Ocena brak

SPORNE PROBLEMY OCENIANIA PRACOWNIKÓW JAKO PROCEDURY ORGANIZACYJNEJ

Autor /LucJannnn Dodano /02.04.2013

Jednym z najtrudniejszy aspektów procedury oceniania ludzi w instytucjach jest problem - pytanie: co oceniamy, jakie są kryteria oceniania, co możemy oceniać, a czego nie? -czyli kwestie graniczące z poważnymi czasem dylematami etycznymi.

Ocena pracownika nie może być oceną osoby ani oceną moralną: oceniamy zachowania, działania i ich skuteczność lub metody, formy zachowania czy wykonywani a pewnych działań; nie formułujemy natomiast ocen dotyczących człowieka „w ogóle”.

Oceniamy tak, abyśmy mogli zawsze powiedzieć: „Wiesz, jesteś w porządku, ale wtedy twoje zachowanie było fatalne, a sposób wykonania przez ciebie tego zadania był bardzo mało skuteczny”. Oceniając człowieka afirmujemy jego istotę, a krytykujemy jedynie jego szczegółowe postępowanie, aby mu uzmysłowić możliwe trudności w hierarchizowaniu i wyborze kryteriów.

Oceny pracownicze są charakterystyką co najmniej trzech aspektów pracy, które można opisać następująco:

•    kompetencje: formalne, merytoryczne oraz psychologiczne,

•    wyniki: poziom (ilość), sposób i jakość wykonania zadań pracowniczych.

•    motywacja: wysiłek, nakład pracy i czasu, wielkość ponoszonych kosztów pracy i obciążeń z nią związanych.

Aspekty te wyrażają się najczęściej w postaci konkretnych i drobniejszych kryteriów oceniania, rozpisanych na listy, formularze i kwestionariusze. Jednak problemem pozostaje podstawowe pytanie w ocenianiu i konstrukcji tzw. systemów oceniania: co jest w ocenie najistotniejsze, jaka jest hierarchia ważności tych aspektów, czyli co jest ważniejsze, co mniej ważne i jaka jest kolejność tych ważności? Od takich ustaleń zależy wiele praktycznych konsekwencji oceniania.

Oceny będą różne, jeśli założymy, że ważne w pracy są przede wszystkim wyniki. Być może zwolnimy wtedy Malinowskiego, który „ma swój wiek” i jest schorowany, i choć pracuje z pełnym wysiłkiem, osiąga rezultaty gorsze niż Gżegżółka, który jest młody i zdolny, i któremu wszystko wychodzi, mimo że naprawdę nie chce mu się kiwnąć palcem.

Słowem: ustalanie kryteriów oceniania jest ważnym, a przy tym bardzo trudnym problemem nie tylko technicznym, lecz i etycznym. Często się zdarza, że tzw. systemy oceniania, czyli systematyczne i powtarzalne procedury, są odrzucane przez zainteresowane grupy pracowników z tego względu, że kwestionują oni prawo lub umiejętności oceniania ich w pewnym aspekcie, na przykład w aspekcie intencji lub motywacji czy wysiłku wkładanego w pracę. Stąd jednym z podstawowych postulowanych warunków powodzenia procedur oceniania jest społeczne uzgodnienie tego procesu i jego składników w trakcie szerokich konsultacji, osiągnięcie rzeczywiście demokratycznego konsensu, bez którego całą procedurę można łatwo storpedować.

Podobne prace

Do góry