Ocena brak

Sygnały termiczne

Autor /mirela Dodano /05.05.2014

Sygnały termiczne — przekazywane są przez tcrmorcccptory znajdujące się’ na powierzchni i wewnątrz ciała. Mają one swój udział w powstawaniu odczuć głodu i sytości, wspólnie z hormonem tyreotropowym TSH, dostosowując wielkość spożycia do potrzeb energetycznych organizmu, związanych z utrzymywaniem stałej ciepłoty ciała. Kiedy jest nam zimno, zwykle odczuwamy głód, zaś w bardzo upalny dzień lub mając gorączkę tracimy ochotę na jedzenie, zwłaszcza tłustych wysokokalorycznych potraw. Szczególną rolę w tej regulacji odgrywa brązowa tkanka tłuszczowa, wytwarzająca najwięcej ciepła. Spożycie pokarmu powoduje wzrost produkcji ciepła w organizmie, zwany termogenezą poposiłkową lub bezdrżeniową, albo cieplo-Iwórczym lub swoiście dynamicznym działaniem pokarmu (Sddp). Wzrost len zależy od ilości spożytego pożywienia oraz jego składu (p. rozdz. 3.1.2) i jest sygnałem dla ośrodka sytości.

Sformułowana w 1953 roku przez Slromingera i Brobecka teoria termostatyczna zakłada, że regulacja spożycia opiera się na ilości „extra” ciepła powstającego w procesach przyswajania spożytego pokarmu (Sddp), a nie na jego wartości energetycznej czy bilansie energii. Najnowsze badania prowadzone z udziałem młodych mężczyzn wykazały, że Sddp nie tylko wpływa na kończenie posiłku, ale może również determinować odstęp między posiłkami oraz ilość pokarmu spożytego w następnym posiłku.

Z odczuwaniem głodu i sytości ściśle związane jest; funkcjonowanie zmysłów smaku i powonienia. Głód pociąga za sobą wyraźne zwiększenie ich wrażliwości, a przez to ułatwia poszukiwanie pokarmu i pozwala pełniej odczuwać jego smakowitość. Z kolei człowiek syty, u którego progi reakcji zmysłów cheniorecepcyjnych zostają podwyższone, staje się mniej wrażliwy na smak i zapach pożywienia, przez co traci ochotę na dalsze jedzenie lub czyni to bez wyraźnej przyjemności. Związek spożycia pokarmu z odczuwaniem przyjemności ma też swoje podłoże psychologiczne. Ból, zdenerwowanie, strach itp. pobudzają mózg do produkcji endogennych opiatów, działających podobnie jak środki uśmierzające. Przedłużają one odczuwanie przyjemności przy jedzeniu i mogą powodować skłonność do przejadania się.

Fizjologiczny mechanizm głód-sytość jest najważniejszym, ale nie jedynym czynnikiem odpowiadającym za poszukiwanie pokarmu oraz rozpoczynanie i kończenie posiłku. U ludzi modyfikatorem sygnałów fizjologicznych i sensorycznych są czynniki kulturowe i społeczne, np. towarzystwo innych konsumentów, wierzenia religijne, zwyczaje w rodzinie itp. (p. rozdz. 6.3.). W określonych warunkach pokarm mający pożądane atrybuty może być spożywany, mimo braku uczucia głodu, a pokarm nieznany, nieprzyjemny lub zabroniony nakazem religijnym może być przez człowieka głodnego ignorowany. Należy też pamiętać, że współczesny człowiek, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, rzadkokiedy je wówczas, gdy odczuwa głód. W większości przypadków o podejmowaniu konsumpcji decyduje pora dnia. Jedzenie w znacznej mierze uwarunkowane jest bowiem panującymi w danym kraju i rodzinie zwyczajami, dotyczącymi liczby i pory spożywania posiłków. Do stołu zasiada się wówczas, gdy wiadomo, iż posiłek został przygotowany i zostanie na życzenie podany. Jednocześnie wielu ludzi dojada między posiłkami, mimo nieodczuwania głodu, gdyż nie umie sobie odmówić będącego w ich zasięgu szczególnie łubianego pokarmu o atrakcyjnym wyglądzie czy zapachu.

 

Podobne prace

Do góry