Ocena brak

SOCYN, Socinus, Sozzini, FAUST

Autor /edulek Dodano /30.03.2012

SOCYN, Socinus, Sozzini, FAUST, ur. 5 XII 1539 w Sienie (Toskania), zm. 3 III 1604 w Lusławicach; wł. myśliciel, teolog i polemista ariański, osiadły w Polsce. Opuścił definitywnie Włochy 1575, po pobycie w Bazylei, Kolozsvarze (Siedmiogród) przybył 1579 do Krakowa, gdzie przebywał (z przerwą 1583-87) do 1598. Od ok. 1585 wysunął się na czoło zboru —> braci pol., dążąc do pogodzenia idei społ.-polit. doktryny z otaczającą rzeczywistością. W swych komentarzach do Biblii, jak również w rozważaniach na temat natury Chrystusa S. przesuwał akcent ze spraw dogmatycznych na wartości etyczne chrześcijaństwa, głosił idee tolerancji i racjonalizmu w przyjmowaniu religii, rozwinięte przez jego następców. Najpełniejszy zbiór poglądów S. zawiera dzieło Praelectiones theologicae (Raków 1609), dzieła wszystkie wydano jednak dopiero w —> Bibliotheca Fratrum Polonorum w Amsterdamie (1668-69). Prześladowany za szerzenie swych poglądów, pod koniec życia (1598) schronił się w Lusławicach pod Tarnowem. Znaczenie S. dla ewolucji doktrynalnej braci pol. było tak doniosłe, że już w XVII w. zaczęto ich nazywać socynianami. W XIX stuleciu grób S. w Lusławicach odwiedzali m. in. S. Goszczyński, L. Siemieński oraz B.Z. Stęczyński, który poświęcił mu entuzjastyczny wiersz.

700lat. Wiek XVI; Listy, t .1-2 (przekł. zbiór.), wyd. L. Chmaj, W. 1959 BP Ref. 2. L. CHMAJ F. S. (1539-1604), W. 1963; Z. OGONOWSKI Socynianizm polski, W. 1960; tenże Socynianizm a oświecenie, W. 1966.

Podobne prace

Do góry