Ocena brak

SWINARSKI ARTUR MARYA

Autor /DyskotekaGra Dodano /31.03.2012

SWINARSKI ARTUR MARYA, ur. 28 VII 1900 w Brodnicy, zm. 21 IV 1965 w Wiedniu, poeta, satyryk, dramatopisarz, tłumacz. Z wykształcenia germanista, a także historyk sztuki, grafik i scenograf (opracował plan inscenizacji Fausta Goethego, wyst. 1927 w przekł. E. Zegadłowicza). W 1918-20 współpracował z pozn. „Zdrojem" (grafika, poemat ekspresjonist. Wieża Babel 1920). Talent pamfletowo-parodystyczny i satyr, ujawnił jako współtwórca kabaretów artyst. (m. in. 1928-32 Różowa Kukułka i Klub Szyderców) i szopek satyr, w Poznaniu i nast. w Krakowie (z M. Samozwaniec). Autor znakomitych parodii lit. (Parodie 1955, wznów. 1956), demonstrował w karykaturalnym przejaskrawieniu manierę stylist. dawnych i współcz. pisarzy pol, dążąc zarazem do demistyfikacji ich postawy artyst. i duchowej ukrytej za parawanem legendy literackiej. Utwory satyr, i teksty szopek wydał w kilku zbiorach: Karykatury poznańskie (1929), Wielkie pranie (1930), Fraszki (1932), Pamflety, parodie, paradoksy 1926-1946 (1946), Satyry (1950, wraz z fantazją scen. wierszem Huragan), Satyry (1955).

Powodzeniem cieszyły się jego komedie aktualizujące klas. wątki mitol. i lit., gł. antyczne i biblijne, w których poszukiwał zarówno materiału do żartobliwych trawestacji i anachronizmów, jak do ironicznej refleksji nad naturą ludzką, jej egoizmem i ukrytymi kompleksami (zwł. erotycznymi): Achilles i panny (wyst. 1955, wyd. 1956), wznów, ze sztukami Złota wieża i Epilog w Egipcie (obie wyst. 1957) w zbiorze Trylogia trojańska (1958), Powrót Alcesty (wyst. i wyd. 1958); nie były wystawiane: Legenda o mądrym mężu (1948), kronika dram. Sześciu z Calais i komedia Źródło pod Aniołami (obie druk. w „Dialogu" 1958 i 1959), ponadto dramaty Godzina Antygony, Wszystkie okna na ulicy dziwów, Żółte gwiazdy wyd. wraz ze sztuką tyt. w zbiorze Sasza i bogowie (Paryż 1960); kilka utworów scen. pozostało w rkpsie lub fragm. druk. w czasopismach. Mniejsze znaczenie ma twórczość liryczna S., wyd. m. in. w tomikach Treny na śmierć przyjaciela (1929), Błękitna godzina (1930), Centaur (1932), Dęby w Rogalinie (1933), Przekleństwo morza (1945) oraz w wyborze Rozmowa bez kresu (1960), zawierającym również przekłady z poezji niem. (tłumaczył m. in. Goethego, Heinego, Brechta, Intrygę i miłość Schillera); pisywał felietony i recenzje teatralne. U schyłku życia (1963) osiadł w Wiedniu.

Podobne prace

Do góry