Ocena brak

Sentencje - alfabetycznie z autorem

Autor /charlottefal Dodano /02.11.2007

PO ŁACINIE
A
a fructibus eorum cognoscetis eos - po ich owocach ich poznacie. Jezus Chrystus.
ab alio exspectes, alteri quod feceris - co zrobisz drugiemu, oczekuj od niego; jak Kuba Bogu, tak Bóg Kubie. Seneka.
ab Iove principium - zaczynać od osoby lub sprawy najważniejszej.
ab ovo - od początku.
ab ovo usque ad mala - od jajka do jabłek; od początku do końca. Horacy.
ab urbe condita - od założenia Rzymu; przen. od początku. Tytus Liwiusz.
absens carens - nieobecny traci.
absit! - uchowaj, Boże!
absterget Deus omnem lacrimam ab oculis - i otrze Bóg z ich oczu wszelką łzę. Apokalipsa wg św. Jana.
ad calendas Graecas - na czas nieokreślony. Oktawian August.
ad futuram rei memoriam - na przyszłą rzeczy pamiątkę.
ad maiorem Dei gloriam - dla większej chwały Bożej. św. Ignacy Loyola.
ad patres - (udać się) do ojców; umrzeć.
ad perpetuam rei memoriam - na wieczną rzeczy pamiątkę.
aequam memento rebus in arduis servare mentem - i w nieszczęściu zachowuj spokój umysłu. Horacy.
alea iacta est - kości zostały rzucone. Menander, a za nim Cezar.
alter ego - drugie ja. Cyceron.
alteri vivas oportet, si vis tibi vivere - musisz żyć dla innych, jeśli chcesz żyć z pożytkiem dla siebie. Seneka.
amantium irae amoris integratio - kłótnie kochanków umacniają ich miłość. Terencjusz.
ambitiosa non est fames - głód nie ma ambicji. Seneka.
amicorum omnia communia - u przyjaciół wszystko jest wspólne. Pitagoras.
amicus certus in re incerta cernitur - pewnego przyjaciela poznaje się w niepewnej sytuacji. Cyceron.
amicus Plato, sed magis amica veritas - przyjacielem Plato, lecz większą przyjacółką prawda. Arystoteles.
amor omnibus idem - miłość dla wszystkich jednaka. Wergiliusz.
amor vincit omnia - miłość wszystko zwycięża.
anguis in herba - ukryte niebezpieczeństwo.
animam debet - zadłużony po uszy.
anima vilis - podła dusza.
arbiter elegantiarum - mistrz dobrego smaku. Tacyt o Petroniuszu.
arma virumque cano - opiewam oręż i męża. Wergiliusz, początek Eneidy.
ars est celare artem - sztuką jest ukrycie (wysiłków) sztuki. Owidiusz.
ars longa, vita brevis - sztuka długotrwała, życie krótkie. Seneka.
asinus ad lyram - osioł przy lirze; pasuje jak wół do karety.
asinus asinorum - osioł nad osłami.
asinus in tegulis - osioł na dachu; zła wróżba.
attendite a falsis prophetis - strzeżcie się fałszywych proroków. Jezus Chrystus.
audaces fortuna iuvat - śmiałym szczęście sprzyja. Wergilusz, Eneida.
audiatur et altera pars - trzeba wysłuchać i drugiej strony. Seneka.
aurea dicta - złote słowa. Lukrecjusz.
aurea mediocritas - złoty środek. Horacy.
aut bibat, aut abeat - niech pije albo niech sobie idzie. Cyceron.
aut Caesar aut nihil - albo Cezarem, albo niczym.
ave, Caesar, morituri te salutant - witaj, Cezarze, mający umrzeć cię pozdrawiają.
B
beati pauperes spiritu - błogosławieni ubodzy w duchu. Jezus Chrystus.
bellum omnia contra omnes - wojna wszystkich przeciwko wszystkim.
bene meritus - dobrze zasłużony.
benedictus qui venit in nomine Domini - błogosławiony, który idzie w imię Pańskie.
bis dat qui cito dat - podwójnie daje, kto szybko daje. Publiliusz Syrus.
bona fide - w dobrej wierze.
bonum ex malo non fit - dobro nie rodzi się ze zła. Seneka.
boss lassus fortius figit pedem - zmęczony wół szybciej pracuje.
