Ocena brak

SZWAJCARIA

Autor /Erazm123 Dodano /18.06.2013

Stanowiła w początkach Rewolucji Francuskiej luźną konfederację 13 autonomicznych kantonów i miejscowości sprzymierzonych ze Związkiem Szwajcarskim albo poszczególnymi kantonami. Utrzymywała od dawna ścisłe kontakty z Francją, m.in. na franc. służbie pozostawało kilka zaciężnych szwajc. pp. Nic więc dziwnego, że wydarzenia rozgrywające się w Paryżu miały istotny wpływ na losy Sz. W 1793 mieszkańcy Porrentruy zbuntowali się przeciwko bp Bazylei i proklamowali Republikę Raurikańską. Ponieważ konserwatywne kantony dążyły do stłumienia powstania, Francja dokonała 27 III 1793 aneksji nowej republiki, przekształcając ją w dep. Mont-Terrible.

Przez następne lata Sz. była ogarnięta wojną domową. W 1798 wykorzystała to Francja, zajmując część terytorium i ogłaszając powstanie Republiki Lemańskiej. Francuzi napotkali jednak twardy opór, zwłaszcza mieszkańców kantonu Berno, i nawet doznali dotkliwej porażki pod Neueneck.

Ostatecznie jednak gen. Brune zmusił Szwajcarów 5 III 1798 do kapitulacji i zaproponował podział Sz. na trzy republiki: Wilhelma Telia, Rodańską i Hel-wecką. Dyrektoriat postanowił utrzymać jedność kraju i 21IV 1798 proklamował obejmującą23 kantony Republikę Helwecką ze stolicą w Lucernie. Francja anektowała Biel, Miluzę, Genewę, dawne tereny biskupstwa Bazylei i Wallis. Przeciwko takiemu ograniczeniu niezawisłości kantonów wszczęli powstanie górale ze Schwyz i Unterwal-den, zostało ono jednak krwawo stłumione.

W 1799 do Sz. wkroczyła armia austr. i ros. korpus ekspedycyjny. Witano ich z radościąjako wyzwolicieli spod franc. ucisku. Po zwycięstwie Mas-seny pod Zurychem Sz. została utrzymana w orbicie franc. wpływów. W I 1800 dyrektoriat szwajcarski, całkowicie uzależniony od Bonapartego, podpisał sojusz wojsk, z Francją, po czym został zastąpiony Komitetem Wykonawczym, podobnym do franc. Konsulatu.

Na mocy pokoju w Amiens wojska franc. opuściły Sz. Wówczas to górę wzięli federaliści, a więc zwolennicy luźnego związku niezależnych kantonów. Bonaparte zmusił jednak szwąjc. przywódców do zaakceptowania 19 II 1803 w Paryżu Aktu Media-cyjnego, dającego Sz. federacyjną konstytucję. Przywrócono 13 kantonów istniejących przed Rewolucją: Uri, Schwyz, Unterwalden, Lucerna, Zurych, Glarus, Zug, Berno, Fryburg, Solura, Bazy-lea, Szafuza, Appenzell, do których dodano 6 nowych: Sankt Gallen, Gryzonię, Argowię, Turgo-wię, Ticino i Vaud. Sz. ogłoszona została państwem neutralnym i miała to gwarantować Francja. 27 XI 1803 zawarto ścisły sojusz wojsk.-polityczny z Francją, praktycznie przekreślający postanowienia o neutralności.

W 1806 ks. Neuchatel zostało nadane marsz. Ber-thierowi. 1810 Valais przekształcono w dep. Sim-plon. 1810-1813 Francuzi okupowali kanton Ticino. W XII 1813 armia austr. wkroczyła do Sz., co skłoniło tamtejszy sejm do wypowiedzenia konstytucji z 1803. Kongres wiedeński uznał, że Sz. powinna pozostać krajem neutralnym pod opieką 4 mocarstw antyfranc. Do 19 istniejących poprzednio kantonów dodano: Wallis, Neuchatel i Genewę.

Podobne prace

Do góry