Ocena brak

Rozwój ciąży

Autor /maziajka Dodano /16.01.2014

Komórka jajowa po wyjściu z jajnika i zapłodnieniu trafia na strzępki jajowodu, którego rzęski, stale falujące w kierunku macicy, nadają jej ruch domaciczny. Poza tym kurcząca się mięśniówka jajowodu może przemieszczać zapłodnioną komórkę do macicy.

W tym czasie z resztek pękniętego dojrzałego pęcherzyka, z jego warstwy ziarnistej i osłonki, wykształca się ciałko żółte, które wytwarza hormon progesteron, będący protektorem zapłodnionego jaja. Progesteron od 4 miesiąca ciąży jest wydzielany przez łożysko.

Zapłodnione jajo usadawia się zazwyczaj w dnie macicy, niedaleko ujścia jajowodu. Na skutek złych warunków — najczęściej zrostów pozapalnych — może usadowić się w jajowodzie I wówczas rozwija się ciąża pozamaciczna. W przypadku zmian w jamie macicy, np. po poronieniu, mogą się zdarzyć okaleczenia w postaci wyskrobanych dużych partii błony śluzowej macicy i wówczas jajo usadawia się w okolicy ujścia wewnętrznego, powodując rozwinięcie się łożyska przodującego.

W komórce jajowej po zapłodnieniu następują zmiany. Ulega ona podziałom na 2, 4 i dalsze części, przybierając kształt zbliżony do morwy (morula). W tym czasie przechodzi przez jajowód w kierunku jamy macicy, następnie jako blastocysta ulega implantacji około 5—6 dnia po owulacji, najczęściej produkując już gonadotropinę łożyskową (HCG). Najpierw mikrokosmki nabłonka endometrium i trofoblastu przeplatają się wzajemnie, wreszcie komórki trofoblastu penetrują do podścieliska i tam się rozmnażają, tworząc łożysko.

Po osiągnięciu stadium 64 komórek całość zapłodnionego jaja zaczyna się powiększać, a poszczególne komórki różnicować — powstają zawiązki narządów. Organogeneza trwa około 7 tygodni. W tym czasie różnicujące się komórki są wrażliwe na szkodliwe czynniki bakteryjne, chemiczne i fizyczne. Z komórek zewnętrznych tworzy się trofoblast, z którego następnie wytwarza się łożysko, błony płodowe i pępowina, a z wewnętrznych powstaje zarodek — embrion.

Ryc. 2. Rozwój płodu: a —21 dzień ciąży; następuje rozwój zarodka; b — 1 miesiąc ciąży; następuje dalszy rozwój zarodka — bije już jego serce, widoczne są usta, oczy, ukształtowane są naczynia krwionośne, między sercem a powstającym łożyskiem zaczyna kształtować się kręgosłup; c — 2,5 miesiąca ciąży; wykształcone są już ręce i nogi, następuje dynamiczny wzrost ciała, zwłaszcza głowy; d -— 3,5 miesiąca ciąży; następuje dalszy rozwój płodu i łożyska; e — 7 miesiąc ciąży; płód jest prawidłowo położony i ułożony, łożysko jest w pełni rozwinięte, pępowina zapewnia odżywianie i oddychanie płodu; przez następne dwa jniesiące płód będzie dalej rósł i przygotowywał się do narodzin.

Elementy trofoblastu wydzielają pewne fermenty!) niszczą komórki ścian jamy macicy, powodując ubytki, w które wnikają kosmki trofoblastu. Z uszkodzonych naczyń krwionośnych wypływa krew, w której kąpią się kosmki. W kosmkach wykształcają się naczynia, a w nich płynie krew płodowa. Na granicy styku powierzchni kosm-ków z krwią odbywa się wymiana gazowa między matką a płodem i przedostają się ciała odżywcze dla płodu.

W początkowym okresie rozwoju zarodek odżywia się przez kontakt z krwią matki; później wymiana dwustronna następuje przez łożysko, które zostaje uformowane czwartego miesiąca ciąży. Przylega ono przednią stroną do macicy, a więc styka się z naczyniami matki, z drugiej strony zaś jest połączone z płodem sznurem — zwanym pępowiną. W pępowinie odbywa się- krążenie krwi w obie strony. Płód otrzymuje tą drogą produkty potrzebne do swego rozwoju i wydala zużyte produkty przemiany materii.

Jajo płodowe zawiera płód, łożysko, pęcherz płodowy i wody płodowe. Płód porusza się swobodnie w wodach płodowych.

Waga i długość prawidłowo rozwijającego się płodu kształtują się następująco: w końcu I miesiąca długość zarodka wynosi 1 cm, w końcu II miesiąca 4 cm, a masa 4—5 g; w końcu III miesiąca 9 cm, 45 g; w końcu V miesiąca 25 cm, 460 g; w końcu IX miesiąca 45 cm, a masa w chwili porodu — około 3200 g.

Dziewczynki ważą zazwyczaj mniej niż chłopcy. Zbyt duża waga płodu może świadczyć o cukrzycy u matki, zbyt mała — o zaburzeniu w jej odżywianiu, np. przy niskim poziomie żelaza w surowicy krwi matki, chorobie nerek i nadciśnieniu u matki, przy ogniskach zakażenia istniejących w organizmie matki, paleniu papierosów i niskiej jej wadze przed zajściem w ciążę.

 

Podobne prace

Do góry