C
caeca invidia est - zazdrość jest ślepa.
captatio benevolentiae - zjednywanie sobie względów.
carpe diem - korzystaj z każdego dnia. Horacy.
cedant arma togae - niech oręż ustąpi przed togą.
certum est, quia impossibile est - jest pewne, ponieważ jest niemożliwe.
charta non erubescit - papier się nie rumieni.
cicer cum caule - groch z kapustą (tłumaczenie polskiego idiomu).
cogito, ergo sum - myślę, więc jestem. Kartezjusz.
cognosce te ipsum - poznaj samego siebie.
conflabunt gladios suos in vomeres - przekują swoje miecze na lemiesze. Izajasz.
consensus facit legem - zgoda tworzy prawo.
consuetudo est altera natura - przyzwyczajenie jest drugą naturą. Cyceron.
consummatum est - stało się. Jezus Chrystus.
contra vim non valet ius - prawo jest bezsilne wobec przemocy.
convenienter naturae vivere - żyć w zgodzie z naturą. Zenon z Kitionu.
cornix cornici oculum non effodit - kruk krukowi oka nie wykole.
corrumpunt mores bonos colloquia mala - złe rozmowy psują dobre obyczaje.
corvus albus - biały kruk. Juwenalis.
crede, quod habes, et habes - wierz, że masz, a będziesz miał.
crescit sub pondere virtus - prześladowana cnota wzrasta.
crux interpretum - miejsce (w tekście) trudne do zrozumienia.
cucullus non facit monachum - kaptur nie czyni mnicha.
cui bono? - na czyją korzyść? Lucjusz Kasjusz.
cuius regio, eius religio - czyja władza, tego religia.
cum debita reverentia - z należytym szacunkiem.
cum tacent, clamant - milczenie jest wymowniejsze od mowy. Cyceron przeciw Katylinie.
cum ventis litigare - walczyć z wiatrem.
D
damnat quod non intelligunt - potępiają to, czego nie rozumieją.
de fumo in flammam - z dymu w ogień; z deszczu pod rynnę.
de gustibus non est disputandum - w sprawach gustów nie ma dyskusji.
de mortuis aut bene aut nihil - o zmarłych należy mówić dobrze albo nic. Chilon ze Sparty.
Deum sequere - idź za wezwaniem Boga. Cyceron, Seneka.
Deus ex machina - bóg z machiny. Często u Eurypidesa.
dictum sapienti sat - mądrej głowie dość dwie słowie.
diem perdidi - straciłem dzień (bo nie zrobiłem nic dobrego). Tytus.
dies irae - dzień gniewu. Sofoniasz o dniu Sądu Ostatecznego.
difficile est satiram non scribere - trudno nie pisać satyry. Juwenalis.
difficilis in otio quies - bezczynność nie daje odpoczynku.
dimidium facti, qui coepit, habet - kto zaczął, już zrobił połowę. Horacy.
Dis aliter visum est - inna jest wola bogów. Publiliusz Syrus.
discenda est virtus - cnoty należy uczyć. Seneka za Sokratesem.
divide et impera - dziel i rządź. Filip, król Macedonii.
divitiae non sunt bonum - bogactwo nie jest dobrem. Seneka za stoikami.
docendo discimus - ucząc innych, sami się uczymy. Seneka.
ducunt volentem fata, nolentem trahunt - powolnego prowadzą losy, opornego siłą ciągną. Seneka za Kleantesem.
dulce et decorum est pro patria mori - słodko i zaszczytnie jest umrzeć za ojczyznę. Horacy.
dulcis est somnus operanti - słodki jest sen dla pracującego. Kohelet.
dum spiro, spero - dopóki oddycham, nie tracę nadziei.
duobus litigantibus tertius gaudet - gdzie dwóch się bije, tam trzeci korzysta. Z Ezopa.
duo cum faciunt idem, non est idem - gdy dwóch robi to samo, to nie jest to samo.
dura lex, sed lex - surowe prawo, ale prawo.
E
ecce homo - oto człowiek. Piłat o ukrzyżowanym Jezusie.
edimus, ut vivamus, non vivimus, ut edamus - jemy po to, by żyć, a nie żyjemy po to, by jeść. Plutarch.
ego sum qui sum - jestem, który jestem. Bóg do Mojżesza.
ego sum via et veritas, et vita - ja jestem drogą, prawdą i życiem. Jezus Chrystus.
equi donati dentes non inspiciuntur - darowanemu koniowi nie zagląda się w zęby.
errare humanum est - błądzić jest rzeczą ludzką. Seneka Starszy.
est modus in rebus - wszystko ma swoje granice. Horacy.
et tu, Brute, contra me - i ty, Brutusie, przeciwko mnie. Cezar.
etiam latrones suis legibus parent - i zbóje mają swoje prawa. Cyceron.
ex malis eligere minima - wybierać mniejsze zło. Cyceron za Arystotelesem.
ex oriente lux - światło ze wschodu (przychodzi).
exegi monumentum aere perennius - zbudowałem pomnik trwalszy od spiżu. Horacy.
exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor - niech z naszych kości narodzi się mściciel. Wergiliusz, Eneida.
experto credite - wierzcie doświadczonemu. Wergiliusz.
extremis malis extrema remedia - na krańcowe zło krańcowe środki.
