Ocena brak

ROZUM SZCZEGÓŁOWY (rozum par­tykularny)

Autor /truchtacz Dodano /13.11.2012

 

ROZUM SZCZEGÓŁOWY (rozum par­tykularny) nłc. ratio particularis, vis cogitativa


t. pozn., psych. Charakteryzowana na gru­ncie tomistycznej teorii poznania specyfi­czna władza poznawcza u człowieka, bę­dąca swoistą syntezą funkcji zmysłów i intelektu, analogiczna do władzy oceny zmy­słowej u zwierząt (—> vis aestimatwa). Ist­nienie takiej władzy przyjmuje się, aby wyjaśnić genezę -^ sądów (IB) egzysten­cjalnych o charakterze zmysłowo-intelektualnym, w których zostaje stwierdzone aktualne istnienie jakiejś konkretnej, danej naocznie rzeczy materialnej. Rozum szcze­gółowy poznając istniejący aktualnie kon­kret miałby łączyć ujęte bezpośrednio w płaszczyźnie intelektualnej istnienie z materialną treścią, której przedstawienie pochodzi z poznania zmysłowego, co w sumie stanowiłoby podstawę wspo­mnianych sądów egzystencjalnych. Przy­jęcie tego rodzaju aktów poznawczych słu­ży tworzeniu realistycznych pojęć, w szcze­gólności zaś ma odgrywać istotną rolę w wypracowywaniu metafizycznego po­jęcia bytu jako bytu (-> separacja). Teorię rozumu szczegółowego w nawiązaniu do tekstów Tomasza z Akwinu rozwinął M. A. Krąpiec.

Do góry