Ocena brak

SERCE

Autor /truchtacz Dodano /13.11.2012

 

SERCE gr. kardia, thymós; łc. cor, pectus; ang. heart; fr. cosur; rwa. Herz

Obydwa terminy greckie występują u Ho­mera; w filozofii greckiej — tylko termin thymós.

1. Siedlisko uczuć i namiętności.

U Heraklita z Efezu: uczuciowość i wola bądź też namiętność (będąca „zwilgoceniem" duszy), przeciwstawne w psychice człowieka rozumności.

U Demokryta: sfera woli (chcenia) i uczuć — środkowa część trójdzielnie uhierarchizowanej duszy, lokalizowana w kla­tce piersiowej (poniżej części górnej — ro­zumnej /nous, logos, phren/, umieszczanej w mózgu, a powyżej dolnej — pożądliwej /epithymies aition/, umieszczanej w brzu­chu). Wola i uczucia w tym układzie pod­legają rozumowi, a panują nad pożądania­mi. Dzięki owej dwoistości: panowania -podlegania, „serce" w człowieku jest czymś niezdeterminowanym — w tym sensie, że jest dwukierunkową potencjalnością. „Do­broć serca" > euthymia.

U Platona: sfera impulsywności (zapalczywości, gniewliwosci) — tó thymoeides (= namiętność), pośrednicząca między po­budzeniami sfery pożądliwej (zmysłowej) — tó epithymetikón (= zdolność pożądania) a pobudzeniami sfery rozumnej — tó logistikón (= zdolność rozumowania). Cnotą właściwą impulsywnej części duszy jest męstwo.

2. Siedlisko myśli albo niedyskursywnej władzy poznawczej, lub też innych władz duchowych.

U Arystotelesa: miejsce rozumności w człowieku.

U B. Pascala: władza poznawcza u czło­wieka, ni intelektualnej, ni zmysłowej na­tury, utożsamiająca się z intuicją i odno­sząca się do jego wewnętrznego życia du­chowego.

U P. Teilharda de Chardin: miejsce wol­nej decyzji, siedlisko wolności w człowie­ku, zwanej przez Teilharda „trzecią nie­skończonością" (w nawiązaniu do dwóch nieskończoności Pascala: mikro- i makro-kosmosu).

3. pot. Symbol uczuciowości; metafory­czne określenie intuicji.

Podobne prace

Do góry