Ocena brak

RYNEK KAPITAŁOWY

Autor /Otomar444 Dodano /15.08.2013

W najszerszym rozumieniu, stosowanym niekiedy w nauce ekonomii, r.k. jest definiowany jako mechanizm zamiany oszczędności (kapitału) na inwestycje i w tym znaczeniu jest on utożsamiany z rynkiem finansowym. Jednak w nauce finansów r.k. traktowany jest na ogół jako jedna z dwóch najistotniejszych (obok rynku pieniężnego) części rynku finansowego. W literaturze spotyka się dwa kryteria, na podstawie których wyróżnia się r.k. Pierwszym z nich jest kryterium czasu, na jaki zawierane są transakcje, drugim zaś kryterium celu, na który podmioty pozyskują środki finansowe.

Zgodnie z kryterium czasu r.k. to tzw. średnio- i długookresowy rynek finansowy, na którym przedmiotem obrotu są instrumenty finansowe o okresie zapadalności powyżej roku (a według innych poglądów powyżej czterech lat). Zgodnie z kryterium celu mianem r.k. określa się rynek, na którym przedmiotem obrotu są instrumenty finansowe emitowane w celu pozyskiwania przez emitentów środków na inwestycje rozszerzające możliwości rozwojowe (np. możliwości produkcyjne). Uwzględniając oba te kryteria, można powiedzieć, że r.k. to rynek kapitałów średnio- i długoterminowych przeznaczonych na finansowanie inwestycji rozwojowych. R.k. często utożsamiany jest z rynkiem papierów wartościowych. Papiery wartościowe są to dokumenty stwierdzające fakt dokonania transakcji odpłatnego udostępnienia kapitału, z których dla kapitałodawcy wynikają określone prawa. W przypadku włączenia do r.k. systemu udzielanych kredytów rynek papierów wartościowych jest pojęciem węższym niż r.k., chociaż stanowi on niezwykle istotną jego część.

Rodzaje. R.k. może być klasyfikowany według kilku kryteriów.

Ze względu na kryterium podmiotu sprzedającego instrumenty finansowe r.k. dzielimy na rynek pierwotny oraz rynek wtórny. Na rynku pierwotnym dokonywana jest sprzedaż nowo wyemitowanych instrumentów finansowych przez ich emitenta (bądź też przez jego przedstawiciela - subemitenta). Rynek wtórny to taki rynek, na którym dokonywane są transakcje, w których sprzedającym nie jest emitent, a więc na którym emitent nie jest zasilany w kapitał.

Ze względu na zasięg obrotów poszczególnymi instrumentami finansowymi r.k. można podzielić na rynek publiczny oraz rynek niepubliczny (prywatny). Rynek publiczny pozwala na dotarcie do szerokiego kręgu potencjalnych nabywców papierów wartościowych. W Polsce rynek publiczny obejmuje te papiery wartościowe, które zostały dopuszczone do tego rynku przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd lub też znajdują się na nim z mocy prawa, np. obligacje Skarbu Państwa. W warunkach polskich przyjęto, że publicznym obrotem papierami wartościowymi jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata (poza kilkoma określonymi prawem wyjątkami). Z rynkiem niepublicznym mamy zaś do czynienia wówczas, gdy obrót dokonywany jest pomiędzy relatywnie niewielką ilością potencjalnych nabywców (w Polsce do 300 oznaczonych nabywców).

Wtórny rynek publiczny dzieli się na rynek zorganizowany nieregulowany oraz rynek regulowany. Obrót na rynku zorganizowanym nieregulowanym odbywa się bez pełnego nadzoru i kontroli odpowiednich organów, jakimi są w różnych krajach komisje papierów wartościowych lub inne organy administracyjne. Dokonuje on się np. w sieci internetowej lub za pośrednictwem agencji informacyjnej rozprowadzającej informacje. Z kolei rynek regulowany podlega pełnemu nadzorowi organu kontrolno-regulacyjnego, jakim w Polsce jest Komisja Papierów Wartościowych i Giełd. W naszym kraju dzieli się on na rynek pozagiełdowy oraz rynek giełdowy. Na rynku pozagiełdowym w obiegu znajdują się te instrumenty finansowe, które zostały dopuszczone do publicznego obrotu lecz nie są notowane na giełdzie. Rynek giełdowy zaś zorganizowany jest w postaci giełdy papierów wartościowych. W Polsce istnieje jedna giełda - Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW), utworzona w 1991 r. Obrót na GPW, zgodnie z regulacjami obowiązującymi w Unii Europejskiej, odbywa się na jednym z dwóch rynków: podstawowym (urzędowym) oraz równoległym (nieurzędowym).

Zmiany na r.k. W ostatnich latach na r.k. daje się zaobserwować wyraźne trendy zmierzające ku ich liberalizacji oraz globalizacji. Liberalizacja wiąże się ze znoszeniem wszelkiego rodzaju utrudnień dla przepływu kapitału, w tym w przekroju międzynarodowym. Globalizacja z kolei jest widoczna zarówno w znaczeniu funkcjonalnym, polegającym na tworzeniu praktycznej możliwości działania inwestorom oraz pośrednikom na wszystkich rynkach świata, jak i w bardziej rozwiniętej formie, w znaczeniu organizacyjno-instytucjonalnym. Jednym z objawów jest tworzenie szeregu instytucji działających w skali ponadnarodowej, jak Euronext, będący rezultatem połączenia giełd w Amsterdamie, Paryżu, Brukseli, a następnie również w Lizbonie. W proces globalizacji aktywnie włączają się także instytucje pozaeuropejskie, jak New York Stock Exchange, Nasdaq czy giełda w Tokio. Widoczną oznaką tego trendu są również działania zmierzające do utworzenia Jednolitego Europejskiego Rynku Finansowego.

Podobne prace

Do góry