Ocena brak

Rwa kulszowa

Autor /hugonboss Dodano /21.11.2013

Jest to zespół charakteryzujący się bólem wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego. Ból ten może być związany z uszkodzeniem włókien nerwowych wchodzących w skład nerwu kulszowego na każdym poziomie, włączając w to i wewnątrzkręgosłupowy odcinek korzenia.

Etiologia zespołu jśst bardzo różna. Na pierwszym miejscu należy wymienić ucisk korzeni przez wypadnięte z krążka międzykręgowego jądro miażdżyste (tzw. dysk) lub zgrubiałe więzadła. Przyczyną ucisku może być poza tym zmieniony rozwojowo, zapal-s nie, nowotworowo lub degeneracyjnie krąg, nowotwory opon lub rdzenia, powiększone pakiety węzłów chłonnych lub guzy narządów miednicy małej itd. Ucisk powodować może odczyn zapalny ze strony pochewek i wtórnie zaburzenia krążenia w samym nerwie. Natomiast zapalne zmiany w samym nerwie kulszowym należą do rzadkości, a chyba w ogóle się nie zdarzają. Nerw kul-szowy może reagować na oziębienie zmianami naczynioruchowymi, prowadzącymi do jego obrzęku. Poza tym wszelkie czynniki toksyczne i metaboliczne, wyliczone w rozdz. Zapalenie wielonerwowe, uszkadzać mogą łącznie z innymi nerwami i nerw kulszowy.

Obraz kliniczny. Rwa kulszowa występuje głównie między 30 a 60 r.ż., częściej u mężczyzn. Natężenie bólu jest bardzo różne; czasem jest to tylko pobolewanie w okolicj lędźwiowo-krzyżowej, lekko promieniujące na tylną powierzchnię kończyny dolnej.

W innych przypadkach ból jest tak silny, że całkowicie unieruchamia pacjenta, przykuwając go do łóżka. Ból może się ograniczyć do okolicy przykręgosłupowej, albo też promieniować do pośladka, do kolana lub w dół, do stopy. Z reguły nie występują porażenia; a trudności w chodzeniu wynikają z unikania przez chorego rozciągania nerwu. Istnieje jednak rzadka, tzw. porażenna postać ischialgii. Ból nasila się także pod wpływem kaszlu, kichania i innych czynności powodujących wzrost ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego.

Ten sam mechanizm leży u podstaw objawu Naffzigera — wywoływanie bólu w okolicy ucisku korzenia poprzez uciśnięcie żył jarzmowych. Nerw może być bolesny przy obmacywaniu wzdłuż jego przebiegu. Każdy ruch prowadzący do rozciągania nerwu powoduje ból i odruchową obronę pacjenta (o-bjaw Lasćgue’a przy unoszeniu od podłoża kończyny wyprostowanej w kolanie, a zgiętej w stawie biodrowym). Taki sam ruch kończyny zdrowej może wywołać ból po stronie dotkniętej (objaw Fajersztajna-Krzemic-kiego). Obszar zaburzeń czucia i osłabienie, ew. zniesienie odruchów zależy od poziomu uciśniętego kocenia. Czasem objawom tym towarzyszą zaburzenia naczynioruchowe, a przy długotrwałym zespole — zanik mięśni unerwionych przez odpowiednie korzenie. O-bjawy bólowe w zależności od przyczyny utrzymują się lub ustępują po kilku tygodniach ew. miesiącach. Na ogół jeśli przyczyna bólu nie zostaje usunięta, rwa powtarza Się po okresie zwolnienia. Rwa w przEf-1 biegu nowotworu kręgosłupa, rdzenia, lub nawet w przebiegu wypadnięcia jądra galaretowatego może być czasem dwustronna lub przechodzić z jednej strony na drugą.

Badania laboratoryjne. Konieczne jest badanie morfologiczne krwi obwodowej, odczynu Biernackiego. Bardzo duże znaczenie ma badanie radiologiczne kręgosłupa, przy czym czasem uzupełnić je trzeba badaniem kontrastowym (mielografia lub radykulogra-» fia), które uwidocznić może lepiej przyczynę ucisku. 

Rozpoznanie różnicowe idzie w dwóch kierunkach. Po pierwsze należy stwierdzić, że dany zespół bólowy jest rzeczywiście zespołem rwy kulszowej, a więc wyłączyć ból pochodzący ze stawu biodrowego, rwę udową, zasłonową itp. Po drugie, należy rozpoznać etiologię rwy, tzn. przeprowadzić różnicowanie możliwych przyczyn wywołujących. Jeżeli weźmie się pod uwagę różnorodność wymienionych wyżej przyczyn, to stanie się jasne, że konieczne jest w każdym przypadku zbadanie stanu wszystkich narządów, chodzi bowiem o wyłączenie wszelkich przyczyn ogólnoustrojowych i miejscowych mogących wywołać rwę (tzw. objawową).

Leczenie jest przede wszystkim przyczynowe, a więc zależy od tła rwy (usunięcie nowotworu, leczenie gruźlicy, usunięcie ew. przyczyn ogólnych). W przypadku przepukliny jądra miażdżystego, jeśli zawodzi leczenie zachowawcze i rwa nawraca, uciekamy się do zabiegu operacyjnego. W okresie napadowym pozostawiamy chorego w łóżku, podkładając deskę pod materac w celu unieruchomienia kręgosłupa, zalecamy środki przeciwbólowe (Aspirin, Piramidon, kodeina), domięśniowo witaminy z grupy B, ewentualnie miejscowo obstrzykiwanie 1% nowokaii ną. Czasem dobre rezultaty uzyskuje się podając hydrokortyzon domięśniowo po 100 mg, Encorton per os po 60 mg dziennie w ciągu tygodnia lub 5—10 zabiegów wstrzyknięcia dokanałowego hydrokortyzonu po 10—25 mg lub lepiej Fenicortu.

Leczenie farmakologiczne uzupełnione być może fizykoterapią (diatermią krótkofalową, prądami diadynamicznymi), masażami, a w okresie zdrowienia — gimnastyką i leczeniem uzdrowiskowym.


 

Podobne prace

Do góry