Ocena brak

THEMERSON STEFAN

Autor /pocahontas85 Dodano /01.04.2012

THEMERSON STEFAN, ur. 25 I 1910 w Płocku, prozaik, eseista. Od 1928 w Warszawie, studiował fizykę na UW i architekturę na Politechnice. Zainteresowany sztuką awangardową, zwł. kinem, założył Spółdzielnię Autorów Filmowych SAF, pisywał o filmie do, .Wiadomości Lit.", 1931-37 we współpracy z żoną, Franciszką T., zrealizował 6 filmów eksperymentalnych (m. in. wg poematu A. Sterna Europa 1932). W 1938 wyjechał do Paryża, po wybuchu wojny wstąpił 1940 do armii pol., 1942 przedostał się do W. Brytanii, gdzie kontynuował działalność lit.-artyst.: ogłosił zbiór wierszy Dno nieba (1943), współpracował z tyg. „Nowa Polska" (1943-46), 1948 założył i prowadził do 1979 niewielkie wydawnictwo Gaberbocchus, w którym publikował edycje bibliofilskie (w oprac, graficznym żony). Pozycję lit. zdobył jako autor powieści groteskowo-filozoficznych, ogł. w ang. i pol. wersji językowej, w Londynie i w kraju,m. in. Wykład profesora Mma (powst. 1941-42, wyd. ang. 1953 ze wstępem B. Russella, wyd. pol. 1958), Kardynał Pólatuo (wyd. ang. 1961, wyd. pol. 1971), Tom Harris (wyd. ang. 1967, wyd. pol. 1975), a także opowiadań (np. Bayamus, prwdr. „Nowa Polska" 1945—46, wyd. ang. 1949, Hau, hau, czyli Kto zabił Ryszarda Wagnera, wyd. ang. 1951) i esejów o tematyce artyst., ideol.-polit., filoz.-nauk., wznowionych częśc. w pol. wyborze Generał Piesc i inne opowiadania (1980). Wobec problemów współczesności T. zajmuje postawę oświeceniowego sceptyka i racjonalisty, tropiącego absurdy i paradoksy ukryte w pozornie logicznym porządku ludzkiego świata. Chętnie sięga do formy powiastki filoz., traktując fantast. pomysł fabularny jako pretekst do przewrotnych dywagacji intelektualnych o naturze człowieka, o konwencjach cywilizacji, nauki, kultury (np. zbiorowość termitów w Wykładzie profesora Mmaa jako metafora społeczności ludzkiej), często posługuje się satyr, groteską, ironią, pure nonsensem czy parodią uczonego wywodu. Podobny charakter ma również powst. w l. pięćdziesiątych „opera semantyczna" Święty Franciszek i wilk z Gubbio (wyd. ang. 1972, wyst. w kraju). T. jest ponadto cenionym autorem wierszowanych opowieści dla dzieci, osadzonych w realiach życia współcz., np. Narodziny liter (1932), Poczta (1932), Nasi ojcowie pracują (1932), Przygody Marcelinka Majster klepki (1938), Pan Tom buduje dom (1938), Przygody Pędrka Pędziwiatra (wyd. ang. 1954, wyd. pol. 1958).

A. SOBOTA T. droga od sztuki do sztuki, „Odra" 1978 nr 3.

Podobne prace

Do góry