotrwałe, ale stopniowo się przedłużają i tak'np. dwumiesięczne niemowlę może czuwać już 30 minut po jedzeniu, pięciomiesięczne do godziny. Niemowlęta mają twardy sen i śpią doskonale w świetle dziennym. Nie przeszkadzają im normalne dźwięki. Źle natomiast wpływają na ich sen gwałtowny hałas, krzyki, trzaskanie drzwiami, hałaśliwe wizyty. Pod wpływem gwałtownych bodźców niemowlę wyrzuca na boki ręce i nogi, potem gwałtownie złącza je z powrotem. Jest to odruch, będący wyrazem niedojrzałości ośrodkowego układu nerwowego.

Noworodek wykonuje wiele czynności odruchowych: ziewa, kicha, krztusi się i łyka, wymiotuje, oddaje mocz i stolec. Niektóre odruchy ulegają z czasem zanikowi, np. czynność ssania, inne pozostają, tyle że później poddane są kontroli mózgu, np. świadome oddawanie moczu.

Pierwszy stolec noworodka ma szczególne cechy. Jest mazisty, lepki, ciemnego koloru, nazywamy go smółką. Smółka stopniowo zanika, stolce stają się zielonkawe, luźne; często niesłusznie uważane są za biegunkowe: są one przejściowe, po kilku dniach przybierają kolor żółty.

Stolce dzieci karmionych piersią są częstsze i luźniejsze w porównaniu ze stolcami dzieci karmionych sztucznie.fich liczba na dobę u zdrowego noworodka nie powinna przekraczać 6. W przypadku zwiększenia liczby stolców, szczególnie z zawartością śluzu, należy zasięgnąć rady lekarza.

Zdrowy noworodek oddaje mocz ok. 20 razy na dobę. Mocz dziecka ma jasnożółte zabarwienie. Czasem na pieluszkach widoczne są plamy czerwonego koloru spowodowane przez moczany bezpostaciowe. Jest to sprawa bez znaczenia.

Po odpadnięciu pępowiny, wygojeniu rany pępkowej, wyrównaniu fizjologicznego spadku wagi kończy się okres noworodkowy, a zaczyna niemowlęcy, w którym występuje inne tempo wzrostu.

Niemowlę podwaja swoją wagę po 5 miesiącach, potraja po roku. Im dziecko jest starsze, tym mniej przybywa na wadze: do pół roku przybywa 600 g na miesiąc, w drugim półroczu 500 g.

Charakterystyczną cechą niemowlęctwa jest ząbkowanie. Pierwszy ząbek zjawia się zwykle w 6—8 miesiącu. Najpierw wyrastają dwa dolne środkowe siekacze, następnie dwa górne, po czym dwa dolne boczne i stopniowo w ciągu 24 miesięcy życia wyrasta 20 zębów, po 10 w każdej szczęce. Ząbkowanie jest procesem fizjologicznym, jednak u niektórych dzieci mogą wystąpić takie objawy uboczne, jak obfite ślinienie, niepokój, bezsenność, brak apetytu, przejściowe objawy niestrawności. Oczywiście, nie można wszystkich przypadków wiązać wyłącznie z ząbkowaniem, bo np. wolne stolce mogą być początkiem choroby biegunkowej. Obfite ślinienie może być objawem zapalenia jamy ustnej.

Zdolność do zmieniania położenia ciała rozwija się według okre-.ślonej kolejności: podnoszenie główki rozpoczyna się w 1—3 miesiącu życia, siadanie w 5—7 miesiącu życia, stanie w 10—12 miesiącu życia, chodzenie w 12—14 miesiącu życia. Wahania indywidualne w terminach osiągniętych umiejętności bywają duże, w granicach 1—3 miesięcy.

 

Podobne prace

Do góry