Ocena brak

STANISŁAW

Autor /Innocenty Dodano /17.04.2012

Słowiańskie imię męskie oznaczające kogoś, kto będzie sławnym a. kto jest sławą swego stanu (lub jest sławny z powodu swego stanu 'namiotu'?). Z imion rodzimych najpopularniejsze były te, które weszły do kalendarza chrześc., bo nie podlegały zarzutowi pogaństwa. Imię Stanisław przez stulecia należało do najrzadszych. W polskich materiałach hist. nie znaleziono ani jednego Stanisława przed św. Stanisławem.

Dopiero od pocz. XVI w., kiedy inne dawne rodzime imiona, z niewielu wyjątkami, zupełnie niemal zanikły na korzyść obcych, chrześcijańskich, Stanisław stał się, obok Jana, najczęstszym. Zygmunt I Stary mawiał: „Stanisław z izby, Stanisław do izby", tj.: Co Polak, to Stanisław. Nowa fala popularności imienia podniosła się po kanonizacji jezuickiego patrona Stanisława Kostki w 1726, aby opaść dopiero w poł. XX w.

Order św. Stanisława odznaczenie ustanowione przez króla Stanisława Augusta 7 V 1765, niższe od Orderu Orła Białego. Dewiza: Praemiando incitat łac., 'Nagradzając zachęca*. 29 XI 1831 włączony do odznaczeń rosyjskich.

Oś Stanisławowska prostopadła do dawnej Drogi Kalwaryjskiej w Warszawie, aleja wytyczona za panowania Stanisława Augusta w 1768-73, prowadząca od Zamku Ujazdowskiego przez pl. Na Rozdrożu, zdecydowała o rozplanowaniu płd. części miasta z charakterystycznymi placami gwiaździstymi (dzisiejsze place: Zbawiciela, Unii Lubelskiej, Na Rozdrożu) i ulicami Hożą, Wspólną, Żurawią, Nowogrodzką i Widok.

Staś i Nel w powieścidła młodzieży W pustyni i w puszczy (1911) Henryka Sienkiewicza para dzieci porwanych w Egipcie i przedzierających się w okresie powstania Mahdiego (zob.), wśród niezliczonych niebezpieczeństw, przez Sudan do Oceanu Indyjskiego. Czternastoletni bohaterski Polak, Staś, opiekuje się małą Angielką, Nel, i przeżywa wraz z nią szczęśliwie barwne i egzotyczne przygody w towarzystwie pary młodych Murzynów, psa i słonia.

Podobne prace

Do góry