Ocena brak

SZACHY, poemat epicki (epyllion) J. Kochanowskiego

Autor /macio Dodano /31.03.2012

SZACHY, poemat epicki (epyllion) J. Kochanowskiego, powst. prawdop. 1558 lub 1559 we Francji, wyd. w Krakowie m. 1562 a 1566, dedykowany J. K. Tarnowskiemu. Tematem utworu jest turniej szachowy między rycerzami Fiedorem a Borzujem o rękę Anny, córki króla duń. Tarsesa. Turniej wygrywa Fiedor dzięki dyskretnym wskazówkom Anny. Sz. mają cechy wierszowanej noweli. Pisane sylabicznym 11-zgłoskowcem, są po części tłum., po części swobodną adaptacją łac. poematu heroikomicznego wł. humanisty M.G. Vidy Scacchia ludus (1527). Część końcowa, interwencja Anny, opiera się na tzw. problemie Dilaram, spotykanym w postaci anegdoty u pers. poety Firdausiego (XI w.). Oryginalność Sz. polega na zhumanizowaniu utworu dzięki przeniesieniu akcji z Olimpu na renesansowy dwór król., elementom realizmu psychol. oraz rodzimemu zabarwieniu obyczajowemu. Naśladowcą Sz. był M. Kobiernicki w rymowanej powiastce Historia o czterech młodzieńcach oraz Mickiewicz w Warcabach. W 20-leciu międzywojennym do Sz. nawiązał J. Stępowski w poemacie Turniej żywych szachów (1927). Przekłady: niemiecki, francuski.

Wyd. i wstęp: J. Krzyżanowski, W. 1966. J. KRZYŻANOWSKI Nieco o „Sz. " Jana Kochanowskiego, Lubi. 1930; I. SZEWCZENKO Rozważania nad „Sz." Kochanowskiego, „Pam. Lit." 1967 z. 3.

Podobne prace

Do góry