Ocena brak

SOULT Nicolas-Jean-de-Dieu (29 III 1769 - 26 XI 1851), ks. Dalmacji, marsz. cesarstwa

Autor /Erazm123 Dodano /18.06.2013

Ur. w Saint--Amans-La-Bastide, dep. Tam, syn notariusza. 1785 zaciągnął się do armii. 1793 w sztabie Ho-che’a, za znakomitą postawę pod Fleurus został gen. bryg. 1799 jako gen. dyw. przeszedł do Armii Helwecji pod rozkazy Masseny, przyczynił się do jego zwycięstwa pod Zurychem. 1800 - również wspólnie z Masseną- był w Armii Italii, gdzie bronił Genui. Przy tej okazji został ranny i dostał się na kilka tygodni do niewoli austr. Uwolniony po Marengo, objął dow. wojsk stacjonujących w Piemoncie, a potem pod rozkazami Murata wziął udział w wyprawie do Neapolu.

1802 Bonaparte mianował go generalnym płk. piech. lekkiej w gwardii konsularnej. Znalazł się też na pierwszej liście marsz. 1804 stanął na czele obozu w Saint-Omer, który w rok potem został przekształcony w 4 korpus WA. Z korpusem tym brał udział w kampanii 1805, odniósł zwycięstwo pod Landsbergiem, bił się pod Hollabrunn i odegrał istotną rolę w bitwie pod Austerlitz. To jego oddziały znakomitym atakiem zdobyły wzgórze Prace. Napoleon określił go wtedy jako „najlepszego specjalistę od bitewnych manewrów w Europie”. Walczył pod Jeną, w pościgu za Blticherem zajął Lubekę i zmusił go do kapitulacji pod Schwartau.

1807    walczył pod Dwórznem, dowodził centrum wojsk franc. pod Pruską Iławą, zajął Królewiec. Po zakończeniu kampanii został gub. Starych Prus aż do Odry.

1808    otrzymał tytuł ks. Dalmacji i dow. 2 korpusu Armii Hiszpanii, na czele którego ścigał ang. korpus ekspedycyjny gen. Moore’a do La Coruni. Wszedł następnie do Portugalii, gdzie zajął Opor-to. Zamierzał wtedy stworzyć własne królestwo w płn. Portugalii. Pobity przez Wellingtona pod Oporto, wycofał się do Hiszpanii. 161X1809 mianowany szefem sztabu wojsk króla Józefa Bonapartego na miejsce Jourdana, pobił armię hiszp. pod Ocaną. Wziął udział w wyprawie do Andaluzji, gdzie zajął Sewillę, objął też 14 VI 1810 dow. nad Armią Południa Hiszpanii. 1811 zdobył Oli-venzę i Badajoz, potem jednak zamiast iść do Portugalii na pomoc Massenie, wrócił do Andaluzji. 

16 V 1811 pobity pod Albuerą.

W związku z pogorszeniem ogólnej sytuacji Francuzów w Hiszpanii, 24 VIII 1812 zakończył oblężenie Kadyksu, dwa dni później wycofał wojska z Sewilli, potem Grenady i całej Andaluzji. 31 1813 odwołany do Francji, gdzie objął dow. starej gwardii, a wkrótce - po śmierci Bessieres’a - całej gwardii. Jednak już w VII 1813 cesarz posłał go ponownie do Hiszpanii, by starał się powstrzymać ofensywę Hiszpanów i Anglików. Dał wówczas dowody niewątpliwych talentów militarnych, gdyż mając siły czterokrotnie mniejsze, potrafił maksymalnie opóźniać marsz przeciwnika. 10 IV 1814 stoczył ostatnią bitwę pod Tuluzą.

Uznawszy Ludwika XVIII, otrzymał dow. 13 okręgu wojsk., a w XII 1814 objął po Duponcie stanowisko min. wojny. Burboni niezbyt mu jednak ufali, chociaż na wieść o wylądowaniu Napoleona w zat. Juan wydał płomienną proklamację przeciwko „uzurpatorowi i awanturnikowi”. 11 III 1815 został odwołany ze stanowiska min., co ułatwiło mu parę dni później przejście na stronę Napoleona, który mianował go szefem sztabu pod nieobecność Berthiera. To właśnie S. przypisuje się część błędów, które doprowadziły do klęski pod Waterloo.

Po upadku cesarza schronił się w rodzinnym Saint--Amans, gdzie, próbując wrócić do łask Ludwika XVIII, ogłosił memoriał, w którym twierdził, że „całe życie był prześladowany przez Bonapartego”. Zmuszony do emigracji, znalazł się w ks. Bergu. W 1819 zezwolono mu jednak powrócić do Francji, a nawet odzyskał marsz, buławę. Mianowany parem przez Karola X, w ostatnich dniach panowania Burbonów - źle oceniwszy sytuację - stanął po ich stronie jako zwolennik likwidacji opozycji.

Nie przeszkodziło to S. wejść w łaski Ludwika Filipa, który powierzył mu w 1830 tekę min. wojny, a 1832 mianował prezesem rady min. Zdecydowany wróg Thiersa, 1834 musiał ustąpić ze stanowiska premiera. 1839 został min. spr. zagr. i ponownie premierem. 1847 mianowany generalnym marsz. Francji (tytuł ten mieli przed nim tylko Turene, Villars i Maurycy Saski). Niebawem wycofał się do swego zamku Soultberg k. Saint-Amans, gdzie zm. Uważany za dobrego wodza, miał opinię człowieka dbającego przede wszystkim o własne interesy i gotowego posunąć się aż do zdrady. Uzyskał znaczny majątek dzięki rabunkom. Rywalizował z innymi marsz, i wielokrotnie z pełną świadomością nie spieszył im z pomocą, co w końcu doprowadziło do klęski Francuzów w Hiszpanii.

Był jednak jednym z nielicznych marsz., którzy potrafili sprawować samodzielne dow. nad kilku korpusami na odległym teatrze działań militarnych i dlatego -mimo wad - był ceniony przez Napoleona. Jako polityk, już za czasów Ludwika Filipa, odznaczał się niezbyt przychylnym stosunkiem do Polaków, którzy po upadku powstania listopadowego schronili się we Francji.

Podobne prace

Do góry