Ocena brak

Tło ogólne dwu pierwszych wieków po Chrystusie

Autor /Frydolin Dodano /25.12.2012

Postać Cycerona zamyka poczet wybitnych umysłów, które tworzyły filozofięeuropejską przed Chrystusem. Zanim j e d n a k przystąpimy do omawiania myślichrześcijańskiej, najpierw nakreślimy główne prądy intelektualne dwu pierwszychwieków naszej ery, a p o t em przedstawimy neoplatonizm, aby w t e n sposóbpokazać ramy, w których rozwijała i utrwalała się myśl chrześcijańska.

W okresie tym obserwujemy pierwsze rezultaty zetknięcia się hellenizmuz myślą wschodnią, którego efektem jest powstanie filozofii żydowskiejw Aleksandrii oraz narodziny gnozy. Charakterystyczne dla tej epoki jest wtargnięcieelementów religijnych do filozofii i szczególnie rozbudzony religijniestan umysłów.

Musimy pamiętać, że interpretacja tego okresu jest bardzo kontrowersyjna,a opracowania poświęcone mu są niejednokrotnie przejawem wrogiego nastawieniaumysłów do chrześcijaństwa, które rozumie się albo jako ruch społeczny,albo jako zespolenie żydowskich i helleńskich elementów religijno-mistycznych.Wedle niektórych opracowań pierwotne chrześcijaństwo jest tylkoluźno związane z postacią Chrystusa, jest raczej przejawem powszechnego synkretyzmu,a zarazem fenomenem zupełnie różnym od późniejszego Kościoła.Przedstawiając zatem myśl tego okresu, winniśmy więc w jak największymstopniu oprzeć nasze rozważania na dostępnych, oryginalnych tekstach i na podstawieich analizy wysnuwać wnioski.

W okresie t ym wzrasta religijność, która jest cechą ówczesnego filozofowania.W rozkwitającej formie religijności przejawia się bardzo osobisty stosunekczłowieka do Boga. Zjawisko to występuje w wielu religiach i systemachfilozoficznych tej epoki i trzeba bardzo głębokiego rozumienia chrześcijaństwa,by zauważyć różnice obok wielu podobieństw, które łączą chrześcijaństwo z innymikierunkami tego okresu.

Pewne motywy religii wschodniej, takie jak religia Mitry lub Ormuzdai Arymana, nadają filozofii tego okresu swoiste zabarwienie. Pojawiają sięw niej raz po raz silne akcenty okultyzmu. Zmniejsza się skala oryginalnej twórczości,a większy nacisk kładzie się na komentarze i na powrót do źródeł. Okultyzmi dualizm myśli wschodniej prowadzi do rozbicia pierwotnej jedności kosmosuw myśli greckiej i do rozrostu ontologii rozumianej jako wiedza tajemnao wpływie gwiazd na losy ludzkie. Okres t e n znamionuje nie tylko wzmożenieelementów religijnych i okultystycznych, ale również i wzrost zainteresowańnaukami szczegółowymi. Niejako kosztem filozofii zaczyna się rozwijać cały szereg nauk szczegółowych, takich jak medycyna, mechanika czy alchemia.Wzrasta także zamiłowanie do wiedzy erudycyjnej. Filozofię niejednokrotniepoświęca się dla nauk szczegółowych lub dla retoryki, której popularność stalerośnie. W tej epoce wielkich napięć i oczekiwań, w ogromnym organizmie cesarstwarzymskiego, spośród dyscyplin filozoficznych największe znaczenie zyskujeetyka. W niej znajduje swój sens cała filozofia, która ma przynosić spokójduszy, a filozof postrzegany jest raczej jako lekarz i moralny przewodnik sumieńniż teoretyk i mędrzec.

Podobne prace

Do góry