Ocena brak

Teoria Orem a metaparadygmat pielęgniarstwa

Autor /pinezka Dodano /09.06.2014

W swojej teorii Orem, poza omówieniem trzech składowych: samoopieki, deficytów samoopieki i systemów pielęgnowania, definiuje również podstawowe pojęcia składające się na metaparadygmat — osoba, zdrowie, środowisko i pielęgniarstwo — oraz wyjaśnia relacje między nimi.

Osoba jest według Orem zintegrowaną wewnętrznie całością, zróżnicowaną pod względem strukturalnym i funkcjonalnym. Wyróżnia się ona spośród innych istot żywych samoświadomością, zdolnością do refleksji i działań celowych, umiejętnością myślenia abstrakcyjnego i posługiwania się symbolem w komunikowaniu. Człowiek stale dąży do rozwijania swoich potencjalnych możliwości. Samorealizacja i rozwój osobowości są ściśle związane z procesem personalizacji. Orem łączy też definicję osoby z kluczowym pojęciem swojej teorii, opisując istotę ludzką jako zdolną do samoopieki.

Definicja zdrowia w teorii Orem nawiązuje do definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w której jest ono określane jako stan pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego, a nie tylko brak choroby. Uważa ona, że aspekty fizyczne, psychologiczne, interpersonalne i społeczne są ze sobą ściśle zintegrowane. W późniejszych pracach nad swoją teorią Orem utożsamia również pojęcie zdrowia ze stanem integracji strukturalnej i funkcjonalnej oraz ze stanem pełnego rozwoju człowieka, który wielokrotnie podkreśla w różnych punktach swojej teorii. Zdrowie według Orem przejawia się w poczuciu szczęścia, zadowolenia, osiąganiu sukcesów i rozwoju osobowości.

Pojęcie środowiska nie jest w teorii Orem dostatecznie jasno zdefiniowane. Autorka twierdzi jedynie, że człowiek i środowisko stanowią jedność oraz wyróżnia czynniki fizyczne, chemiczne, biologiczne i społeczne, które wpływają na zapotrzebowanie na opiekę oraz zdolność do samoopieki.

Orem określa pielęgniarstwo jako odrębną dziedzinę wiedzy i dyscyplinę praktyczną, a także służbę społeczną, która spośród innych wyróżnia się koncentracją na człowieku i troszczeniem się o osoby niebędące w stanie zapewnić sobie opieki samodzielnie. Pisze: „W nowoczesnym społeczeństwie oczekuje się od osób dorosłych, aby decydowały o sobie i były odpowiedzialne za siebie, a także za dobrostan osób od nich zależnych. Wiele grup społecznych powszechnie akceptuje fakt, że osoby bezradne, chore, w podeszłym wieku, niepełnosprawne powinny otrzymać pomoc, by mogły przezwyciężyć stres oraz osiągnąć lub odzyskać odpowiedzialność za siebie w granicach ich możliwości. Tak więc pomoc sobie samemu oraz pomoc innym osobom są wysoko wartościowane i pożądane w społeczeństwie. Pielęgniarstwo jest specyficznym rodzajem służby, która opiera się na obu tych wartościach”

Według Orem pielęgniarstwo jest także sztuką, gdyż wymaga kreatywności, analizowania, indywidualizacji opieki, opanowania wiedzy i wielu umiejętności, np. komunikowania, organizowania i koordynowania różnych działań. Orem uważa, że w pielęgniarstwie niezbędne jest łączenie wiedzy teoretycznej, abstrakcyjnej z pielęgniarską wiedzą kliniczną oraz wiedzą z innych nauk.

 

Podobne prace

Do góry