F
faber est quisque suae fortunae - każdy jest kowalem własnego losu. Appiusz Klaudiusz.
fama crescit eundo - plotka rośnie rozchodząc się. Wergiliusz.
fames est optimus coquus - głód jest najlepszym kucharzem. Cyceron.
fas est et ab hoste doceri - wolno się uczyć nawet od wroga. Owidiusz.
favete linguis - milczcie w skupieniu. Horacy.
feci, quod potui, faciant meliora potentes - zrobiłem, co mogłem, kto potrafi, niech zrobi lepiej.
felix culpa - szczęśliwa wina. Św. Augustyn o grzechu pierworodnym.
felix, qui potuit rerum cognoscere causas - szczęśliwy, kto zdołał poznać przyczyny wszechrzeczy. Wergiliusz.
ferro ignique - ogniem i mieczem.
festina lente - spiesz się powoli.
fiat lux - niech się stanie światłość. Księga Rodzaju.
fides sine operibus mortua est - wiara bez uczynków jest martwa. Św. Jakub.
finis coronat opus - koniec wieńczy dzieło. U Owidiusza.
finita est comoedia - komedia skończona.
fortuna favet fortibus - los sprzyja dzielnym.
fumum vendere - mamić obietnicami.
G
gallus in suo sterquilinio plurimum potest - kogut tylko na własnym gnojowisku dużo może. Seneka.
genius loci - duch opiekuńczy miejsca.
gladiator in arena consilium capit - gladiator decyduje dopiero na arenie.
gloria in excelsis Deo et in terra pax hominibus bonae voluntatis - chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój ludziom dobrej woli. Św. Łukasz.
gloria victis - chwała zwyciężonym.
gloria virtuti resonat - sława jest echem cnoty.
gratis accepistis, gratis date - darmo otrzymaliście, darmo dawajcie. Jezus Chrystus do apostołów.
graviora manent - najgorsze dopiero nadejdzie.
gutta cavat lapidem non vi, sed saepe cadendo - kropla drąży skałę nie siłą, lecz ciągłym padaniem. Owidiusz.
H
Hannibal ante portas - Hannibal u bram; bliskie niebezpieczeństwo.
hic sunt leones - tu przebywają lwy; nieznane kraje.
historia magistra vitae - historia nauczycielką życia. Cyceron.
hodie mihi, cras tibi - dziś mnie, jutro tobie.
hominis est errare, insipientis in errore perseverare - ludzką rzeczą jest błądzić, głupców trwać w błędzie.
homo homini lupus est - człowiek człowiekowi jest wilkiem. Plaut.
homo sacra res homini - człowiek jest rzeczą świętą dla człowieka. Seneka.
homo sum, humani nihil a me alienum puto - jestem człowiekiem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce. Terencjusz.
honesta res est laeta paupertas - szacowna to rzecz pogodne ubóstwo. Seneka za Epikurem.
horribile dictu - strach powiedzieć.
hospes, hostis - każdy obcy to wróg.
humana non sunt turpia co ludzkie, nie hańbi.
I
ibi patria, ibi bene - tam ojczyzna, gdzie dobrze.
ignavis sepmer feriae - lenie zawsze mają święto.
ignis non exstinguitur igne - ognia nie gasi się ogniem.
ignorantia iuris nocet - nieznajomość prawa szkodzi.
ignoti nulla cupido - nieznane nie nęci; nie pragnie się czegoś, o czym się nie wie, że istnieje.
impares nascimur, pares morimur - rodzimy się nierówni, umieramy równi. Seneka.
imperare sibi maximum est imperium - panować nad sobą to najwyższa władza. Seneka, Cyceron.
impos animi - słaby na umyśle.
impossibilium nulla obligatio est - nikt nie jest zobowiązany do rzeczy niemożliwych.
in aqua scribis - niepewność realizacji.
in arena aedificas - nierealne podstawy czegoś.
in articulo mortis - w obliczu śmierci.
in lacte matris praebibere - wyssać z mlekiem matki. Św. Augustyn.
in magnis et voluisse sat est - w rzeczach wielkich wystarczy chcieć. Propercjusz.
in principio creavit Deus coelum et terram - na początku Bóg stworzył niebo i ziemię. Księga Rodzaju.
