Ocena brak

SZALONA. Powieść, powieść J.I. Kraszewskiego

Autor /macio Dodano /31.03.2012

SZALONA. Powieść, powieść J.I. Kraszewskiego, prwdr. w „Ateneum" 1880, wyd. os. w Warszawie 1882, t. 1-2. Pisana na zamówienie L. Jenikego dla „Tygodnika Ilustr.", miała być ostrzeżeniem przed niebezpieczeństwami emancypacji, pisarz poszedł jednak odmienną drogą i ukazał w kryt. świetle środowisko rewol. młodzieży studenckiej w Kijowie ok. 1860, oskarżając je o amoralność i „nihilizm"; szczególnie ostro potraktował gł. ideologa grupy, „mistrza" Jewłaszewskiego. Na tym tle umieścił bohaterkę, Zonię Raszkównę; pomyślana jako postać negatywna, szokująca otoczenie skrajnie pojętą swobodą obycz., która nie przynosi szczęścia ani jej, ani szczerze przez nią kochanemu kuzynowi, Ewarystowi Dorohubowi, wyrasta dzięki takim cechom, jak uczciwość, wierność ideałom, pragnienie wiedzy, odwaga, poczucie godności, zdolność do poświęcenia, na nieprzeciętną, żywą, dram. indywidualność, jedną z ciekawszych kreacji w całej twórczości Kraszewskiego. W zestawieniu z nią blado wypada pozytywna „polska dziewoja", żyjąca „po bożemu" w patriarchalnym dworku Dorohubów. Epilog powieści rozgrywa się w chwili upadku Komuny Paryskiej, z którą „szalona" związała swe losy, a w której przedstawieniu autor ujawnił patos walki rewol., ukazując jej uczestników w przychylnym świetle. Przekłady ros. i niemiecki.

Wyd. W. 1953 (wyd. 3).

K.W. ZAWODZIŃSKI Kobieta wyzwolona w powieści Kraszewskiego, w: Opowieści o powieści, Kr. 1963 (toż jako wstęp w wyd. Ł. 1947).

Podobne prace

Do góry