Ocena brak

STROIŃSKI (LEON) ZDZISŁAW, pseud. Marek Chmura

Autor /ktotoja Dodano /30.03.2012

STROIŃSKI (LEON) ZDZISŁAW, pseud. Marek Chmura, ur. 29 XI 1921 w Warszawie, zm. 16 VIII 1944 tamże. Ukończył liceum humanist. w Zamościu. Od 1941 w Warszawie, studiował prawo i filologię pol. na podziemnym UW. Należał do grupy polonistów skupionych wokół konspiracyjnego mies. —> „Sztuka i Naród" (SiN). Żołnierz AK, ukończył konspiracyjną podchorążówkę. Aresztowany 25 V 1943 podczas składania wieńca pod pomnikiem Kopernika i osadzony na Pawiaku; nie zidentyfikowany przez gestapo, został zwolniony w lipcu 1943. Zginął w powstaniu warsz. razem z T. Gajcym na Starym Mieście. Pochowany na cmentarzu na Powązkach.

Twórczość poet. rozwijał S. od 1942 (nagroda na podziemnym konkursie SiN za wiersz Ród Anhellich, włączony dp antologii Słowo prawdziwe 1942). Nawiązując do poetyki Awangardy Krak., skrystalizował formę liryku prozą; drukował liryki 1942—44 w SiN i wydał os. w cyklu Okno (1943), zrodzonym z doświadczeń na Pawiaku. Sięgał po realia wojny i okupacji wplatając w nie często temat radosnego dzieciństwa, tworzył, metaforyczno-wizyjne obrazy przeniknięte napięciem oczekiwania na śmierć, odzwiercieidlające paradoksy i tragizm okupacyjnej rzeczywistości. Napisał też więzienne Ópowiadanie („Pokolenie" 1946) o wymowie patriot. i humanistycznej . Uczestniczył w dyskusji nad koncepcją współcz. literatury (art. O liryce, dramacie, etymologii i innych figlach oraz O tak zwanym Upadku literatury w dwudziestoleciu, SiN 1944), polemizując z teorią —> A. Trzebińskiego bronił wartości liryki jako formy wyrazu artystycznego.

Okno (poezje, proza, publicystyka), wstęp i wybór Z. Jastrzębski, Lubl, 1963.

L,.M. BARTELSKI Genealogia ocalonych, wyd. 3Kr. 1974 (wyd. 1 1963)7 tenże Śmierć na Starówce, w; W kręgu bliskich, Kr. 1967; JASTRZĘBSKI Liryki Marka.,Chmury, w: Bez wieńca i togi, W, 1967; tenże Literatura pokolenia wojennego wobec dwudziestolecia, W. 1969; W gałązce dymu, w ognia blasku..; Wspomnienia o ... Z.S., oprac. J. Szczypka, W. 1977.

Podobne prace

Do góry