in principio erat Verbum - na początku było Słowo. Św. Jan.
in silvam ligna ferre - znosić drewno do lasu. Horacy.
in vino veritas - wino rozwiązuje język. Platon.
inter arma silent Musae - w czasie wojny milczą Muzy. Cyceron.
inter malleum et incudem - między młotem i kowadłem. Orygenes.
invidia gloriae assiduus est - zawiść jest stałym towarzyszem sławy.
invitum qui servat, idem facit occidenti - kto ocala kogoś wbrew jego woli, to tak jakby go zabijał. Horacy.
ipsa sua melior fama - lepszy od swojej reputacji.
ira furor brevis est - gniew jest chwilowym szaleństwem. Horacy.
ira sine viribus vana est - gniew nie poparty siłą jest próżny. Liwiusz, Seneka.
is fecit, cui prodest - ten zrobił, komu to przynosi korzyść.
ite, missa est - idźcie, ofiara spełniona.
iucundi acti labores - miłe są trudy zakończone. Cyceron.
iurare in verba magistri - ślepo wierzyć; uznawać autorytet nauczyciela za argument ostateczny. Horacy.
iustitias vestras iudicabo - sprawiedliwość waszą sądzić będą.
L
labor omnia vincit - praca wszystko przezwycięża.
lapides clamabunt - kamienie wołać będą. Jezus Chrystus na wezwanie faryzeuszy do uciszenia swoich uczniów.
lapis super lapidem non reliquentur hic - kamień na kamieniu tu nie pozostanie. Jezus o Jerozolimie.
laudant, quod non intelligunt - chwalą to, czego nie rozumieją.
laudator temporis acti - chwalca przeszłości; konserwatysta.
laus alit artes - pochwała karmi sztukę. Seneka za Enniuszem.
lavare manus - umywać ręce.
littera docet, littera nocet - litera uczy, litera szkodzi.
littera scripta manet - słowo zapisane pozostaje.
litterae non erubescunt - pismo się nie rumieni. Cyceron.
lucidus ordo - jasny układ; przejrzysta konstrukcja.
lupus in fabula - o wilku mowa, a wilk tuż. Terencjusz.
lux in tenebris - światło w ciemnościach. Św. Jan.
M
magnis nominis umbra - cień wielkiego imienia; cień dawnej świetności.
magnum in parvo - wiele treści w krótkiej wypowiedzi.
magnus ille, qui in divitiis pauper est - wielki jest ten, kto w bogactwie żyje jak ubogi. Seneka.
maior reverentia e longinquo - większy szacunek z daleka. Cesarz Tyberiusz.
malum est in necessitate vivere, sed in necessitate vivere necessitas nulla est - źle jest żyć w okowach konieczności, żadna jednak konieczność nie zmusza nas do życia. Seneka za Epikurem.
manus manum lavat - ręka rękę myje.
me nemo ministro fur erit - nie będę pomocnikiem złodzieja. Juwenalis.
mea culpa, mea maxima culpa - moja wina, moja bardzo wielka wina.
medice, cura te ipsum - lekarzu, wylecz samego siebie. Św. Łukasz.
medicus curat, natura sanat - lekarz leczy, natura uzdrawia.
medio tutissimus ibis - najbezpieczniej chodzić środkiem.
melior est canis vivus leone mortuo - lepszy jest żywy pies od martwego lwa. Kohelet.
memento mori - pamiętaj o śmierci.
mens sana in corpore sano - w zdrowym ciele zdrowy duch. Juwenalis.
messis quidem multa, operarii autem pauci - żniwo wprawdzie obfite, ale robotników mało. Jezus Chrystus.
mirabile dictu - aż dziw powiedzieć.
miscere utile dulci - łączyć przyjemne z pożytecznym. Horacy.
more antiquo - starym obyczajem.
more maiorum - obyczajem przodków.
mors malum non est, sola ius aequum generis humani - śmierć nie jest złem, a jedynie prawem obowiązującym cały rodzaj ludzki. Seneka.
mulier ideo bene olet, quia nihil olet - kobieta wtedy ładnie pachnie, gdy wcale nie pachnie. Cyceron.
mulieres in Ecclesiis taceant - kobiety mają milczeć w kościele. Św. Paweł.
multum, non multa - dużo pod względem jakości, mało pod względem ilości. Pliniusz Młodszy.
mundi est propria virtus - cnota jest właściwością świata. Cyceron za Chryzypem.
mundus vult decipi, ergo decipiatur - świat chce być oszukiwany, niech więc go oszukują.
mutato nomine de te fabula narratur - o tobie ta bajka mówi, choć pod zmienionym imieniem. Horacy.
