Ocena brak

TORUŃ, m. nad środk. Wisłą, na jej prawym brzegu, o istotnym znaczeniu strategicznym z racji przeprawy przez tę rzekę

Autor /Erazm123 Dodano /18.06.2013

Od 1793, czyli II rozbioru Polski, w granicach Prus. Kiedy 17 XI 1806 dotarł tu 5 korpus Lannes’a, miasta bronił silny prus. garnizon pod dow. gen. Lestocąa. Francuzi nie mieli art., dlatego też musieli cofnąć się pod Bydgoszcz, pozostawiając na lewym brzegu niewielką osłonę w Podgórzu.

30 XI Prusacy przeszli po szczątkach mostu i rozbili tę osłonę. 6 XII na brzeg Wisły naprzeciw T. wyszły oddziały 6 korpusu Neya. Dow. 14 ppl. płk Savary załadował na ber-linki 400 żoł. i zaczął przeprawę. Pomogli mu poi. flisacy, zgromadzeni na prawym brzegu, którzy rzucili się na stojących tam Prusaków i częściowo ich rozbroili. W miarę jak przez Wisłę przeprawiały się dalsze oddziały franc., Lestocą ewakuował zapasy broni i uzbrojenia z miasta.

Na mocy traktatu z Tylży T. wszedł w skład Ks. Warszawskiego jako siedziba jednego z powiatów dep. bydgoskiego. Stacjonował tu przez pewien czas 12 pp. płk. Jana Weyssenhofa. Wojsk, kmdtem miasta był gen. Stanisław Woyczyński. W początkach wojny z Austrią formowano tu trzecie bataliony 10, 11 i 12 pp. (łącznie 3,6 tys. żoł.) i one stanowiły załogę T., kiedy 15 V 1809 na lewym brzegu pojawiła się austr. bryg. gen. Mohra. Nieprzyjaciel zdobył wprawdzie przyczółek mostowy, a nawet wdarł się na most, ale zepchnięty został ogniem poi. art., dowodzonej przez ppłk. Józefa Hurtiga. Po 20 dniach Austriacy wycofali się. W 1810 stacjonował tu poi. 6 p. ułanów.

Przed kampanią 1812 T. był wielką bazą zaopatrzeniową i ośrodkiem koncentracji 4 korpusu wł., dowodzonego przez ks. Eugeniusza Beauhamais, a potem 6 korpusu bawar. gen. Gouviona-Saint-Cyra. Od 2 do 6 VI przebywał tu Napoleon. W ostatnich dniach odwrotu spod Moskwy cesarz wyznaczył T. na miejsce zbiórki 1 korpusu marsz. Davouta.

21 I 1813 Davout wraz z Woyczyńskim opuścili miasto. Pozostał tu garnizon złożony z 4 tys. Bawarczyków, 600 Francuzów i 100 Polaków (ci ostatni pod komendą szefa bat. Jędrzejewicza). Ogólne dow. sprawował franc. gen. wojsk inżynieryjnych Jean Poitevin. Miasto bronione było przez 60 dział, brakowało jednak amunicji. 3 II na przedpolu pojawili się kozacy, a 6 II zaczęło się oblężenie, prowadzone przez gen. Langerona, franc. emigranta-rojalistę w służbie ros. Od 1 IV oblężeniem kierował sam Barclay de Tolly. Wojska ros. liczyły 6,7 tys. żoł., do czego dochodziła liczna art., m.in. prus., sprowadzona z Grudziądza.

W samym T. wybuchła epidemia tyfusu, w wyniku której zmarło kilkuset obrońców, a liczba chorych przekroczyła 2 tys. 18 IV Poitevin poddał miasto. Na mocy umowy kapitulacyjnej Bawarczycy i Polacy mogli powrócić do domów, natomiast Francuzi dostali się do niewoli. Klucze do bram T., jako zdobycz wojenna, zostały złożone w Soborze Kazańskim w Petersburgu.

Podobne prace

Do góry