Ocena brak

TREPKA WALERIAN, NEKANDA, krypt. Sieciechowski

Autor /Karolinia2 Dodano /02.04.2012

TREPKA WALERIAN, NEKANDA, krypt. Sieciechowski, ur. ok. 1584/85, zm. 1640, pisarz społeczno-obyczajowy. Pochodził z średnio zamożnej szlachty kalw., sam wrócił do katolicyzmu. Po wyzbyciu się 1630 ojcowizny w Czaplach W. pod Miechowem osiadł w Krakowie. Żyjąc z kapitału i procesując się na prawo i lewo, oddał się uzupełnianiu opracowanego przed 1624 swoistego herbarza plebejów, uzurpujących szlachectwo i osiadających na ziemi lub gromadzących kapitały, by w przyszłości kupować wsie. Na kartach Liber generationis plebeanorum (potoczna nazwa: Liber chamorum) znaleźli się plebejscy dorobkiewicze udający szlachtę, urodzeni z nieślubnych związków, cudzoziemcy niepewnego pochodzenia, wreszcie,i niektórzy nobilitowani przez króla, ale bez uchwały sejmowej. Gł. terenem zainteresowań T. były woj. krakowskie i sandomierskie, które zjeździł wzdłuż i wszerz, spisując ustne relacje, często zwykłe plotki ludzi najróżniejszego stanu. Tylko z rzadka sięgał do materiałów archiwalnych. Sam zdeklasowany szlachcic, powodowany niechęcią do bogacących się i kupujących wsie mieszczan, cel swej pracy widział we wskazywaniu nieprawnie władających ziemią i tym samym w ułatwianiu zdobywania „kaduków" po nich. Zgromadził informacje o 2534 nazwiskach. Dzieło T. stanowi cenne źródło do historii stosunków społ., obyczaju i kultury epoki, jest też interesującym przyczynkiem do badań małopol. cech dialektologicznych.

Liber generationis plebeanorum (,,Liber chamorum"), cz. 1-2, wyd. W. Dworzaczek, J. Bartyś, Z. Kuchowicz, pod red. W. Dworzaczka, uwagi o pisowni i fonetyce oprac. K. Zierhoffer, Wr. 1963.

Podobne prace

Do góry