N
natura horret vacuum - natura nie znosi próżni.
naturalia non sunt turpia - to, co naturalne, nie przynosi wstydu.
navigare necesse est, vivere non est necesse - żeglowanie jest koniecznością, życie koniecznością nie jest. Plutarch za Pompejuszem Wielkim.
ne puero gladium - nie dawaj dziecku miecza.
ne quid nimis - nic ponad miarę. Solon.
ne sutor supra crepidam iudicet - niech szewc nie ocenia tego, co jest powyżej trzewika. Pliniusz Starszy.
nec Hercules contra plures - siła złego na jednego.
necesse est multos timeat quem multi timent - wielu musi się bać ten, kogo wielu się boi. Seneka za Decimusem Laberiuszem.
nemo ante mortem beatus - nikogo nie można nazwać szczęśliwym przed śmiercią. Solon.
nemo est casu bonus - nikt nie jest dobry przez przypadek. Seneka.
nemo iudex idoneus in propria causa - nikt nie jest odpowiednim sędzią we własnej sprawie.
nemo potest duobus dominis servire - nikt nie może służyć dwom panom. Jezus Chrystus.
nemo propheta in patria sua - nikt nie jest prorokiem we własnej ojczyźnie.
nemo regere potest nisi qui et regi - tylko ten umie rządzić, kto umie być posłusznym władzy. Seneka, Solon.
nemo sapiens nisi patiens - nie jest mądry, kto nie jest cierpliwy.
nemo sine vitiis est - nikt nie jest bez wad.
nervus belli pecunia - pieniądz jest nerwem wojny. Cyceron.
nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua - niech nie wie lewica twoja, co prawica twoja czyni. Jezus Chrystus o jałmużnie.
nihil est ab omni parte beatum - nie ma rzeczy ze wszystkich stron szczęśliwej.
nihil est in intellectu quin prius fuerit in sensu - nie ma nic w umyśle, czego by przedtem w zmysłach nie było (z Arystotelesa).
nil admirari - niczemu się nie dziwić. Horacy.
nil desperandum - nie należy rozpaczać. Horacy.
nil homini certum est - dla człowieka nie ma nic pewnego. Owidiusz.
nil nisi bene - mów dobrze lub wcale.
nil novi sub sole - nic nowego pod słońcem. Kohelet.
nolens volens - chcąc nie chcąc.
noli me tangere - nie dotykaj mnie. Jezus Chrystus do Marii Magdaleny po swoim zmartwychwstaniu.
noli turbare circulos meos - nie zamazuj moich kół. Archimedes.
nolite iudicare, et non iudicabimini - nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni. Jezus Chrystus.
nolunt, ubi velis, ubi nolis, cupiunt - kiedy chcesz, odmawiają, kiedy nie chcesz, pragną. Terencjusz.
nomina sunt odiosa - nie należy wymieniać nazwisk. Cyceron.
non compos mentis - niespełna rozumu.
non est beatus, esse se qui non putat - nie jest szczęśliwy, kto się za szczęśliwego nie uważa. Seneka za Publiliuszem Syrusem.
non est bonum esse hominem solum - nie jest dobrze człowiekowi być samemu.
non est potestas nisi a Deo - wszelka władza pochodzi od Boga. Św. Paweł.
non est viri timere sudorem - nie przystoi mężczyźnie bać się ciężkiej pracy. Seneka.
non in solo pane vivit homo - nie samym chlebem człowiek żyje. Księga Powtórzonego Prawa.
non licet - nie wolno; nie godzi się.
non liquet - nic stąd nie wynika.
non mortem timemus, sed cogitationem mortis - nie śmierci się boimy, lecz myśli o śmierci. Seneka.
non nova, sed novae - nie nowa rzecz, ale w nowy sposób przedstawiona.
non omnia possumus omnes - nie wszyscy możemy wszystko.
non omnis moriar - nie wszystek umrę. Horacy.
non qui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est - nie ten jest ubogi, kto mało ma, ale ten, kto chce mieć więcej. Seneka.
non scholae, sed vitae discimus - uczymy się nie dla szkoły, ale dla życia.
nosce te ipsum - poznaj samego siebie.
nuda veritas - naga prawda. Horacy.
nulla dies sine linea - ani jednego dnia bez pracy. Apelles.
nulla poena sine lege - nie ma kary bez przepisu prawa.
nulla sine Deo mens bona est - bez Boga żadna myśl nie jest dobra. Seneka.
nullum crimen sine lege - nie ma przestępstwa bez przepisu prawa.
nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit - nie było wielkiego geniuszu bez domieszki szaleństwa.
num custos fratris mei sum ego? - czyż jestem stróżem brata mego? Księga Rodzaju.
nunc est bibendum - teraz pijmy. Horacy.
