Ocena brak

SENSUALIZM

Autor /truchtacz Dodano /13.11.2012

 

SENSUALIZM (nłc. sensualis = zdolny do odczuwania, zmysłowy, sensualitas = wrażliwość, zmysłowość) nłc. sensualismus; ang. sensualism; fr. sensualisme; nm. Sensu­alismus

Termin ukształtowany na początku XIX w. w Anglii i we Francji; początkowo posłu­giwano się określeniami równoważnymi: sensationnisme (O. Hamelin), sensationism (H. L. Mansel) lub sensationalism (G. H. Lewes, J. M. Baldwin, J. Dewey), wcześniej zaś G. Berkeley słowem sensualist określał hedonistę — zwolennika przj^emności zmy­słowych, a nowołaciński termin sensualis­mus w jednym ze swych znaczeń wskazy­wał na system etyczny upatrujący w za­spokojeniu zmysłów cel życia i największe dobro.

1. t. pozn. Pogląd, według którego po-znarue zmysłowe jest koniecznym i zara­zem wystarczającym warunkiem wszel­kiego poznania. Można rozważać ten po­gląd odróżniając: sensualizm genetyczny, sensualizm epistemologiczny oraz sensu­alizm jako zapatrywanie na naturę spo­strzeżenia. Sensualizm w swej wersji no­wożytnej jest odmianą -> empiryzmu (1) genetycznego (sensualizm empiryczny — m. in. Th. Hobbes, E. de Condillac) i prze­ciwstawia się —^ natywizmowi (1) i —> ra­cjonalizmowi (1), wiąże się zaś m. in. z ma­terializmem (np. materializm francuskie­go Oświecenia), idealizmem subiektyw­nym (G. Berkeley, D. Hume), empiriokry­tycyzmem (R. Ayenarius, E. Mach) i neopozytywizmem. W czasach starożytnych sensualizm zaznaczał się w poglądach sofistów, cyników, cyrenaików, w stoicyzmie i w epikureizmie; w średniowieczu — m. in. u Tomasza z Akwinu.

2. estet. Pogląd, według którego piękno utożsamia się z przyjemnością (J. M. Guyau).

Podobne prace

Do góry