Ocena brak

Sekularyzacja w Niemczech

Autor /Nunilona Dodano /25.04.2013

Zwycięstwo rewolucyjnych wojsk francuskich przyniosło zmiany polityczne w krajach niemieckich, co zkolei wywołało gwałtowne zmiany w strukturze organizacyjnej tamtejszego Kościoła. Na podstawiewcześniejszych rokowań przyjęto w pokoju z Campo Formio (17.10.1797) zasadę, że książęta niemieccyotrzymają rekompensatę w postaci terytoriów kościelnych za zabrane przez Francję ich ziemie po lewejstronie Renu. Powtórzono to w traktacie pokojowym Napoleona z cesarzem Franciszkiem II, zawartym wLunéville (Lotaryngia, 9.02.1801), a wykonano na sejmie Rzeszy w Ratyzbonie (25.02.1803).

Uchwalono sekularyzację księstw kościelnych i mediatyzację. Sekularyzacja dawała władcom prawo dysponowaniadobrami Kościoła oprócz tych, które należały do parafii. Mediatyzacja polegała na wcieleniu mniejszychksięstw, posiadłości wolnych rycerzy i wolnych miast do państw większych. Przewidziano stałe dotacjedla biskupów i katedr oraz uposażenie dla duchowieństwa pozbawionego dochodów z zabranej ziemi.Władza państwowa miała ustalać wysokość sum na utrzymanie kościołów, szkół i instytucji dobroczynnych.W rezultacie sekularyzacji i mediatyzacji przestały istnieć nie tylko księstwa duchowne, ale globalnie112 stanów Rzeszy. Najwięcej skorzystały na tym Prusy, które za swe posiadłości po lewej stronieRenu otrzymały prawie pięciokrotnie więcej ziem po jego prawej stronie.

W państwach protestanckich (Prusy, Wirtembergia, Badenia) wprowadzono rygorystyczną kontrolęurzędników nad działalnością Kościoła katolickiego. Napoleon musiał nawet zganić księcia badeńskiego,że nie po to otrzymał poddanych katolickich, by traktował ich jak pariasów.

Pospieszna likwidacja zabranych dóbr, nawet w katolickiej Bawarii, doprowadziła do grabieży skarbcówkościelnych i klasztornych, sprzedaży za bezcen książek i dzieł sztuki.

Pius VII protestował przeciw zabraniu własności kościelnej, tym bardziej że jej część przypadła książętomprotestanckim. Na próżno zwracał się o pomoc do cesarza Franciszka II i do Napoleona. W liście doNapoleona prosił o ratowanie Kościoła w Nadrenii, by w ślad za utratą dóbr ziemskich nie poszło załamaniesię duchowe.

Po bitwie trzech cesarzy pod Austerlitz, Napoleon zmusił Franciszka II, by zrzekł się (1806) tytułu cesarzarzymskiego (odtąd jako cesarz austriacki nazywany Franciszkiem I), a książęta niemieccy utworzyli Związek Reński pod protektoratem cesarza Francuzów. Na jego czele stanął z woli Napoleona arcykanclerzRzeszy i arcybiskup książę moguncki Karol Teodor Dalberg (zm. 1817), który po utracie duchownegoksięstwa elektoratu mogunckiego został arcybiskupem Ratyzbony oraz metropolitą i prymasem Niemiec(bez Prus i Austrii). Nie zyskał uznania Stolicy Apostolskiej, ale zajął się opracowaniem projektukonkordatu dla Niemiec według zasad febronianizmu i józefinizmu, będąc ongiś jednym z redaktorówPunktacji emskiej. Za swój cel przyjął utworzenie niezależnego Kościoła niemieckiego. Zamiar ten niespełniony pod protektoratem Napoleona ponowił (1815) na Kongresie Wiedeńskim.

Dalberg, działając według ideałów Oświecenia, dbał o oświatę i naukę, zaprowadził konferencje duszpasterskiekleru i założył uniwersytet w Aschaffenbergu. Podjął swoistą reformę Kościoła, w którym niewidział miejsca dla zakonów. Jego marzenie o jednym Kościele germańskim pod wyłączną władzą prymasaNiemiec obalił na Kongresie Wiedeńskim sekretarz stanu kardynał Consalvi.

Podobne prace

Do góry