O
o, imitatores, servum pecus! - o, naśladowcy, trzodo niewolników!
o sancta simplicitas! - o święta naiwności!
o tempora! o mores! - o czasy! o obyczaje! Cyceron.
oculum pro oculo, dentem pro dente - oko za oko, ząb za ząb.
oderint, dum metuant - niech nienawidzą, byleby się bali.
odi et amo - nienawidzę i kocham. Katullus.
odi profanum vulgus et arceo - nienawidzę ciemnego tłumu i trzymam się odeń z daleka. Horacy.
omne ignotum pro magnifico - wszystko, co nieznane, wydaje się wspaniałe. Tacyt.
omnes qui acceperint gladium, gladio peribunt - wszyscy, którzy za miecz chwytają, od miecza zginą. Jezus Chrystus.
omnia mea mecum porto - wszystko, co posiadam, noszę ze sobą. Bias z Prieny.
omnia orta occidunt et aucta sensecunt - wszystko, co powstało, ginie, a co wzrosło, starzeje się. Salustiusz.
omnia possibilia sunt apud Deum - u Boga wszystko jest możliwe. Jezus Chrystus.
omnia subiecta sunt naturae - wszystko podlega naturze. Demokryt i Epikur.
omnis ars naturae imitatio est - wszelka sztuka jest naśladowaniem natury. Seneka.
omnis homo mendax - każdy człowiek jest kłamcą. Księga Psalmów.
omnis qui se exaltat, humiliabitur - każdy, kto się wywyższa, będzie poniżony. Św. Łukasz.
otium sine litteris mors est et hominis vivi sepultura - życie bez zajęć naukowych i literackich jest śmiercią i grobem żywego człowieka. Seneka.
P
pacta sunt servanda - należy dotrzymywać układów.
panem et circenses - chleba i igrzysk.
parcere subiectis et debellare superbos - oszczędzać zwyciężonych, a dumnych poskramiać. Wergiliusz.
pecunia non olet - pieniądze nie śmierdzą. Cesarz Wespazjan.
pedibus in sententiam ire - głosować nogami (w senacie rzymskim).
per aspera ad astra - przez ciernie do gwiazd. Seneka.
per fas et nefas - nie przebierając w środkach.
per pedes apostolorum - na wzór apostołów; pieszo.
pereant qui ante nos nostra dixerunt - niech przepadną ci, którzy nasze słowa wypowiedzieli przed nami.
pereat mundus, fiat iustitia - niech zginie świat, byle było sprawiedliwie.
periculum in mora - niebezpieczeństwo w zwłoce.
piscem natare doces - rybę uczysz pływać.
plenus venter non student libenter - pełny brzuch niechętnie studiuje.
plus dat, qui in tempore dat - dwa razy daje, kto prędko daje.
poetae nascuntur, oratores fiunt - poetami się rodzą, mówcami zostają.
potius sero quam numquam - lepiej późno niż wcale. Liwiusz.
primum non nocere - przede wszystkim nie szkodzić. Hipokrates.
primum vivere, deinde philosophari - najpierw móc żyć, potem filozofować.
primus in orbe deos fecit timor - bogów na świecie najpierw stworzył strach.
primus inter pares - pierwszy wśród równych.
principiis obsta - zło niszcz w zarodku. Owidiusz.
prior tempore, potior iure - pierwszeństwo w czasie daje lepsze prawa.
pro captu lectoris habent sua fata libelli - los książek zależy od pojętności czytelników. Terencjusz Maurus.
pro publico bono - dla dobra ogółu.
probitas laudatur et alget - uczciwość zbiera pochwały i umiera z zimna. Juwenalis.
proprium ingenii humani est odisse, quem laeseris - właściwe jest naturze ludzkiej nienawidzić tego, kogo się obraziło. Tacyt.
pulvis es et in pulverem reverteris - prochem jesteś i w proch się obrócisz. Księga Rodzaju.
pulvis et umbra sumus - prochem i cieniem jesteśmy. Horacy.
