Ocena brak

SŁOŃ WŚRÓD PORCELANY. Studia nad nowszą myślą literacką w Polsce, zbiór szkiców krytycznych K. Irzykowskiego

Autor /edulek Dodano /29.03.2012

SŁOŃ WŚRÓD PORCELANY. Studia nad nowszą myślą literacką w Polsce, zbiór szkiców krytycznych K. Irzykowskiego, wyd. w Warszawie 1934. Zawiera artykuły druk. w prasie 1916-32 („Nowa Reforma" „Ponowa", „Skamander", „Wiad. Lit.", „Przegl. Warsz.", „Robotnik") braz późniejsze komentarze, wywołane m. in. wystąpieniami licznych polemistów. Znalazły się tu m. in.: Programofobią, uzasadnienie potrzeby formułowania programów lit. i z tej pozycji krytyka słowa wstępnego do mies. „Skamander"; Plagiatowy charakter przełomów literackich w Polsce, potępienie nie przemyślanych samodzielnie zapożyczeń z literatur obcych przy braku ciągłości wątków oryginalnych (m. in. na przykładzie wierszy futurystów); Niezrozumialstwo, wyraz zastrzeżeń wobec sztucznych utrudnień w nowszej poezji, nawiązujący do wcześniejszych uwag na ten temat (—> Czyn i słowo 1912); Futuryzm a szachy, krytyka założeń futuryzmu w imię reguł sensu artyst.; Uroki naturalizmu, przekorne wobec antymimetycznych tendencji awangardy zakwestionowanie tezy, że naturalizm niewolniczo kopiował świat; Na Giewoncie formizmu, pełna swady polemika z teorią „wielości rzeczywistości" L. Chwistka: Dadanaizm, ironiczny komentarz do założeń programowych —> „Ponowy" J.N.Millera; Talent jako fetysz, obrona metody pracy artyst., przeciw irracjonalnemu kultowi talentu („talentyzmowi"); Godność krytyki, esej teoret. głoszący tezę, że krytyka jest partnerką poezji i nie redukuje się do sądu nad dziełem; Imponderabilia, czyli rzeczy ,,niepotrzebne", wystąpienie na marginesie rozprawy S. Żeromskiego Literatura a życie polskie, komplikujące pojęcia tendencji i utylitaryzmu w sztuce (Irzykowski nazwał ten art. pierwszym obszerniejszym sformułowaniem zasad „klerkizmu"); „Burmistrz marzeń niezamieszkanych", pochwała i zarazem obszerna glosa kryt. do działalności T. Peipera; Literatura a socjalizm, głos w dyskusji o ppezji proletariackiej i o kryteriach literatury socjalistycznej. Ponadto zbiór zawierał rozważania o tendencjach w teatrze i w dramaturgii współcz., autokomentarz do —> Walki o treść (1929), polemikę z teorią uniwersalizmu J.N. Millera i z interpretacją marksizmu przez A. Stawara, studium o poglądach F. Mehringa na literaturę, omówienie Kordiana i chama L. Kruczkowskiego, uwagi o Trenach J. Kochanowskiego. Zakres poruszonych problemów i przenikliwość sądów nadają książce rangę najwybitniejszego komentarza kryt. do literatury pierwszego dziesięciolecia niepodległej Polski.

Wyd. A. Lam w: Pisma, Kr. 1976.

Podobne prace

Do góry