Ocena brak

W jakim stopniu u dzieci z dysartrią zaburzone są podstawowe czynności mowy?

Autor /Eustachy777 Dodano /12.03.2013

Oceniając funkcje związane z mową obserwuje się różne nieprawidłowości zarówno w zakresie oddychania, fonacji, jak i artykulacji,

•    Zaburzenia w oddychaniu występują zarówno w czasie mówienia, jak i w spoczynku. Oddech jest krótki, powierzchowny i odbywa się przez nos. Oddychanie spoczynkowe zależy od stanu emocjonalnego, podczas wzruszenia oddech jest szybki, sapiący i nieregularny.

W czasie mowy zauważa się brak koordynacji oddychania z artykulacją, oddychanie jest powolne i płytkie, po czym następują głębokie oddechy. Niektóre wyrazy wypowiadane są na wdechu. Częstość oddechów jest zwiększona, ponieważ na jednym wydechu dysartryk może wypowiedzieć zaledwie parę słów, krótkie zdanie, a czasem jedną sylabę. U dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym oddychanie najczęściej ma charakter górnożebrowy. lor oddechowy jest zaburzony, szczególnie u dzieci z atetozą. Występują też zaburzenia koordynacji pracy mięśni oddechowych klatki piersiowej i brzucha, co utrudnia mówienie. Zaburzenia te z jednej strony powodują wyraźne przerwy w fonacji, z drugiej - wahania głośności mowy oraz trudności z przerwaniem wokalizacji.

•    Zaburzenia fon a c j i powodują, że głos jest słaby, o zmiennym natężeniu i wyśókości. Przy hiperkinezji, która polega na nadmiernej ruchliwości poszczególnych mięśni lub całego ustroju i przy hipertonii, polegającej na zwiększonym napięciu mięśniowym mięśni fonacyjnych głos jest silniejszy, a nawet - na skutek zbyt mocnego zwarcia wiązadeł - beczący. Natomiast przy hipotonii (przy zmniejszonym napięciu) wiązadeł, a czasem i niedomykalności głośni, siła głosu jest zmniejszona, pierwsza sylaba jest głośniejsza, a następne coraz bardziej ciche. Głos może być ochrypły, ze zmiennym co do stopnia nasilenia zabarwieniem nosowym. Nosowanie otwarte może przechodzić w zamknięte i odwrotnie. Nosowanie otwarte wzrasta przy końcu wydechu lub zdania.

•    Artykulacja jest rozmazana i bardzo zniekształcona na skutek nieruchomości języka, nosowania otwartego, trudności w wytwarzaniu głosu, a także z powodu zmian akcentów, wysokości głosu i czasu trwania głosek. Niekiedy mowa jest zupełnie niezrozumiała, bełkotliwa i nawet samogłoski są trudne do rozróżnienia.

Wśród zaburzeń artykulacji najczęściej występuje sygmatyzm - czyli nieprawidłowa realizacja głosek dentalizowanych, rotacyzm a szczególnie mogirota-cyzm (głoska r jest opuszczana) i pararotacyzm (głoska /• jest zamieniana na j lub l). U dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym wytworzenie drgań czubka języka należy do najtrudniejszych zjawisk artykulacyjnych. W wielu przypadkach obserwuje się też mowę bezdźwięczną. Ze względu na dużą liczbę wadliwie realizowanych dźwięków, korekta tej wady wymowy trwa bardzo długo. Zdaniem E. Stecko i R. Michałowicza (1986), u dzieci z mózgowym porażeniem dziecięcym nie pozostaje bez znaczenia mniejsza sprawność rucho-wo-słuchowa na etapie gaworzenia, jak i ezuciowo-ruehowa na etapie głużenia. Zaburzenia ruehowo-słuchowe zmniejszają możliwość naśladowania dźwięków, nawet jeśli zachowana jest zdolność do wykonywania ruchów.

Ma to związek ze słuchem fonematycznym, który u tych dzieci rozwija się z opóźnieniem. Wynikiem tego są zaburzenia mowy polegające na niemożności odróżniania głosek różniących się tylko jedną cechą dystynktywną, a później - trudności w nauce czytania i pisania. Lekka dysartria objawia się wadliwą artykulacją przede wszystkim głosek dentalizowanych, a więc sygmatyzmem (Styczek 1980; Królak 1985).

Podobne prace

Do góry