Q
quae nocent, docent - to, co szkodzi, uczy.
qualis artifex pereo! - jakiż artysta ginie we mnie. Neron.
qualis pater, talis filius - jaki ojciec, taki syn.
qualis rex, talis grex - jaki pan, taki kram.
quem di diligunt, adolescens moritur - wybrańcy bogów umierają młodo. Plaut za Menandrem.
qui asinum non potest, stratum caedit - kto nie może bić osła, bije worek. Petroniusz.
qui non est mecum, contra me est - kto nie jest ze mną, jest przeciwko mnie. Jezus Chrystus.
qui non est adversum vos, pro vobis est - kto nie jest przeciwko wam, ten jest z wami. Jezus Chrystus.
qui non laborat, non manducet - kto nie chce pracować, niech nie je. Św. Paweł.
qui tacet, consentire videtur - kto milczy, zdaje się zezwalać.
quia nominor leo - bo się nazywam lew. Z Ezopa.
quidquid agis, prudenter agas et respice finem - cokolwiek czynisz, czyń roztropnie i patrz końca.
quis fallere possit amantem? - któż zdoła oszukać tego, kto kocha?
quod licet Jovi, non licet bovi - co wolno Jowiszowi, tego nie wolno wołowi.
quod verum est, meum est - co jest prawdziwe, jest też moje. Seneka.
quos Deus vult perdere, prius dementat - kogo Bóg chce zgubić, temu rozum odbiera. Z Eurypidesa.
quot capita, tot sensus - ile głów, tyle opinii.
quot homines, tot sententiae - ilu ludzi, tyle zdań.
R
rara avis - rzadki ptak. Juwenalis.
rationale animal est homo - człowiek jest istotą rozumną. Seneka.
relata refero - powtarzam, co ułyszałem.
rem tene, verba sequentur - trzymaj się tematu, a słowa się znajdą. Katon Starszy.
repetitio est mater studiurum - powtarzanie jest matką wiedzy.
respice finem - patrz końca.
res sacra miser - nieszczęśliwy jest rzeczą świętą. Seneka.
res severa est verum gaudium - prawdziwa radość jest rzeczą poważną. Seneka.
rex regnat, sed non gubernat - król panuje, ale nie rządzi.
ridentem dicere verum - z uśmiechem mówić prawdę. Horacy.
rixari de asini umbra - spierać się o cień osła; o rzecz błachą.
Roma locuta, causa finita - Rzym przemówił, sprawa skończona.
S
sacra populi lingua est - język ludu jest rzeczą świętą. Seneka Starszy.
salus populi suprema lex - dobro ludu najwyższym prawem. Cyceron.
salus rei publicae suprema lex - dobro republiki najwyższym prawem.
sapere aude - odważ się być mądrym. Horacy.
sapienti sat - mądremu wystarczy. Plaut.
satis verborum - wystarczy słów.
scio me nihil scire - wiem, że nic nie wiem. Sokrates.
se contentus est sapiens - mędrzec zadowala się sobą. Seneka.
semper avarus eget - skąpiec zawsze cierpi niedostatek. Horacy.
semel emissum volat irrevocabile verbum - słowo raz wypowiedziane nie powraca. Horacy.
seniores priores - starsi mają pierwszeństwo.
si ad naturam vives, numquam eris pauper - jeśli będziesz żyć w zgodzie z naturą, nigdy nie będziesz ubogi. Seneka.
si Deus pro nobis, quis contra nos? - jeśli Bóg jest z nami, któż przeciwko nam? Św. Paweł.
si duo faciunt idem, non est idem - gdy dwaj robią to samo, to nie jest to samo. Terencjusz.
si parva licet componere magnis - jeśli się godzi porównywać rzeczy małe z wielkimi.
si tacuisses, philosophus mansisses - gdybyś milczał, byłbyś nadal filozofem.
si vis amari, ama - jeśli chcesz być kochanym, kochaj. Seneka.
si vis pacem, para bellum - jeśli chcesz pokoju, gotuj się do wojny. Wegecjusz.
sic itur ad astra - tak się idzie do gwiazd. Wergiliusz.
sicut mater, ita et filia eius - jaka matka, taka córka. Ezechiel.
signum temporis - znak czasu.
silva rerum - las rzeczy.
similia similibus curantur - podobne leczy się podobnym (homeopetia).
sine ira et studio - bez gniewu i zawziętości. Tacyt.
sit nox cum somno, sit sine lite dies - niech noc nie będzie bezsenna, a dzień upłynie bez kłótni. Marcjalis.
sit tibi terra levis - niech ci ziemia lekką będzie. Marcjalis za Eurypidesem.
sola ratio perfecta beatum facit - tylko doskonały rozum czyni człowieka szczęśliwym. Seneka.
spiritus flat ubi vult - duch tchnie, kędy chce. Św. Jan.
stultum facit fortuna, quem perdere vult - kogo los chce zgubić, tego głupcem czyni. Publiliusz Syrus.
sub specie aeternitatis - z punktu widzenia wieczności.
summum ius, summa iniura - najwyższe prawo to najwyższa niesprawiedliwość; zbyt surowa kara jest krzywdą.
superflua non nocent - nadmiar nie szkodzi.
sursum corda - w górę serca; nie traćcie ducha. Jeremiasz.
sus Minervam docet - świnia poucza Minerwę.
sustine et abstine - cierp i panuj nad sobą. Epiktet.
