Ocena brak

Stopa płasko-koślawa wiotka

Autor /kulka Dodano /20.12.2013

Stopa płasko-koślawa statyczna jest jednym z najczęściej rozpoznawanych zniekształceń stóp u dzieci. Zniekształcenie to jest jednocześnie źródłem wielu kontrowersji dotyczących m.in. częstości występowania, wpływu na postawę ciała, aktywności ruchowej oraz sposobów leczenia. Zniekształcenie widoczne jest głównie w pozycji stojącej, podczas pełnego obciążania stopy. Zwraca wówczas uwagę obniżenie lub zniesienie sklepienia podłużnego stopy oraz niewielka koślawość stępu. Natomiast gdy stopa nie jest obciążana, jej kształt jest prawidłowy lub zbliżony do prawidłowego (ryc. 27.1).

Dynamiczny charakter zniekształcenia potwierdza test polegający na biernym, maksymalnym zgięciu grzbietowym palucha w pozycji stojącej, podczas pełnego obciążania stopy. Odtwarza się wówczas sklepienie podłużne (ryc. 27.2).

Na powstanie zniekształcenia wpływają zarówno osobnicze czynniki wewnętrzne, do których należy zaliczyć jakość tkanki łącznej, jak i środowiskowe. Osobnicza, zróżnicowana wiotkość stawowa (więzadeł i torebek stawowych) jest podłożem zniekształcenia płasko-koślawego stopy. Drugim istotnym czynnikiem warunkującym powstanie stopy płasko-kośla-

wej statycznej mogą być warunki kulturowe i środowiskowe, a mianowicie używanie obuwia, a tym samym utrata naturalnego kontaktu podeszwy z ziemią. Badania przeprowadzone wśród Hindusów chodzących boso wykazały niższy odsetek osób ze spłaszczeniem sklepienia podłużnego stopy. Spostrzeżenia te nie potwierdziły się jednak w badaniach czarnoskórych mieszkańców Afryki. Udowodniono, że kształt sklepienia podłużnego stopy zmienia się wraz z wiekiem. W wieku niemowlęcym oraz wczesnym dzieciństwie sklepienie podłużne jest obniżone z powodu zwiększonej ilości tkanki tłuszczowej oraz nie w pełni rozwiniętych mięśni. Wraz z rozwojem dziecka sklepienie podłużne ulega podniesieniu, aby po 30. roku życia zacząć się ponownie obniżać.

Podsumowując, stopa płasko-koślawa statyczna wiotka w wieku dziecięcym jest zjawiskiem fizjologicznym.

W mechanizmie powstawania zniekształcenia statycznego czynnikiem sprzyjającym jest wiotkość, której skutkiem jest zarówno rozciągnięcie więzadła pię-towo-łódkowego podeszwowego (spring ligamen-tum), na którym opiera się głowa kości skokowej, jak i rozciągnięcie więzadeł w stawach śródstopia i przodostopia. Z tego powodu ważnym elementem badania jest ocena wiotkości stawowej, np. czterostopniowym testem Marshalla, w którym ocenia się odległość kciuka od przedramienia, oraz zebranie wywiadu i ocena wiotkości rodziców dziecka.

Istotnym elementem badania klinicznego jest ocena ruchomości pomiędzy I i II kością śródstopia.

Stopa płasko-koślawa statyczna w zasadzie nie wymaga badania radiologicznego, chyba że istnieje podejrzenie, że jej przyczyną są zmiany w obrębie kośćca lub że koślawość dotyczy stawu skokowo-go-leniowego u osób dorosłych, a także gdy planuje się leczenie operacyjne. Należy pamiętać, aby radiogramy stóp i stawów skokowo-goleniowych były wykonywane w pozycji stojącej.

Stopa płasko-koślawa statyczna wiotka, z niewielką koślawością stępu, nie wymaga leczenia w wieku rozwojowym, aczkolwiek wskazane jest noszenie zwykłego obuwia z dobrze wyprofilowanym podparciem sklepienia podłużnego. Obecnie większość butów spełnia takie wymagania. Kryterium właściwego wyboru obuwia dla dziecka to obecność sprężystej podeszwy, estetyka i niska cena. W rzadkich przypadkach dużej koślawości stępu, przekraczającej normę, wskazane jest zastosowanie obuwia z wyższą cholewką lub wkładki supinującej. Duża koślawość stępu może stanowić wskazanie do osteotomii kości piętowej, w której guz piętowy, zostaje przemieszczony do przyśrodka. Przedtem należy jednak upewnić się, że koślawość nie jest spowodowana zmianami strukturalnymi, np. skróceniem ścięgna Achillesa. W stopach płasko-koślawych statycznych nie należy wykonywać artrodezy pozastawowej według Green-Gri-ce ’a oraz implantować do zatoki stępu specjalnych wypełniaczy, których zadaniem jest jej rozwarcie.

Neguje się rolę ćwiczeń, takich jak chodzenie na palcach i zewnętrznych krawędziach stóp, oraz wzmacniających mięśnie stopy, ponieważ trudno sobie wyobrazić, aby krótki trening w ciągu dnia odmienił kształt sklepienia podłużnego. Podobnie powrót do naturalnego środowiska, a więc chodzenie boso po naturalnym podłożu, jest niemożliwy. Dodatkowym argumentem przeciwko ćwiczeniowej musztrze są zaburzenia osobowości obserwowane w wieku dojrzałym u pacjentów leczonych w dzieciństwie specjalnymi butami i intensywną rehabilitacją.

 

Podobne prace

Do góry