Ocena brak

W jaki sposób rzeka przenosi różne materiały?

Autor /Wenta Dodano /31.01.2012

Ilość materiału niesionego przez rzekę zależy od jej prędkości. Przy 30 km/godz, rzeka jest w stanie unieść nawet wielkie głazy, które toczą się po dnie. Przy 10 km/godz transporto­wane są tylko małe kamienie. Jeśli woda poru­sza się z prędkością 0,5 km/godz, unosi jedynie piasek i inną drobnicę, np. mul. Rzeki przenoszą też minerały w roztworze tzn. roz­puszczone przez wodę, np. wapień.

Gdy teren staje się plaski rzeka może osadzać niesiony materia! w postaci wielu narastają­cych łach śródkorytowych tworząc system pła­skich krętych kanalików. Powstają w ten spo­sób rzeki roztokowe, które można spotkać przede wszystkim na Wielkich Równinach Ameryki Północnej.
Inaczej natomiast osadzany jest materiał, jeżeli rzeka spływa z obszarów górzystych na płaską równinę, gdzie woda rozprzestrzenia się i rozrzuca swe osady na obszarze przypo­minającym swym wyglądem wachlarz. Jeżeli taki wachlarz ma strome brzegi nazywa się stożkiem osypowym.
Gdy rzeka wylewa, osadza swój materiał na brzegu. W rezultacie nabudowuje brzegi do tego stopnia, aż znajdą się one znacznie nad poziomem otaczającego terenu. W ten sposób tworzą naturalną groblę. Koryto rzeki często znajduje się wtedy wyżej niż równina, po któ­rej płynie.

Zanim wybudowano w Egipcie zaporę Aswan na Nilu, systematycznie każdego roku rzeka występując z brzegów bezlitośnie zalewała otaczające ją rolnicze tereny. Pozostawione osady, bogate w składniki mineralne, wydatnie użyźniły glebę.
Materiały przetransportowane przez rzekę Nil do oceanu, osadziły się przy ujściu tworząc deltę - płaski obszar, gdzie rzeka rozdzieliła się na wiele odnóg. To właśnie charaktery­styczny kształt delty Nilu, przypominający grecką literę A (delta), dat nazwę formacji tego typu. Obecnie materiały niesione przez Nil osadzają się na dnie jeziora Nasser, za zaporą Aswan. W rezultacie delta Nilu powoli się wycofuje.

Podobne prace

Do góry