T
te Deum laudamus - Ciebie, Boga, wychwalamy.
taedium vitae - wstręt do życia.
tarde venientibus ossa - spóźnionym dostają się kości.
tempora mutantur et nos mutamur in illis - czasy się zmieniają i my zmieniamy się wraz z nimi. Owidiusz.
tempus fugit - czas ucieka. Wergiliusz.
testis unus, testis nullus - jeden świadek, żaden świadek.
tota vita discendum est mori - przez całe życie trzeba się uczyć umierać. Seneka.
trahit sua quemque voluptas - każdy ulega swoim namiętnościom. Wergiliusz.
tres faciunt collegium - trzech tworzy kolegium.
tua res agitur, paries cum proximus ardet - o ciebie chodzi, gdy płonie dom sąsiada. Horacy.
tuta timens - bojąc się rzeczy bezpiecznych.
U
ubi bene, ibi patria - gdzie dobrze, tam ojczyzna.
ubi concordia, ibi victoria - gdzie zgoda, tam zwycięstwo.
ubi lex, ibi poena - gdzie prawo, tam i kara.
ubi tu Caius, ibi ego Caia - gdzie ty, Gajuszu, tam i ja, Gaja.
ultra posse nemo obligatur - nikt nie jest zobowiązany zrobić więcej niż może.
unus pro multis - jeden za wszystkich. Wergiliusz.
usus est tyrannus - zwyczaj jest tyranem.
ut ameris, amabilis esto - jeśli chcesz być kochany, bądź godny miłości.
ut pictura poesis - poemat jest jak obraz. Horacy.
ut sementem feceris, ita metes - jak posiejesz, tak zbierzesz.
utile dulci miscere - łączyć przyjemne z pożytecznym.
utilam falsus vates sim! - obym był fałszywym prorokiem!
V
vae victis! - biada zwyciężonym! Król Galów, Brennus.
vanitas vanitatum et omnia vanitas - marność nad marnościami i wszystko marność. Kohelet.
variatio delectat - odmiana sprawia przyjemność.
varium et mutabile semper femina - chwiejną i zmienną jest zawsze kobieta. Wergiliusz.
veni, vidi, vici - przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem. Cezar.
ventum seminabunt et turbinem metent - wiatr siać będą, a zbierać burzę. Księga Ozeasza.
verba docent, exempla trahunt - słowa uczą, przykłady pociągają.
verba volant, scripta manent - słowa ulatują, pismo zostaje.
veritas odium parit, obsequium amicos - prawda rodzi nienawiść, ustępliwość przyjaciół. Terencjusz.
videant consules, ne quid res publica detrimenti capiat - niechaj baczą konsulowie, by rzeczpospolita nie poniosła jakiej szkody.
video meliora proboque, deteriora sequor - widzę i pochwalam to, co lepsze, ale idę za tym, co gorsze. Owidiusz.
vince in bono malum - zło dobrem zwyciężaj. Św. Paweł.
vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam - czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny. Św. Mateusz.
vino pellite curas - winem odpędźcie troski. Horacy.
vinum incendit iras - wino rozpala gniew. Seneka.
virtus ad beate vivendum sufficit - cnota wystarcza do szczęścia. Seneka.
virtus est perfecta ratio - cnota jest doskonałym rozumem. Cyceron.
vis maior - siła wyższa.
vita mancipio nulli datur, omnibus usu - życia nikt nie otrzymuje na własność, lecz wszyscy do użytku. Lukrecjusz.
vivere militare est - życie jest walką. Seneka.
vivere nolit, qui mori non vult - kto nie chce umierać, ten nie chce też żyć. Seneka.
volenti nihil difficile - dla chcącego nic trudnego.
volenti non fit iniura - chcącemu nie dzieje się krzywda.
vos estis sal terrae; vos estis lux mundi - wy jesteście solą ziemi; wy jesteście światłością świata. Jezus Chrystus do apostołów.
vox clamantis in deserto - głos wołającego na pustyni. Księga Izajasza.
vox populi vox Dei - głos ludu głosem Boga.
vulnerant omnes, ultima necat - wszystkie ranią, ostatnia zabija.

Podobne prace

Do góry