Ocena brak

Skrócony opis procesów technologicznych otrzymywania cukru z buraków

Autor /hanula Dodano /12.04.2013

Korzenie buraczane kierowane bezpośrednio do przerobu są składowanew specjalnych składowiskach fabrycznych wyposażonych w spławiaki.Splawiaki są tak zbudowane (rys. 4.85), że zapewniają możliwość wyładunku i transportu hydraulicznego buraków. Transportem wodnymkorzenie buraczane są kierowane do wstępnego oczyszczaniapolegającego na usunięciu kamieni i ziemi oraz zanieczyszczeń lekkichw postaci liści, słomy itp. Wstępnie oczyszczone korzenie buraczane (I)są kierowane przez spławiaki transportem wodnym do płuczki (2).Umyte w płuczce buraki i odsączone od wody są transportowane dorozdrabniania (3). Rozdrabnianie buraków polega na wytworzeniuz nich w specjalnej krajalnicy (4) krajanki zapewniającej optymalnyprzebieg dyfuzji i ekstrakcji cukru. Krajanka z krajalnicy jest kierowanado ekstraktora (5), w którym odbywa się przeciwprądowy procesekstrakcji cukru. Po drodze między krajalnicą a ekstraktorem krajankajest automatycznie ważona za pomocą wagi wmontowanej w transportertaśmowy. Ekstraktor opuszczają wysłodki czyli wyekstrahowanakrajanka oraz sok surowy, który jest roztworem wodnym cukru(o stężeniu około 15%) i substancji stanowiących składniki sokukomórkowego (niecukry).Sok surowy jest skierowany do nawapniania wstępnego (6)t gózicmiesza się z niewielką dawką wapna (^0,2% nb), niezbędną dlazalkalizowania środowiska (pH » 11). Zalkalizowany sok surowy jestpoddawany ogrzewaniu w podgrzewaczu (7) i dalszemu nawapnianiumlekiem wapiennym w dawce około 2,0% CaO. Ogrzewanie nawapnionegosoku w temperaturze 85 —90°C nazywa się nawapnianiemgłównym (8). W toku tego procesu następuje rozkład niecukrów orazstworzenie warunków wstępnych do późniejszego oczyszczania soku.Nawapniony sok jest kierowany do karbotancji I (10), gdzie ponasyceniu soku gazem saturacyjnym, zawierającym CO2 następujeobniżenie poziomu pH do 11 i alkaliczności do ^ 0,1% oraz wytworzeniewęglanu wapniowego. Tworzący się podczas karbonatancjiosad węglanu wapniowego adsorbuje na swej powierzchni zanieczyszczeniakoloidalne i substancje barwne soku, umożliwiając usunięcieich z soku. Usuwanie osadu z soku po I karbonatancji odbywasię w procersie sedymentacji w odstojnikach (11) oraz przez filtracjęczęści soku w filtrach obrotowych (13). Wstępnie sklarowanysok jest po podgrzaniu (15) skierowany do II karbonatancji, gdzieprzy optymalnej alkaliczności (0,015%/nb.) wydziela się resztawytworzonego węglanu wapniowego. Po II karbonatancji sok jestponownie poddany filtracji na gorąco (17,18). Na tym etapie produkcjiotrzymuje się klarowny roztwór (półprodukt) zwany sokiem rzadkim.

Sok rzadki za pośrednictwem podgrzewacza (20) kieruje się do stacjiwyparnej (21), którą najczęściej stanowi czterodziałowy układ wyparektypu Roberta. W stacji wyparnej następuje odparowanie wody z sokudo uzyskania roztworu o stężeniu około 65% s.s., który nazywa sięsokiem gęstym. Ponieważ w czasie zatęźania soku następuje ponownewytrącenie niewielkich ilości osadu, sok gęsty musi być poddanydodatkowej filtracji (23). Klarowny sok gęsty jest kierowany doproduktowni dla wytworzenia i wydzielania kryształów cukru. Krystalizacjacukru odbywa się przy jednoczesnym zatężaniu w warnikach(25). Po uzyskaniu odpowiedniego stopnia przesycenia roztworu (^ 1,3)do warnika wprowadza się tzw. zaszczep kryształów i przy ciągłymodparowywaniu wody następuje wzrost kryształów. Po przejściu ponad50% cukru zawartego w cukrzycy w stan krystaliczny, utworzonącukrzycę z warnika wprowadza się do mieszadeł (czyli krystalizatorów)(26), gdzie w wyniku ochłodzenia cukrzycy następuje dodatkowy wzrostmasy kryształów. Cukrzycę z mieszadeł kieruje się do wirówek (27)celem oddzielenia i oczyszczenia kryształów cukru od roztworu macierzystego(odcieku). Wilgotne kryształy cukru są suszone i transportowane(28) do magazynowania luzem w silosach (31), względnie pozapakowaniu (30) do magazynu (31 a). Krystalizację cukru prowadzi sięzwykle w trzech rzutach. Niezależnie od przyjętego sposobu gospodarkiproduktowni, odcieki z wirówki (32) z pierwszych dwu rzutów krystalizacjisą zwykle zawracane do ponownej krystalizacji, natomiastodcick po krystalizacji 111 rzutu stanowi końcowy produkt ubocznycukrowni nazywany melasem (33)t którego stężenie wynosi około 80% s.s.Melas jest nasyconym roztworem cukru (ok. 52%) i wielu różnorodnychsubstancji organicznych oraz mineralnych. Z tej racji stanowi onbardzo cenny surowiec w przemysłach fermentycyjnych jako bazowapożywka rozwoju drobnoustrojów wykorzystywanych przy produkcjidrożdży, kwasów organicznych i etanolu.W procesie oczyszczania soków cukrowniczych na terenie cukrownizużywa się bardzo duże ilości świeżo wypalonego wapna oraz gazuzawierającego CO2, ważną działalnością produkcyjną cukrowni jestzatem wypalanie kamienia wapiennego, zapewniające pokrycie bieżącegozapotrzebowania na wapno i CO2 (gaz saturacyjny).Wśród produktów głównych i odpadowych cukrowni jest duża masaotrzymywanych po ekstrakcji wysłodków. Do lat 80-tych bieżącegostulecia wyslodki były wykorzystywane wyłącznie jako składnik paszydla zwierząt w stanie świeżym lub przetworzonym na susz lub kiszonki.

 

Do góry