Ocena brak

Sceptycyzm jako młodszy pirronizm - Sekstus Empiryk

Autor /Frydolin Dodano /25.12.2012

Mniej więcej w drugiej połowie II w. po Chrystusie działa Sekstus Empiryk.Przydomek 'Empiryk' świadczy o tym, że Sekstus był lekarzem, metodycznieuprawiającym swą umiejętność, a zarazem wyznawcą empiryzmu.Sekstus zostawił trzy dzieła, zawierające bogaty materiał historyczny:

1. Zarysy pirrońskie,

2. Przeciw dogmatykom - dzieło to skierowane jestprzeciw logikom, fizykom i moralistom,

3. Przeciw matematykom - tytuł dzieła pochodzi odgreckiego słowa paOfipata oznaczającego nauki w ogóle. Tekst Sekstusa skierowanyjest przeciw gramatykom, retorom oraz przedstawicielom quadrivium.

Do tropów Ainezydemosa i Agryppy dodaje Sekstus pięć nowych. Popierwsze, z powodu różnic występujących między poglądami filozofów oraz filozofówi ludzi prostych nie można się opowiadać za j e d n ym twierdzeniem. Podrugie, we wszystkich dowodach występuje regressus in infinitum. Po trzecie,wszystkie sądy są zależne nie tylko od rzeczy, których dotyczą, ale również odstosunku tych rzeczy do nas i stosunku rzeczy do siebie. Po czwarte, gdy chcesię uniknąć regressus in infinitum, to wychodzi się od nieudowodnionych założeń.Po piąte, gdy się pragnie uniknąć zarówno niebezpieczeństwa regressus ininfinitum, jak i nieuzasadnionych założeń, popada się w błędne koło.

Sekstus twierdzi, że nie ma innej możliwości niż przyjęcie nieuzasadnionegotwierdzenia bądź uwikłanie się w regressum in infinitum, względnie w błędnekoło. Walczy także z pojęciem kryteriów prawdy, które albo znajdują uzasadnieniew samych sobie, albo w uzasadnianiu ich nie możemy się zatrzymać.

Niemniej Sekstus jako zwolennik umiarkowanego i złagodzonego sceptycyzmujest wyznawcą empiryzmu, który kieruje się dyrektywami potocznejobserwacji i użyteczności wynikającymi z natury, popędów, tradycji obyczajoweji t e c h n i k wytwórczości. Chociaż odrzuca teorię znaków wyznawaną przezdogmatyków, to j e d n a k twierdzi, że w pewnym sensie uzasadnione jest ich obserwowaniei rozważanie.

W przeciwieństwie do pierwotnego pirronizmu, który ze względu naskrajność głoszonych tez nie mógł przetrwać jako system, akademizm i młodszypirronizm, chociaż podcinały korzenie filozofii, to j e d n a k stwarzały podatnygrunt do rozwoju nauk szczegółowych i sztuk.

Podobne prace

Do góry